Mỗi trường một kiểu
Cho đến nay, chương trình tiếng Anh tiểu học, thuộc Ðề án dạy và học ngoại ngữ trong Hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020 đã tiến hành được ba năm. Thế nhưng, chuyện dạy và học tiếng Anh trong các trường tiểu học vẫn còn nhiều điểm chưa thống nhất. Hầu hết các trường công lập đều dạy tiếng Anh từ lớp 3 theo chương trình thí điểm của Bộ Giáo dục và Ðào tạo, nhưng cũng có trường dạy từ lớp 1. Trong khi đó, các trường dân lập đều cho học sinh tiếp cận môn học này ngay từ lớp 1. Vì thời gian bắt đầu học có sự chênh lệch như vậy, cho nên thời gian, khung chương trình, sách giáo khoa, phương pháp dạy của các trường cũng khác nhau.
Trường tiểu học dân lập Ðoàn Thị Ðiểm (Mỹ Ðình, Từ Liêm) là một trong những trường đi đầu trong chương trình dạy tiếng Anh ở tiểu học. Học sinh được học tiếng Anh ngay từ lớp 1. Cô giáo Nguyễn Lệ Mỹ, Tổ trưởng bộ môn tiếng Anh Trường tiểu học dân lập Ðoàn Thị Ðiểm cho biết: 'Trường chủ trương cho học sinh học tiếng Anh và tiếp xúc với người nước ngoài ngay từ năm học lớp 1. Như vậy sẽ rất tốt cho trẻ trong việc luyện cách phát âm và ghi nhớ từ ngữ'. Hiện trường vẫn đang dùng bộ sách Let's Go để dạy học. Tuy nhiên, theo cô Nguyễn Lệ Mỹ thì trong năm tới, trường sẽ trình lên Bộ Giáo dục và Ðào tạo một bộ sách mới để kiểm định chất lượng và áp dụng vào dạy học tại trường.
Với học sinh lớp 5, mỗi tuần các em có bảy buổi học tiếng Anh, trong đó có bốn buổi có giáo viên nước ngoài giảng dạy. Tôi đã tham dự một buổi học do thầy giáo người Ô-xtrây-li-a giảng tại lớp 5A8 Trường tiểu học dân lập Ðoàn Thị Ðiểm. Ðó là tiết học không có sách vở trên bàn, học sinh nói tiếng Anh thoải mái, chơi trò chơi để rèn kỹ năng nghe và nói. Các em đều rất hào hứng và bày tỏ mong muốn được học nhiều với thầy cô giáo người nước ngoài. Trong khi thầy Wane đang giảng thì một giáo viên người Việt ngồi dự. Sau khi thầy kết thúc bài dạy, cô giáo người Việt sẽ trình bày ngắn gọn những phần ngữ pháp mà thầy vừa cho học sinh nghe và nói.
Cũng theo cô Mỹ, trước khi được vào giảng dạy tại đây, giáo viên người nước ngoài phải trải qua những vòng kiểm tra nghiêm ngặt về trình độ sư phạm. 'Bạn có thể rất giỏi ngôn ngữ tiếng Việt của mình, nhưng không phải ai cũng có thể dạy tiếng mẹ đẻ cho người nước ngoài. Giáo viên nước ngoài của trường có sáu người, trong tổng số 22 giáo viên của tổ tiếng Anh', cô Mỹ cho biết thêm.
Tuy nhiên, lịch học, phương pháp dạy... không phải trường nào cũng giống nhau. Trường tiểu học dân lập Lê Quý Ðôn (Mỹ Ðình, Từ Liêm) cũng dạy tiếng Anh từ lớp 1. Lịch học của trường là 6 tiết/tuần, trong đó 1-2 tiết có giáo viên tiếng Anh.
