Xử lý nghiêm những vi phạm trên tuyến sông Phi Liệt và sông Hàn 

ND - Tuyến sông Phi Liệt dài 8 km, từ ngã ba Trại Sơn đến ngã ba Bến Ðụn, đi qua các xã An Sơn, Lại Xuân (Thủy Nguyên, Hải Phòng) và xã Minh Tân, Phú Thứ (Kinh Môn, Hải Dương) và sông Hàn dài 8,5 km đi qua năm xã, thị trấn của huyện Thủy Nguyên và Kinh Môn.

Là tuyến giao thông đường thủy quan trọng từ Quảng Ninh về Phả Lại, nên mật độ phương tiện trọng tải từ 100 đến 300 tấn và nhiều đoàn lai dắt có trọng tải từ 800 đến 1.000 tấn lưu thông lớn, trung bình 200 lượt/ngày đêm. Ðối với các đoàn lai, do luồng hẹp, nhiều cong cua nên thường phải đi vào lúc ngược nước, nếu gặp phương tiện xuôi nước hoặc các máng rót đá xuống phương tiện, dễ dẫn đến va quệt, tai nạn rất nguy hiểm. Ngoài ra, mỗi tháng còn có hàng nghìn phương tiện đến lấy đá tại các bến, làm hoạt động của phương tiện diễn biến phức tạp.

Cả hai sông đều có nhiều đoạn cua cong, khúc khuỷu, đặc biệt là khúc cua tay áo tại km 2 - km 3 và dải đá ngầm khoảng 100 m tại km 6 trên sông Phi Liệt gây khó khăn, nguy hiểm cho phương tiện hoạt động, dễ mắc cạn. Tại vị trí ngã ba Trại Sơn (điểm giao nhau giữa sông Hàn, sông Phi Liệt và sông Kinh Thầy) hướng đi từ sông Phi Liệt vào sông Kinh Thầy bị khu vực cảng Nhà máy xi-măng Phúc Sơn che khuất tầm nhìn, lại có bến khách ngang sông nên tiềm ẩn nguy cơ TNGT cho phương tiện qua lại. Qua rà soát, trên sông Phi Liệt có bốn công trình vượt sông (băng chuyền tải đá, đường dây tải điện, đường ống ngầm); mười bến khách ngang sông (trong đó bốn bến chưa có phép hoạt động); 25 bến bốc xếp đá của các cơ sở khai thác đá (trong đó 11 bến không có giấy phép hoạt động, hai bến có phép hiện đang bị đình chỉ đều thuộc địa bàn xã Lại Xuân). Tuyến sông Hàn có hơn mười bến bốc xếp đá chưa đủ điều kiện cấp phép hoạt động, tập trung tại xã An Sơn (Thủy Nguyên) và thị trấn An Lưu (Kinh Môn). Tại các bến này, các máng rót đá đều nhô ra sông để rót đá xuống phương tiện và phương tiện vận chuyển đá thường xuyên đậu đỗ hàng hai, hàng ba làm cho luồng càng hẹp hơn, gây nguy hiểm cho phương tiện qua lại, nhất là khi nước lớn. Mặt khác, ý thức chấp hành pháp luật bảo đảm TTATGT của chủ bến bãi, chủ phương tiện còn thấp. Nhiều chủ bến không hợp tác, thuyền trưởng cố tình trốn tránh khi lực lượng chức năng kiểm tra phương tiện. Ngoài ra, một số đối tượng có tiền án, tiền sự cũng lợi dụng để trộm cắp, cưỡng đoạt tài sản của các thuyền viên trên phương tiện neo đậu trên tuyến, đặc biệt các đối tượng lợi dụng TNGT để ăn vạ, đòi tiền bồi dưỡng với số lượng lớn (biểu hiện cưỡng đoạt tài sản) gây bức xúc lo ngại cho các thuyền viên. Giữa các bến được cấp phép và không đủđiều kiện cấp phép vẫn hoạt động "xôi đỗ" chen nhau, tạo ra sự thiếu công bằng, không xử lý được các vi phạm của các chủ bến. Ðồng chí Phạm Thế Ðại, Phó Chủ tịch UBND huyện Kinh Môn cho biết, do khâu quản lý ở cấp cơ sở làm chưa chặt chẽ cho nên xảy ra tình trạng lộn xộn, gây cản trở và mất an toàn giao thông trên hai tuyến sông, do vậy cần phối hợp tốt trong việc khảo sát, thăm dò và quyết định cho mở bến, tuyệt đối không cấp phép cho mở bến ở những vị trí giao thông xung yếu, kiên quyết ngăn chặn các trường hợp vi phạm.

