Dạo quanh một số đường phố, nhất là nơi tập trung đông người lao động có thu nhập thấp, khu lưu trú sinh viên, hoặc tại các chợ đầu mối, ngay cả trong các hội chợ, triển lãm..., người tiêu dùng dễ dàng bắt gặp những quầy đồ trang sức rẻ tiền, xi mạ được bày bán. Tại chợ Bình Tây (quận 6), không khó để tìm thấy hàng chục sạp hàng bày bán hàng nghìn loại dây chuyền, nhẫn, bông tai... xi mạ, giả các chất liệu vàng trắng, vàng 24K hoặc vàng 18K. Tại chợ An Đông (quận 5), nhiều sạp hàng bán sỉ nữ trang xi mạ ngày nào cũng nhộn nhịp kẻ mua, người bán. Trên các tuyến đường lớn như 3-2, Nguyễn Trãi... cũng có nhiều địa điểm bán các mặt hàng này. Ở đây, người bán chỉ cần một tấm ni-lông trải trên vỉa hè để bày biện các món nữ trang xi mạ.
Điều đáng nói là các loại nữ trang này có giá rẻ đến bất ngờ. Món nữ trang rẻ nhất có giá chỉ 5.000 đồng/món, đắt nhất cũng không quá 100.000 đồng/món. Dây chuyền, lắc tay được nhái các nhãn hiệu nổi tiếng như SBJ, Prima, Gold, Louis Vuitton... cũng chỉ có giá khoảng 100.000 đồng/chiếc. Tại một cửa hàng trên đường Nguyễn Trãi (quận 5), dây chuyền vàng xi có giá cao hơn, từ 120.000 đồng đến 250.000 đồng/sợi; lắc tay cũng hơn 100.000 đồng/chiếc; nhẫn từ 70.000 đồng đến 80.000 đồng/chiếc.
Qua tìm hiểu, được biết, người mua thường là giới nữ trẻ thích thời trang nhưng có thu nhập trung bình hoặc thấp như sinh viên, học sinh, công nhân... không đủ điều kiện mua các loại nữ trang cao cấp. Vì chỉ với hơn 100.000 đồng là họ đã có thể sở hữu một bộ nữ trang đẹp để diện đi ăn cưới, dự sinh nhật bạn bè, tiệc tùng hay để làm dáng. Theo một chủ cửa hàng trên đường Nguyễn Trãi, giới trẻ rất thích nữ trang nhái các nhãn hiệu nổi tiếng như Louis Vuitton, SBJ, Prima, Gold, Charmes... với giá chừng trên dưới 100.000 đồng/sản phẩm. Chủ cửa hàng này cũng cho biết thêm, phần lớn các sản phẩm đều có xuất xứ từ Trung Quốc, một số đến từ Thái-lan. Nhờ kỹ thuật xi mạ đạt trình độ khá cao, đa dạng về chủng loại, mẫu mã, giá cả hợp túi tiền giới bình dân cho nên các mặt hàng nữ trang nói trên tiêu thụ mạnh.
Về nguồn hàng, chủ các cửa hàng thường lấy qua thương lái theo dạng cân ký, phân ra từng loại, tham khảo giá thị trường rồi xác định giá bán. Còn nếu có điều kiện hơn thì chủ cửa hàng sẽ đến các khu vực biên giới để lấy hàng tận gốc giá còn rẻ hơn nhiều lần. Lâu nay, chợ An Đông và chợ Bình Tây vẫn được xem là đầu mối cung cấp loại nữ trang này.
Đẹp, rẻ nhưng chất lượng loại nữ trang này thì ai cũng biết là không có cơ sở bảo đảm, có thể nói là còn nguy hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, phần lớn người bán và người sử dụng lại lập luận rằng đây là hàng nữ trang rẻ tiền, chỉ đeo vài lần rồi bỏ và mua cái mới nên sẽ không ảnh hưởng gì. Hơn nữa, đến nay cũng chưa có người nào phải nhập viện vì tác hại của việc đeo nữ trang dỏm.
Theo các chuyên gia trong ngành kim hoàn, sở dĩ có lập luận trên là do cả người bán lẫn người mua đều chưa nắm rõ "cơ chế" độc hại tác động lên sức khỏe người sử dụng của các kim loại, hóa chất được sử dụng trong chế tác các sản phẩm này. Theo kết quả từ Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3, một số mẫu nữ trang trên bị nhiễm chì từ 0,003% đến 0,015% và ca-dimi (một kim loại nặng được xem là chất cực độc). Các loại nữ trang này được làm bằng niken, đồng, thiếc, crôm..., bản thân đã là chất độc hại, giờ lại được phủ lên một lớp kim loại được mạ vàng, bạc, chì, thủy ngân và ca-di-mi vượt quá giới hạn cho phép, cho nên càng nguy hiểm hơn. Chủ tịch Hội Mỹ nghệ Kim hoàn thành phố Nguyễn Văn Dưng, cho biết, đối với các loại hàng xi hay còn gọi là nữ trang giả thì đương nhiên phải có chì trong quá trình chế tác, đây là chất trẻ em phải hạn chế tiếp xúc.
Theo Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố Phan Hoàn Kiếm, sau khi có phản ánh của dư luận và sau nhiều lần tịch thu, gửi đi kiểm tra chất lượng và phát hiện được nhiều chất độc hại trong các loại nữ trang giả này, lực lượng quản lý thị trường thành phố sẽ tiếp tục kiểm tra mặt hàng này, vừa để ngăn chặn hàng lậu vừa bảo đảm sức khỏe cho người tiêu dùng. Còn theo các nhà chế tác nữ trang, muốn giảm dần việc sử dụng mặt hàng này, cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến cho mọi người, nhất là giới trẻ, về sự độc hại khi sử dụng.