Việc mời giáo viên nước ngoài để luyện kỹ năng nghe và nói tiếng Anh cho học sinh không phải là điều dễ dàng. Vì thế, không phải trường nào cũng có thể bảo đảm được. Trong số đó, hầu hết các trường tiểu học công lập chưa có giáo viên người nước ngoài. Trường tiểu học Kim Liên (Ðống Ða) thì áp dụng chương trình dạy học tiếng Anh từ lớp 3 cho học sinh. Tuy nhiên, trường vẫn loay hoay với bộ sách Let's Go và chương trình DyNet của Hoa Kỳ. Trường tiểu học bán công Tràng An hiện cũng đang áp dụng chương trình DyNet.
Trong khi Bộ Giáo dục và Ðào tạo đang tiến hành những bước thận trọng trong quá trình dạy học tiếng Anh trong trường tiểu học, thì có những trường đã hăng hái thực hiện. Nhưng cũng vì thế mà có sự thiếu thống nhất trong nhiều khâu của quá trình dạy - học, gây tâm lý hoang mang cho phụ huynh và học sinh.
Chọn trường nào cho con?
Hiện nay, với mong muốn cho con được tiếp xúc với tiếng Anh càng sớm càng tốt, nhiều bậc phụ huynh rất quan tâm đến việc học tiếng Anh ở trường. Trường có dạy tiếng Anh từ lớp 1 không? Có được tiếp xúc với giáo viên người nước ngoài không? Học bao nhiêu buổi/tuần? Học trong bao lâu thì có thể giao tiếp được với người nước ngoài?... Ðó là những câu hỏi mà không ít phụ huynh băn khoăn khi chọn trường cho con theo học. Nhưng trước sự thiếu thống nhất giữa các trường đã khiến cho phụ huynh hoang mang.
Chị Nguyễn Thanh Ngân, có con học ở một trường công lập tại Ðống Ða cho hay: 'Con người ta học tiếng Anh từ lớp 1, giờ đã biết nhiều thứ lắm. Trong khi con mình lớp 2 vẫn chưa được học. Nhìn thấy thế mà sốt ruột, như ngồi trên đống lửa. Lúc nào cũng lo con mình kém bạn kém bè. Mà học tiếng Anh là cực kỳ quan trọng. Rút kinh nghiệm, cháu thứ hai mới học mẫu giáo tôi đã phải đôn đáo đi tìm trường nào dạy tiếng Anh từ lớp 1, có giáo viên nước ngoài dạy mới được'.
Cùng chung tâm lý sốt ruột như chị Ngân, nhưng chị Lưu Thị Nga, có con học lớp 1 Trường tiểu học Dịch Vọng A (Cầu Giấy) đã chọn cách cho con đi học thêm ở ngoài. 'Tôi cho cháu học trường này cho gần nhà, dù biết việc dạy học tiếng Anh ở đây không được tốt lắm. Mỗi tuần được vài buổi, chẳng có giáo viên nước ngoài, làm sao mà hiệu quả được. Thôi đành cắn răng bỏ ra 120 nghìn/buổi cho con đi học ở trung tâm. Ở đó có cô giáo người Anh dạy, dù đắt nhưng yên tâm hẳn'.
Chủ trương dạy tiếng Anh ở bậc tiểu học được phụ huynh hoan nghênh, nhưng không dễ thực hiện đại trà, vì phụ thuộc nhiều vào số lượng và trình độ đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất của các trường. Việc quản lý chất lượng dạy và học tiếng Anh khi đưa vào giảng dạy trong các nhà trường ra sao cũng là điều phụ huynh quan tâm. Bởi lẽ, một số Phòng Giáo dục và Ðào tạo cũng chưa có chuyên viên phụ trách, chỉ đạo chuyên môn về môn tiếng Anh. Rồi tại các trường tiểu học, nhiều cán bộ quản lý không có trình độ ngoại ngữ, có dự giờ thì cũng không thể kiểm soát được giáo viên dạy có đạt yêu cầu, đúng nội dung kiến thức mà chương trình yêu cầu hay không. Ai cũng biết tầm quan trọng của ngoại ngữ, ai cũng muốn con mình được hưởng nền giáo dục tốt nhất. Thế nhưng, những băn khoăn đó càng khiến cuộc tìm kiếm trường 'chuẩn' thêm khó khăn...
