Chiều 25-5, Cục An toàn Vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế) gửi công văn khẩn đến Sở Y tế TP Hồ Chí Minh và Viện Vệ sinh Y tế công cộng, đề nghị hai cơ quan này phối hợp UBND thành phố và các ngành liên quan xử lý nghiêm minh những hành vi vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất nước tương; cần đóng cửa và tuyệt đối không để các cơ sở vi phạm tiếp tục sản xuất nếu không cải tiến công nghệ, kỹ thuật, sản phẩm vẫn chứa 3-MCPD vượt giới hạn cho phép.
Sở Y tế TP Hồ Chí Minh và Viện Vệ sinh y tế công cộng phải báo cáo ngay về Bộ Y tế và Cục An toàn Vệ sinh thực phẩm kết quả công tác kiểm nghiệm chất lượng vệ sinh, an toàn thực phẩm, để Cục có biện pháp xử lý kịp thời.
Chiều 26-5, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh tổ chức họp báo chung quanh việc Thanh tra Sở Y tế thành phố lấy mẫu xét nghiệm nước tương của 29 cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn thành phố. Ông Nguyễn Thế Dũng, Giám đốc Sở Y tế, đã xin lỗi về cách thông tin của Sở về vụ việc này.
Ðến chiều 26-5, mới phát hiện 5/10 cơ sở sản xuất nước tương có chất 3-MCPD có khả năng gây ung thư gửi báo cáo đến Thanh tra Sở Y tế về cách thức xử lý lô nước tương vi phạm. Cơ sở nước tương Nam Dương đã tự hủy lô hàng tàu vị yểu 25oN, nhưng không có cơ quan chức năng giám sát; Nosaafood, Ðông Phương đã tiêu thụ hết số sản phẩm này trên thị trường, không thu hồi được, Trường Thành cam kết sẽ thu hồi sản phẩm, Tứ Hữu báo cáo xin được tiêu hủy.
Sở Y tế TP Hồ Chí Minh thừa nhận hiện công tác quản lý nhà nước đối với các cơ sở sản xuất nước tương trên địa bàn thành phố rất bất cập và yếu kém. Sở Y tế không nắm được danh sách cơ sở sản xuất. Sở Y tế đã nhiều lần yêu cầu các quận huyện báo cáo danh sách cơ sở sản xuất nước tương, nhưng đến nay chỉ có 11/24 quận huyện báo cáo. Theo Trung tâm Y tế dự phòng TP Hồ Chí Minh, chỉ có hai cơ sở là Nosaafood và Nam Dương đăng ký đạt chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm. Tuy nhiên, khi kiểm tra thì cả hai đều vi phạm.
Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết, sẽ để các cơ sở vi phạm tự xử lý, đồng thời tiến hành kiểm tra tất cả các mặt hàng tại các cơ sở này. Sở Y tế sẽ thông báo tất cả cơ sở sản xuất nước tương phải nộp kết quả kiểm nghiệm 3-MCPD để kiểm tra. Nếu cơ sở nào không thực hiện, sẽ bị yêu cầu thu hồi sản phẩm, hoặc phải tạm dừng sản xuất để kiểm tra xét nghiệm.
Ông Nguyễn Thế Dũng, Giám đốc Sở Y tế tuyên bố sẽ xử lý nghiêm, không nhân nhượng đối với các cơ sở vi phạm vệ sinh, an toàn thực phẩm, nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Ðộc tố 3-MCPD (3-Monochloropropane-1,2-diol) sinh ra trong quá trình sản xuất nước tương, nếu nhà sản xuất dùng hóa chất công nghiệp hoặc sản xuất không tuân theo quy trình nghiêm ngặt. A-xít clo-hy-đờ-rích (HCl) nồng độ cao cho vào đậu nành (hoặc các váng dầu,...) sẽ phản ứng với hàm lượng li-pít có trong thực phẩm, dễ tạo ra độc tố 3-Monochloropropane-1,2-diol.
Nếu nồng độ a-xít thấp (nồng độ của hóa chất thực phẩm) thì độc tố 3-MCPD không sinh ra hoặc phù hợp với hàm lượng cho phép khi sản xuất nước tương. 3-MCPD là chất có khả năng gây ung thư và có thể gây đột biến gien ở người, nếu hàm lượng trong cơ thể quá cao. Quy định của Bộ Y tế là dưới 1mg/kg.
Theo kết quả xét nghiệm tại Viện Vệ sinh Y tế công cộng, mẫu nước tương của Công ty Nosafood có lượng 3-MCPD lên đến 4202,9 mg/kg, Nam Dương 2343,2 mg/kg. Các mẫu nước tương của cơ sở như Ðông Phương, Thái Ðại Lợi, Lam Thuận, Thái Chân Chành, Trường Thành, Hương Nam Phương,... lượng 3-MCPD cũng cao gấp hàng chục, hàng trăm lần mức cho phép. Ðược biết, quy trình sản xuất phổ biến hiện nay tại các cơ sở nước tương trên địa bàn TP Hồ Chí Minh cho ra sản phẩm nước tương có độ đạm cao, thì hàm lượng 3-MCPD càng cao.
Dư luận cũng đề nghị đóng cửa các cơ sở sản xuất nước tương có chứa 3-MCPD vưọt mức cho phép.