Đây là bước tiến khẳng định đẳng cấp của phẫu thuật tim mạch Việt Nam, đồng thời mở ra cơ hội sống và phát triển bình thường cho nhiều trẻ bị dị tật tim bẩm sinh. Phóng viên (PV) báo Sức khỏe & Đời sống đã có cuộc phỏng vấn TS. Lê Ngọc Thành - Chủ nhiệm Khoa và là người trực tiếp phẫu thuật cho bệnh nhi - về ca bệnh này.
PV: Thưa TS, vì sao các bác sĩ phải quyết định phẫu thuật sớm cho ca sơ sinh này?
TS. Lê Ngọc Thành: Chúng tôi tiếp nhận bệnh nhi Đỗ Hoàng Trường An khi cháu bé mới được 13 ngày tuổi. Đây là một trường hợp dị tật tim bẩm sinh có lỗ thông liên thất rất lớn chưa từng gặp ở trẻ sơ sinh, đường kính của lỗ thông lớn hơn 1cm. Do kích thước lỗ thông lớn nên máu bị đẩy lên phổi quá nhiều, làm tăng áp lực động mạch phổi, ứ máu ở phổi. Áp lực buồng tim thất trái và buồng tim thất phải bằng nhau nên không nghe được tiếng thổi. Tất cả các trường hợp dị tật tim bẩm sinh nếu không được điều trị sớm sẽ bị viêm phổi liên tục, thường xuyên bị tím tái, khó thở và nhiều biến chứng khác nguy hiểm đến tính mạng. Với kinh nghiệm và sự chuẩn bị thận trọng về tất cả các khâu từ chẩn đoán lâm sàng, siêu âm tim, gây mê hồi sức, kỹ thuật mổ... chúng tôi quyết định thực hiện ca phẫu thuật này cho cháu bé.
| Mỗi năm ở nước ta có khoảng 8.000 - 8.500 trẻ sinh ra bị dị tật tim bẩm sinh còn sống. 4.000 - 4.500 bệnh nhân này phải mổ trong năm đầu tiên, 1/2 trong số này phải mổ trước 6 tháng tuổi. 4.000 - 4.500 bệnh nhân phải được mổ trước khi đi học. Hiện số trẻ được mổ trong năm đầu tiên chỉ được 500 ca. |
PV: Khác biệt của trường hợp này so với các bệnh nhi dị tật tim mà anh đã từng mổ trước đây là gì?
TS. Lê Ngọc Thành: Bệnh nhân nhỏ nhất trước đây có cân nặng 4,5kg nhưng đã được 3 tháng tuổi. Trường hợp dị tật tim của cháu Đỗ Hoàng Trường An có nhiều khác biệt so với các ca bệnh trước. Cháu bé không chỉ có lỗ thông liên thất lớn chưa từng gặp ở trẻ sơ sinh mà đây còn là bệnh nhân nhỏ tuổi nhất và nhẹ cân nhất mà chúng tôi phẫu thuật. Do tuổi mới chỉ tính được bằng ngày nên các cơ quan của trẻ phát triển chưa hoàn chỉnh, hệ thống miễn dịch cũng chưa hoàn thiện, vàng da sinh lý chưa hết. Vấn đề gây mê hồi sức cũng vô cùng khó khăn vì đây không phải là một ca phẫu thuật bình thường mà phải can thiệp vào trung tâm tuần hoàn của cơ thể quá non nớt, mọi bộ phận còn rất mong manh, mạch còn quá bé. Hơn nữa, phải ngừng đập tim và thực hiện chạy tim phổi nhân tạo cho bé An là một bài toán khá hóc búa đối với chúng tôi.
Trước một ca phẫu thuật có nhiều khó khăn như vậy nhưng chúng tôi đã thành công sau 4 giờ phẫu thuật. 5 ngày sau mổ cháu bé bú mẹ bình thường và 20 ngày sau ca mổ cháu bé đã cân nặng được 4,5kg.
PV: Thành công đến là kết quả của một quá trình, vậy các bác sĩ trong khoa đã có những chuẩn bị như thế nào để có thể thực hiện được ca phẫu thuật này?
TS. Lê Ngọc Thành: Đối với bệnh nhi, ngay khi nhập viện chúng tôi phải đặt trong tình trạng theo dõi và chăm sóc rất thận trọng, đặc biệt là các chỉ số tuần hoàn của trẻ. Đồng thời phải chuẩn bị đầy đủ tất cả các yêu cầu kỹ thuật cho ca mổ đặc biệt này như định lượng máy thở, lượng thuốc cần dùng, cách thức gây mê hồi sức... Đối với kỹ thuật mổ, để thực hiện được thành công này chúng tôi đã có những bước đi quan trọng trước đó về phẫu thuật tim bẩm sinh. Năm 2005, chúng tôi thành công khi thực hiện kỹ thuật này cho trẻ có cân nặng dưới 10 kg, đến năm 2006 phẫu thuật thành công cho gần 150 trường hợp mắc phải chứng bệnh này và rất nhiều cháu bé dưới 6 tháng tuổi. Hiện nay, những bệnh nhân có cân nặng 5 - 6kg được chúng tôi mổ hằng ngày.
Cháu Đỗ Hoàng Trường An ngủ ngon trong vòng tay mẹ.
PV: Những cơ hội nào cho người bệnh được mở ra sau thành công này và hướng phát triển tiếp theo của chuyên ngành phẫu thuật tim mạch của bệnh viện sẽ như thế nào, thưa TS?
TS. Lê Ngọc Thành: Từ thành công của phẫu thuật sơ sinh cho bệnh nhân thông liên thất sẽ cho chúng tôi nhiều kinh nghiệm quý để tiếp tục phát triển kỹ thuật mổ sơ sinh cho các dị tật tim bẩm sinh khác. Chúng tôi cũng sẽ đưa kỹ thuật này trở thành thường quy. Mổ khi còn sơ sinh là yêu cầu rất quan trọng đối với người bệnh, đứa trẻ lớn lên được phát triển bình thường cả về thể chất và tinh thần, trẻ không phải chịu cảm giác là người bệnh tật khi bắt đầu có nhận thức... Chúng tôi kết hợp với Trung tâm chẩn đoán trước sinh của Bệnh viện Phụ sản Trung ương để có những phát hiện sớm và chỉ định điều trị kịp thời cho những trường hợp tim bẩm sinh.
Bệnh viện chúng tôi cũng đang cố gắng xây dựng một Trung tâm điều trị các bệnh tim mạch hiện đại có tầm cỡ quốc gia và quốc tế, trở thành một địa chỉ tin cậy cho các bệnh nhân, giảm chi phí điều trị cho người bệnh so với đi điều trị tại nước ngoài. Hiện chi phí cho mỗi ca mổ thông liên thất ở Bệnh viện Việt Đức là 20 triệu đồng Việt Nam, trong khi ở Singapore là 20.000 USD.
Xin cảm ơn TS!
