Bốn bệnh nhi một giường, chung ống thở
Sáng 4-4, tại Khoa Hô hấp A16 – Bệnh viện Nhi Trung ương, phòng có bảy giường thì đã có đến 30 bệnh nhi, cứ ba đến bốn cháu phải nằm chung một giường. Bố mẹ các bệnh nhân người đứng, kẻ ngồi ôm con giữ ống thở cho con. Tiếng máy móc, tiếng gọi bác sĩ, điều dưỡng liên tục vang lên. Không khí vô cùng ngột ngạt.
PGS.TS Đào Minh Tuấn, Trưởng khoa Hô hấp, cho biết Khoa Hô hấp đang điều trị trên 200 bệnh nhân, trong đó có tới 118 bệnh nhân phải thở ô-xy. Hiện nay, đa số bệnh nhân phải nằm từ ba đến bốn người trên một giường bệnh và đều phải thở ô-xy. Trung bình mỗi bác sĩ phải điều trị cho 21 bệnh nhân; trong mỗi tua trực, 15 điều dưỡng phải chăm sóc cho trên 200 bệnh nhân. Bốn bệnh nhi không chỉ chia nhau một giường mà còn phải chung nhau một ổ ô-xy.
Tại các khoa khác như khoa Sơ sinh, Truyền nhiễm tình trạng quá tải cũng không kém. Khoa Truyền nhiễm điều trị trung bình một ngày 200 bệnh nhân, trong đó riêng ngày 3-4 có đến 188 bệnh nhân có biến chứng do sởi phải nhập viện. Máy thở, máy tiêm truyền cũng phải xoay vòng hết công suất.
Máy thở xoay vòng hết công suất.
Điều dưỡng Vũ Thị Mai Hoa – Khoa Hô hấp cho biết, suốt mấy tháng nay công việc của chị rất bận rộn, không lúc nào được nghỉ ngơi. Giờ trực vẫn như cũ, nhưng công việc áp lực hơn rất nhiều lần do số lượng bệnh nhân nặng tăng lên gấp hai, gấp ba lần. Có nhiều hôm làm việc không kịp ăn cơm trưa. “Buổi tối kíp trực thường có hai điều dưỡng, nhưng hiện nay bệnh nhân đông, khi thì cháu này sốt cao, khi thì cháu này bị co giật, tiêm, chuyền, thở máy… điều dưỡng viên hoạt động không ngừng nghỉ. Ai đang nghỉ trực, nghỉ phép cũng phải dồn hết để đi làm cùng mọi người. Đây là lần đầu tiên tôi thấy tình trạng quá tải khủng khiếp đến như vậy”, chị Hoa than thở.
Theo TS Trần Minh Điển – Phó Giám đốc BV Nhi Trung ương, hiện nay BV Nhi T.Ư đang quá tải trầm trọng. Tình trạng quá tải không phải chỉ thời gian gần đây mà đã kéo dài nhiều năm, tuy nhiên gần đây quá tải bệnh nhân nặng.
“Hiện nay BV Nhi T.Ư được phân công 1200 giường bệnh, tuy nhiên, thường xuyên có từ 1650 đến 1750 bệnh nhân điều trị tại bệnh viện, quá tải lên tới 130%. Có đến 120 đến 130 bệnh nhân phải thở máy do bệnh nặng. Số lượng bệnh nhân nặng điều trị chưa bao giờ cao đến như vậy”, ông Điển cho biết.
Thời gian qua, BV Nhi T.Ư đã huy động đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, tích cực tăng ca, tăng giờ làm việc, điều chuyển nhân lực từ khu vực có ít bệnh nhân đến khu vực nhiều bệnh nhân. Từ học viên đi học, học viên sau đại học đều tham gia hỗ trợ, chăm sóc bệnh nhân, đặc biệt các ca trực ban đêm. Bệnh viện cũng giảm bớt các buồng bệnh hành chính, như biến buồng của y tá, bác sĩ, kê thêm giường để chuyển thành buồng bệnh cho bệnh nhân nằm.
Trang thiết bị cho các bệnh nhân nặng không đủ nên bệnh viện phải “đi vay” các trang thiết bị tối thiểu ở các đơn vị khác như máy thở, monitor, máy chụp X-quang di động, máy truyền dịch… Các bác sĩ cũng cập nhật lại quy trình điều trị các bệnh viêm phế quản phổi, sởi…
Quy trình thăm khám bệnh nhân của các bác sĩ, trưởng khoa, quy trình điều phối nhân lực của điều dưỡng trưởng cũng được thay đổi để bảo đảm cho việc thăm khám bệnh nhân được hiệu quả hơn. Quy trình thăm khám, sàng lọc người bệnh chặt chẽ và bảo đảm hơn. Chẳng hạn những bệnh nhân không thuộc chuyển tuyến lên Bệnh viện Nhi T.Ư có thể yêu cầu quay trở lại bệnh viện tuyến dưới.
