Bay hơi chất lượng bia hơi

Mát miệng, hại thân

Để hiểu rõ hơn về thị trường bia hơi hiện nay, nếu ai đi qua các con phố trên địa bàn TP Hà Nội như Hoàng Hoa Thám, Lê Duẩn, Giảng Võ, Tăng Bạt Hổ,... vào cuối giờ chiều có thể thấy, nhân viên quán bia phải chạy ngược xuôi mới đáp ứng được nhu cầu của các thực khách ngồi đông đặc, vòng trong vòng ngoài, tràn kín cả vỉa hè. Sà vào một quán bia có thương hiệu khá nổi tiếng trên phố Tăng Bạt Hổ, chúng tôi chuyện trò với anh Lê Hữu Dương, tự nhận là một người "nghiện" bia hơi, ngày nóng nực cũng như rét mướt, cứ cuối giờ chiều là phải tạt vào quán bia ngồi, làm vài cốc rồi mới về nhà. Anh bảo, dân nhậu hiện nay thường uống ba loại bia hơi, loại thứ nhất là bia tươi nhập khẩu, giá dao động từ 25 đến 65 nghìn đồng/cốc, tùy loại bán ở các nhà hàng sang trọng hay không. Loại thứ hai được ưa chuộng hơn cả là bia hơi Hà Nội truyền thống. Thứ ba là "bia cỏ" (bia hơi của các hãng tư nhân sản xuất), có giá rẻ hơn cả, chỉ từ 4 đến 6 nghìn đồng/cốc, nhắm kèm với đĩa lạc luộc, uống đến no cũng chỉ mất vài chục nghìn đồng nên rất được dân lao động ưa chuộng. Tuy nhiên, loại bia cỏ này mỗi lần uống xong sẽ có cảm giác bị đau đầu và mệt mỏi, chẳng khác nào uống rượu pha bằng cồn công nghiệp. Anh Đức Linh, trú tại Cầu Diễn (Hà Nội) khẳng định, không quán nào có bia hơi "xịn" 100%, để tăng lợi nhuận, hầu hết các quán bia hơi vỉa hè đều có những mánh khóe riêng để trộn thêm bia "cỏ" vào cho khách uống. Lúc khách mới vào quán, có thể được phục vụ bia hơi thật, nhưng khi khách đã "biêng biêng", quán bắt đầu pha lẫn bia "cỏ" vào, dẫn tới chất lượng bia bị đảo lộn. Không ai biết rõ trong các bom bia mang nhãn hiệu Bia Hà Nội kia có bao nhiêu phần trăm là bia cỏ.

Theo đánh giá của các chuyên gia trong lĩnh vực an toàn vệ sinh thực phẩm, tác hại của bia kém chất lượng rất lớn, nếu sử dụng lâu dài, sẽ tàn phá cơ thể, phá hủy hệ thống tiêu hóa, thần kinh. Với các nhà sản xuất bia có uy tín, bia hơi được sản xuất theo quy trình chặt chẽ từ khâu lên men cho đến khi ra thành phẩm. Quy trình này kéo dài tối thiểu 45 ngày, giúp giảm nồng độ các chất có hại trong bia. Tuy nhiên, với các cơ sở sản xuất bia tư nhân, thường không tuân thủ đúng các quy trình này, hầu hết đều sử dụng nguyên liệu kém chất lượng, rút ngắn thời gian lên men bia, chỉ ủ bia từ 4 đến 5 ngày. Điều này dẫn tới một số chất độc có hại như mê-ta-nôn, an-đê-hít, đi-a-xê-tin (chất bổ sung cho quá trình lên men) có trong bia chưa được xử lý hết, gây ngộ độc gan, thận. Biểu hiện của người uống bia kém chất lượng, nhẹ thường bị đau đầu, mệt mỏi, nặng hơn có thể gây ngộ độc thậm chí dẫn đến chết người nếu uống quá nhiều.

Không chỉ rút ngắn thời gian lên men bia, để tiết kiệm, hầu như xưởng bia tư nhân nào cũng sử dụng nước giếng khoan, còn men bia bị bớt xén đến mức tối đa, thậm chí, nhiều cơ sở còn pha thêm hóa chất để tăng nồng độ cồn trong bia dễ làm người uống bị say. Hơn nữa, vì chạy theo lợi nhuận, các cơ sở trên còn dùng bia cũ để lọc lại, bơm thêm khí CO 2 rồi trộn với bia mới và tiếp tục cho vào bom đem bán ra thị trường. Sự nhập nhèm này không chỉ khiến cho thị trường bia hơi trở nên lộn xộn, mà còn ảnh hưởng tới sức khỏe người dùng. Đó là chưa kể đến nguy cơ mất vệ sinh, lây nhiễm các bệnh qua đường ăn uống từ việc dùng chung cốc từ các quán bia vỉa hè.

