“Quá tải” đáng mừng
Sáng ngày 1-1-2014, gần 300 cán bộ, công nhân của Công ty cổ phần (CP) Cảng Vũng Áng Việt Lào (VAVL) ra quân, khai máng làm hàng đầu xuân. Nét mặt ai cũng trạng ngời, phấn chấn trong bộ bảo hộ mới chững chạc, tự tin bước vào ca đầu của năm mới. Bởi họ vừa thừa hưởng sự “quá tải” của năm 2013 mà theo Giám đốc Công ty CP cảng VAVL Dương Thế Cường: “Năm qua, Vũng Áng thắng lợi vẻ vang, khi có gần ba triệu tấn hàng hóa thông qua, vượt gấp đôi sản lượng so với năm 2012 và vượt đến 2,2 lần công suất thiết kế cầu cảng; đạt doanh thu 233 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 44 tỷ đồng; người lao động thu nhập bình quân gần 10 triệu đồng/tháng”.
Cũng theo giám đốc Cường, điều đáng mừng là hàng hóa của nước bạn Lào thông qua cảng Vũng Áng chiếm một tỷ lệ không nhỏ... Trong lúc kinh tế Việt Nam và thế giới rơi vào vòng xoáy suy thoái nhiều năm liền, một số bến cảng trong nước thiếu hàng, vắng bóng tàu thì quá tải ở Vũng Áng là tín hiệu đáng mừng, là bước tạo đà hoàn hảo cho những năm tiếp theo. Càng hạnh phúc hơn, Công ty CP Cảng VAVL là liên doanh giữa doanh nghiệp Hà Tĩnh và nước bạn Lào.
Đầu xuân ôn lại chuyện cũ với giám đốc Dương Thế Cường, giám đốc Cảng vụ Hàng hải Hà Tĩnh Trương Minh Tuấn - những người “cắm chốt” từ những ngày đầu công bố mở cảng năm 2001 mới thấy sự vượt khó vươn lên để tìm mọi cách mời chào từng tấn hàng về cảng.
Tỉnh Hà Tĩnh cùng Cảng vụ Hàng hải Hà Tĩnh, Công ty CP cảng VAVL và các ngành chức năng liên quan luôn trăn trở và thực hiện nhiều biện pháp để thu hút doanh nghiệp về cảng, như: Tăng cường cải cách thủ tục hành chính, “một cửa không dấu”, thời gian làm thủ tục cho tàu từ một tiếng xuống 15 phút; thực hiện cải tạo, nâng cấp cầu số một từ chỗ cho phép tiếp nhận tàu 15.000 DWT lên 45.000 DWT ra vào làm hàng; từ thử nghiệm thành công đến việc thực hiện chương trình cho phép tàu tải trọng lớn cập, rời cảng Vũng Áng 24/24 giờ trong ngày... nên đã bảo đảm hoạt động sản xuất bình thường, an toàn, hiệu quả của cảng; giải quyết được nhu cầu hàng hóa thông qua cảng Vũng Áng ngày càng vượt trội. Đặc biệt, để mời hàng hóa Lào đến cảng, Ban giám đốc công ty, nhất là Giám đốc Dương Thế Cường đã nhiều lần lặn lội sang nước bạn, gặp gỡ các doanh nghiệp Lào để tư vấn việc vận chuyển hàng hóa qua lại cửa khẩu.
Thành viên Hội đồng quản trị Công ty CP cảng VAVL Nhoi Kong Phả Chăn cho biết: Đường vận chuyển về Việt Nam gần và lại thuận lợi khi được chúng tôi tư vấn, giúp đỡ cho từ A đến Z khiến nhiều doanh nghiệp Lào không bỏ lỡ cơ hội.
Còn nhớ có lần gặp ông You Jianing, Giám đốc Công ty TNHH khai thác mỏ Hảo Hản ở huyện Hỉn Bun, tỉnh Khăm Muộn (nước bạn Lào), ông cho hay: Ban đầu khi xuất hàng từ Lào qua Vũng Áng, chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn, nhưng nhờ Cảng Vũng Áng đã bố trí hẳn một tổ công tác thường xuyên tại của khẩu quốc tế Cha Lo để lo giúp phần thủ tục cho người, phương tiện, hàng hóa qua lại cửa khẩu thuận lợi; đồng thời, hỗ trợ giải quyết vướng mắc trên suốt quãng đường từ cửa khẩu về cảng; và còn ưu tiên địa điểm tập kết hàng tại cảng để đưa xuống tàu nhanh chóng nhất... Nhờ đó, 2013 mới là năm thứ hai hàng hóa Lào vận chuyển qua cảng Vũng Áng nhưng đã vượt con số hơn nửa triệu tấn; giờ đây không chỉ hàng hóa của công ty Hảo Hản mà còn có Phu Bia, Khai Nguyên... đến từ Trung Lào.