Tuy đã triển khai nhiều giải pháp, nhưng cho đến nay tình trạng quá tải tại BV Nhi T.Ư vẫn không giảm bớt.
Bệnh nhân cần tin tưởng vào tuyến dưới
Tại buổi làm việc sáng nay của BV Nhi T.Ư với Cục Quản lý Khám Chữa bệnh và một số bệnh viện trên địa bàn Hà Nội, các bệnh viện tuyến tỉnh, ông Cao Hưng Thái – Cục phó Cục Quản lý Khám, chữa bệnh cho biết, cần phải có phương án sẵn sàng khi xảy ra tình trạng nhiều bệnh nhân nặng quá tải tại BV Nhi T.Ư, đề xuất phải có đánh giá lại thực trạng này. Cục đang đề xuất giải pháp phối hợp giữa các bệnh viện T.Ư trên địa bàn và các bệnh viện tuyến thành phố, tuyến huyện.
Theo ông Thái, giải pháp căn cơ và lâu dài là về nhân lực, Cục Quản lý khám chữa bệnh đề xuất dành một nguồn tiền để đào tạo và hướng dẫn lại một số phác đồ điều trị các bệnh thông thường như sởi, cúm, đa cúm… Sắp tới, Bộ Y tế sẽ ban hành thông tư về chuyển tuyến, nếu khi người bệnh, người nhà người bệnh yêu cầu chuyển lên tuyến trên thì người nhà người bệnh phải viết giấy ủy quyền, có khi lên tuyến trên bệnh nhẹ, lại bị chuyển về tuyến dưới.
Ông Phạm Cầm Kỳ, Giám đốc BV Sản – Nhi Ninh Bình cho hay, mấy năm trước, người dân thường quan niệm bệnh sởi có thể được chữa được tại nhà, nhưng hiện nay, nhiều người khi đến các bệnh viện địa phương nói bệnh này không vấn đề gì thì cũng là một câu chuyện. “Có những bệnh nhân đúng là chưa đến mức phải chuyển viện nhưng bệnh viện vẫn phải cho họ chuyển lên tuyến trên vì họ cho rằng, nếu cứ ở lại nếu có việc gì, bệnh viện phải ký giấy cam kết với họ. Trường hợp đó, phải mời cả người nhà đến giải thích, nếu không được thì BV sẽ viết vào giấy chuyển viện là gia đình không hợp tác với thầy thuốc”, ông nói.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến cho rằng, nếu như bác sĩ không cho chuyển viện trong khi người nhà vẫn muốn chuyển mà chẳng may xảy ra việc gì thì rất rắc rối. Vì vậy, Bộ Y tế đã ra các thông tư về chuyển tuyến nhưng trong thực hành lâm sàng cũng phải nhuẫn nhuyễn mềm dẻo, cái chính là phải tư vấn người nhà bệnh nhân cho tốt, làm với trách nhiệm cao nhất thì khi xảy ra sự cố người nhà cũng sẽ thông cảm.
Trước thực trạng 24 bệnh viện có chuyên khoa Nhi trên địa bàn Hà Nội chỉ có tám máy thở, Thứ trưởng đề nghị lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội phải mua cấp tốc thêm máy thở. Các bệnh viện như Xanh-pôn, Thanh Nhàn… sẵn sàng phối hợp điều trị với BV Nhi Trung ương để tránh quá tải.
Không khí ngột ngạt tại Khoa Hô hấp - BV Nhi T.Ư.
Theo TS Trần Minh Điển, hiện nay có nhiều gia đình mong muốn lên điều trị ở các bệnh viện T.Ư để điều trị tốt nhất cho con. “Tuy nhiên với thực tế hiện nay các bậc phụ huynh hãy tin tưởng bác sĩ tuyến dưới, vì nếu các cháu có tình trạng bệnh viêm phế quản phổi thông thường thì chúng tôi đã cập nhật, hướng dẫn phác đồ điều trị, cập nhật cho tuyến dưới. Các bác sĩ tại BV Nhi T.Ư cũng đi tuyến tại tuyến dưới để giúp các bác sĩ xử lý tốt bệnh lý thông thường”, ông nói.
TS Điển khuyến cáo, tình trạng quá tải, nằm ghép đôi, ghép ba như hiện nay sẽ dẫn đến các bệnh nhi dễ bị lây nhiễm chéo các bệnh lý khác, khả năng chăm sóc của y, bác sĩ cũng không bảo đảm, ảnh hưởng đến an toàn của người bệnh.