Ngay từ tháng 4-2003, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng yêu cầu tổng kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về khai thác, chế biến, vận chuyển đá, lập bến bãi trái phép; sắp xếp lại khu vực sản xuất và đình chỉ bến bãi, phương tiện vi phạm quy định về ATGT trên hai tuyến sông nói trên. Tuy nhiên, sau năm năm thực hiện, tình hình mất TTATGT vẫn diễn biến phức tạp. Nhiều doanh nghiệp không dám cho phương tiện đi qua hai tuyến này mà chấp nhận đi vòng theo sông Cấm, vừa tăng chi phí vừa không bảo đảm an toàn do tàu biển, tàu cao tốc tạo sóng rất nguy hiểm cho các đoàn phương tiện. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nói trên là do cơ quan chức năng và chính quyền địa phương chưa phối hợp giải quyết triệt để, nhất là khu vực giáp ranh, dẫn đến tình trạng xử lý nơi này, vi phạm xuất hiện nơi khác.

Ðể lập lại trật tự, từ ngày 10-12, Cục CSGT đường thủy và Cục Ðường thủy nội địa Việt Nam, triển khai kế hoạch bảo đảm TTATGT đường thủy trên tuyến sông Phi Liệt và sông Hàn giáp ranh giữa TP Hải Phòng và tỉnh Hải Dương. Sau nửa tháng ra quân, đã tổ chức cho 52 chủ bến ven sông Phi Liệt, sông Hàn ký cam kết chấp hành các quy định về điều kiện hoạt động, trách nhiệm bảo đảm TTATGT, TTXH. Lực lượng chức năng và chính quyền địa phương kiểm tra 65 bến ven sông, lập biên bản về điều kiện hoạt động của bến thủy nội địa và tuần tra kiểm soát, xử lý phương tiện neo đậu không đúng quy định. Sau 15 ngày đầu ra quân, đã huy động nhiều lượt đầu kéo cưỡng chế 13 phương tiện không chấp hành kiểm tra và yêu cầu 22 phương tiện về trạm CSGT đường thủy Phú Thứ để xử lý vi phạm, xử phạt thuyền trưởng 32 phương tiện với tổng số tiền phạt 28 triệu đồng về các vi phạm neo đậu, không có bằng thuyền trưởng, đưa phương tiện vào lấy hàng tại bến thủy chưa được cấp phép; tuyên truyền, nhắc nhở 200 phương tiện. Ðến nay, đã giải tỏa cơ bản tình trạng phương tiện neo đậu trái quy định, 80% bến trái phép tự giác ngừng hoạt động, cơ bản ngăn chặn việc đổ đá xuống bến gây bồi lắng sông tại bến trái phép phía hạ lưu bến đò Dinh thuộc xã An Sơn; lập biên bản đình chỉ hoạt động các bến bãi không đủ điều kiện hoạt động, tháo dỡ các máng rót đá và cấu kiện của bến để trả lại nguyên trạng bờ sông, yêu cầu các bến đủ điều kiện hoạt động không được gây cản trở cho phương tiện qua lại nhằm bảo đảm TTATGT. Bước đầu, luồng đã thông thoáng, phương tiện đậu đỗ trật tự, không gây cản trở giao thông. Tuy nhiên, tình hình vẫn chưa thật sự ổn định, nhất là tại các bến kinh doanh đá hộc của xã An Sơn, các xe chở đá vẫn lén lút đổ đá xuống bãi tiếp tục làm thu hẹp và bồi lắng lòng sông, biển báo hiệu đường thủy nội địa trên cả hai sông chưa thật đầy đủ, thiếu các hướng dẫn, thông báo cụ thể giúp thuyền viên cho phương tiện neo đậu và ra vào các bến lấy đá tuân thủ đúng quy định về bảo đảm TTATGT. Do đó, cần bổ sung biển báo cấm neo đậu cho phương tiện; ngăn chặn xe công nông đổ đá xuống các bến đã bị đình chỉ hoạt động, chấm dứt việc cho thuê mặt bằng thuộc phạm vi bảo vệ đê điều, công trình thủy lợi để trả lại nguyên trạng bờ sông; nạo vét các lưu vực sông bị lấp mất dòng chảy, xử lý nghiêm các chủ bến và chủ phương tiện cố tình vi phạm.

ANH TUẤN