Buông lỏng quản lý?

Theo thống kê, ở nước ta có khoảng 1.000 cơ sở sản xuất bia hơi, trung bình sản xuất ra 10 triệu lít/năm. Bên cạnh những công ty bia uy tín như Bia Hà Nội, Sài Gòn, còn nhiều xưởng sản xuất bia tư nhân với công suất nhỏ 20 đến 30 nghìn lít/ngày. Đặc điểm chung của các cơ sở sản xuất tư nhân là đầu tư nhỏ, kỹ thuật thô sơ, máy móc không được vệ sinh sạch sẽ. Dù không nói ra nhưng hầu hết hiện nay, dân nhậu chuyên nghiệp đều biết lượng bia hơi tiêu thụ trên thị trường chủ yếu đều là bia cỏ. Bởi bia hơi của nhà máy có thương hiệu uy tín chiếm thị phần rất ít, cung không đủ cầu, trong khi đâu đâu cũng treo biển bia hơi Hà Nội, thậm chí có nơi để thêm phần tin tưởng còn ghi chú rõ: Bia hơi Hà Nội "xịn" 100%. Dù "xịn" đến đâu, nhưng kiểu gì cũng là "treo đầu dê bán thịt chó", bởi với hàng nghìn quán bia lớn nhỏ trong TP Hà Nội, lấy đâu ra bia xịn? Treo biển bia Hà Nội, nhưng thực chất vẫn pha "bia cỏ" lẫn bia Hà Nội để kiếm lời. Chỉ tính đơn giản, với tỷ lệ pha trộn tùy khách, nếu khách quen, tỷ lệ "bia cỏ" và bia hơi Hà Nội ngang nhau, còn với khách lạ, có khi tới 70% là "bia cỏ". Một quán bia tầm trung bình, mỗi ngày bán vài trăm lít bia cộng với khoản lãi từ các món mồi nhậu như nem chua, lạc luộc, mực nướng, đậu lướt ván,... trừ chi phí, mỗi ngày các chủ quán bia bỏ túi cả chục triệu đồng là chuyện thường. Sự nhập nhèm này giúp chủ quán bia "phình" to mức lãi, nhưng gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe người tiêu dùng, nhẹ thì mệt mỏi, đau đầu, nặng thậm chí gây suy gan, thận và ngộ độc.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Bia - rượu - nước giải khát Việt Nam Nguyễn Văn Việt, cứ 10 người uống bia, có tới ba người chuyên xài bia cỏ, mà loại bia này có hàm lượng nồng độ đia-xê-tin rất cao, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe người dùng. Vì vậy, để có thể kiểm soát thị trường nước giải khát nói chung và thị trường bia hơi nói riêng, cần phải tuân thủ nghiêm ngặt, chặt chẽ việc quản lý sản xuất kinh doanh. Lực lượng chức năng cần tiến hành kiểm tra, thanh tra định kỳ, đột xuất nhằm duy trì việc sản xuất, kinh doanh nước giải khát theo đầy đủ yêu cầu quy định của pháp luật, đồng thời có chế tài xử lý thật nghiêm để ngăn chặn, xử lý các mối nguy hại cho người tiêu dùng.

Có thể thấy, trên thực tế công tác thanh kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh bia hơi hiện còn gặp nhiều khó khăn. Ngay cả Trung tâm y tế dự phòng chỉ có thể định kỳ sáu tháng một lần đi kiểm tra, lấy mẫu xét nghiệm của các cơ sở sản xuất bia hoặc kiểm tra một số cơ sở kinh doanh bia lớn trên địa bàn Hà Nội. Tác hại tiềm ẩn của những xưởng sản xuất bia tư nhân đang gây những nỗi lo không dứt cho người sử dụng nhưng dường như sự vào cuộc của các ngành chức năng vẫn còn chậm trễ. Vì vậy, cơ quan quản lý cần tiến hành kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh bia hơi trên địa bàn, tập trung kiểm tra nguồn gốc, vệ sinh an toàn thực phẩm và nồng độ cồn của bia theo tiêu chuẩn quy định. Nếu cơ sở nào vượt quá ngưỡng 0,2 đi-a-xê-tin/ml phải bị lập biên bản xử phạt, đình chỉ kinh doanh... Từ phía người dân, nhất là dân nhậu chuyên nghiệp, cần thận trọng, tỉnh táo hơn nữa trong việc lựa chọn đồ uống giải khát mà trực tiếp là các loại bia hơi có trên thị trường vì nếu không sẽ rất dễ bị "vạ vì miệng".