Cầu (bến) số một, số hai cảng Vũng Áng lần lượt khánh thành, đưa vào khai thác năm 2001 và năm 2010 với tổng công suất thiết kế 1,32 triệu tấn hàng hóa thông/năm. Đến nay, cảng Vũng Áng đã đón hơn 7.500 lượt tàu (nhiều tàu tải trọng 40- 45 nghìn DWT), với hơn 11,5 triệu tấn hàng hóa thông qua.
Xuân sang trên bến cảng
Tại hai bến cảng, “mở hàng” đầu năm có đến bốn con tàu lớn cùng mở máng làm hàng. Tại vịnh Vũng Áng có cả chục con tàu với đủ quốc tịch đang chờ vào làm hàng. Xa hơn chút, cầu cảng chuyên dùng để nhập nhiên liệu cho nhà máy điện 1.200 MW đang vươn dài ra vịnh.
Tại cầu số một, công nhân cảng đang hối hả vận chuyển cẩu trên tàu Hải Phòng 06 chở 2,4 vạn tấn than để phục vụ cho Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1 chạy thử. Riêng than để phục vụ cho Nhà máy nhiệt điện có công suất lớn nhất khu vực mỗi năm cảng phải tiếp nhận đến ba triệu tấn. Không chỉ có Nhà máy nhiệt điện 1 mà tại khu vực này, năm 2014 trở đi sẽ có thêm nhà máy nhiệt điện 2 và 3 do các nhà đầu tư Nhật Bản, Hàn Quốc đang chuẩn bị đầu tư...
Phía bên kia mũi Ròn, vịnh Sơn Dương cũng đang nhộn nhịp cả dưới biển và trên bờ. Khi nhà đầu tư Formosa đang huy động hàng vạn công nhân cùng chuyên gia trong và ngoài nước đang khẩn trương thi công lò cao số 1 và 2 nhà máy luyện cán thép lớn nhất Đông - Nam Á cùng những bến cảng nước sâu chuyên dùng đủ sức đón những con tàu khủng hàng chục vạn tấn ra vào làm hàng. Nếu đúng như kế hoạch mà Tập đoàn Formosa vạch ra, từ năm 2016 trở đi, kết thúc giai đoạn một của dự án sẽ có khoảng 30 đến 40 triệu tấn hàng hóa thông quan cảng Sơn Dương.
Qua những lần trao đổi, lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh đều tâm đắc: Cảng Vũng Áng đi vào hoạt động đã tạo tiền đề và động lực cho sự phát triển kinh tế hàng hải, phục vụ tích cực sự phát triển kinh tế, xã hội của Hà Tĩnh và các tỉnh Bắc Trung bộ; đồng thời, tăng cường quan hệ hợp tác với nước bạn Lào, đông bắc Thái-lan. Cùng với tốc độ phát triển nhanh ở Khu kinh tế Vũng Áng, dự báo các năm 2014 và 2015, khối lượng hàng hóa qua cảng tổng hợp Vũng Áng khoảng ba đến bốn triệu tấn, trong đó hàng hóa Việt Nam khoảng hai đến ba triệu tấn, hàng hóa nước bạn Lào khoảng một triệu tấn và sẽ tiếp tục tăng cao trong những năm tiếp theo. Đặc biệt, sau khi cầu Hữu Nghị 3 nối liền 19 tỉnh đông bắc Thái-lan với Lào về cảng Vũng Áng nên dự kiến hàng hóa qua cảng Vũng Áng sau năm 2015 sẽ là năm đến bảy triệu tấn/năm...
Do đó, với thực trạng hiện nay, cảng Vũng Áng sẽ không đáp ứng được nhu cầu hàng hóa thông qua và nảy sinh nhiều vấn đề liên quan. Tỉnh đã làm công văn đề nghị Cục Hàng hải cùng các bộ, ngành liên quan cần sớm thực hiện Kết luận của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh (tại Thông báo số 136/TB-VPCP ngày 30-8-2006 của Văn phòng Chính phủ) cùng Quyết định 2443 ngày 13-11-2006 của Bộ Giao thông Vận tải cho phép tiến hành lập dự án đầu tư xây dựng bến số ba... nhằm đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng tăng cao, góp phần phát triển kinh tế của địa phương, khu vực và hợp tác với nước bạn Lào, đông bắc Thái-lan. Ngoài ra, tỉnh Hà Tĩnh cùng doanh nghiệp khai thác cảng đã có phương án tiếp tục đầu tư trang thiết bị xếp dỡ hiện đại, mở rộng kho bãi, bến container, khu dịch vụ hậu cảng...
Đâu đó, lời bài hát “Bến cảng quê hương tôi” của nhạc sĩ Hồ Bắc vang lên nhưng khích lệ tinh thần vượt lên của những người có mặt ở bến cảng Vũng Áng đầu xuân. Khi xuân sang trên bến cảng/Đàn hải âu tung cánh bay rợp trời/Cảng của ta vui đón bao chuyến hàng/Những chuyến hàng bè bạn từ xa xôi/ Những chuyến hàng Việt Nam gửi đi muôn nơi/....Cho những con tàu mau rời sang bến mới/ Cho những chuyến hàng đi dựng xây đất nước....