Qua thông tin tố giác về việc Công ty Thuận Phong có dấu hiệu sản xuất và buôn bán phân bón kém chất lượng, BCĐ 389 quốc gia đã thành lập Tổ công tác để điều tra, xác minh thông tin. Tháng 4-2015, Tổ công tác đã bí mật tiếp cận mục tiêu, xác định quy luật hoạt động, cách thức bố trí lực lượng bảo vệ, cảnh giới tại nơi sản xuất phân bón của Công ty Thuận Phong. Ngày 24-4-2015, Tổ công tác của BCĐ 389 quốc gia phối hợp BCĐ 389 tỉnh Đồng Nai kiểm tra việc sản xuất phân bón của Công ty Thuận Phong tại kho K888, Cục Quân khí, Tổng cục Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng (ở khu phố 7, phường Long Bình, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai). Tại thời điểm kiểm tra, công nhân của Công ty Thuận Phong đang thực hiện việc chiết rót phân bón (dạng nước), từ bồn chứa vào bao bì (chai bằng nhựa), mang nhãn hiệu VITOL (loại 01 lít/chai), trên nhãn sản phẩm ghi nguồn gốc xuất xứ “Made in USA”, giả nguồn gốc xuất xứ, nơi sản xuất, đóng gói (theo quy định tại điểm e, khoản 8, điều 4, Nghị định 185/2013/NĐ-CP). Tiến hành kiểm kê sơ bộ số lượng hàng hóa tại kho có nhãn hàng hóa ghi xuất xứ “Made in USA”, đoàn kiểm tra xác định có 3.224 chai phân bón các loại (tương đương hơn bốn tấn), 148 kg nhãn hàng hóa đều ghi xuất xứ “Made in USA”; hơn 95 kg nhãn phụ các loại; 1.520 tem niêm phong nhãn hiệu HUMA GRO. Đồng thời, tại khu vực lò hơi, đoàn kiểm tra phát hiện công nhân đốt lò đang đốt màng co mang nhãn hiệu TICO của Công ty cổ phần TICO. Đoàn kiểm tra yêu cầu dừng đốt và tạm giữ toàn bộ số nhãn đã bị cháy xém (12,34 kg).
Qua kiểm tra sổ sách từ ngày 1-1-2014 đến thời điểm kiểm tra, Công ty Thuận Phong đã sản xuất và bán ra thị trường hơn 40.000 chai các loại, tương đương hơn 23.000 lít phân bón dạng nước.
Có mặt tại buổi kiểm tra, ông Khiếu Mạnh Tường, Tổng Giám đốc Công ty Thuận Phong đã ký vào biên bản và xác nhận toàn bộ số nhãn hàng hóa của lô hàng này bao gồm nhãn tiếng nước ngoài và nhãn phụ, tem niêm phong, vỏ bao bì, can nhựa chứa phân bón (nhãn hiệu HUMA GRO) được công ty thuê in ấn và sản xuất trong nước. Ngày 25-4-2015, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Đồng Nai đã có Văn bản số 160/QLTT-NVTH gửi Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế và chức vụ (PC46) Công an tỉnh Đồng Nai về việc chuyển hồ sơ vụ việc trên đến Cơ quan Cảnh sát điều tra để làm rõ sai phạm của Công ty Thuận Phong; đồng thời có văn bản báo cáo UBND tỉnh Đồng Nai, Trưởng BCĐ 389 tỉnh Đồng Nai về kết quả kiểm tra.
Mở rộng điều tra, thực hiện kế hoạch của Văn phòng Thường trực BCĐ 389 quốc gia, Trung ương Hiệp hội Phân bón Việt Nam phối hợp đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh Đồng Nai đã kiểm tra và tiến hành lấy mẫu gửi đến Trung tâm chất lượng đo lường 3 kiểm tra, xác định chất lượng thành phần 29 mẫu phân bón do Công ty Thuận Phong sản xuất và đang lưu giữ tại kho. Theo thông báo kết quả giám định số 0113/N3/15/TĐ, ngày 28-5-2015, có tới 19/29 mẫu phân bón không đạt chỉ tiêu so với công bố, hàm lượng chất chính thấp hơn 70% so với tiêu chuẩn chất lượng ghi trên nhãn; một số mẫu còn lại ở mức kém chất lượng, chỉ đạt hơn 10% hàm lượng. Ngày 19-6-2015, theo yêu cầu của Công ty Thuận Phong, BCĐ 389 tỉnh Đồng Nai cho đi lấy mẫu giám định lại. Kết quả 19 mẫu đều không đạt chất lượng. Thậm chí, có một số mẫu chất lượng còn thấp hơn so với lần giám định trước. Ngày 13-7-2015, ông Võ Thanh Tùng, Trưởng đoàn kiểm tra liên ngành, Phó Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Đồng Nai đã mời ông Khiếu Mạnh Tường, Tổng Giám đốc Công ty Thuận Phong đến thông báo kết quả giám định lần hai và đã ký biên bản xác nhận.
Trước những hành vi vi phạm pháp luật của Công ty Thuận Phong, cùng với công tác điều tra, giám định chất lượng về nhãn mác, chất lượng phân bón, trong nhiều cuộc họp, các bộ, ban, ngành và các cơ quan liên quan đều có ý kiến nêu rõ về những sai phạm của Công ty Thuận Phong. Phó Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng Nguyễn Đình Được cho rằng: Công ty Thuận Phong đã lợi dụng danh nghĩa quốc phòng để ghi nhãn địa chỉ sản xuất khu kinh tế quốc phòng, không được đơn vị quốc phòng cho phép là vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Công ty Thuận Phong sản xuất phân bón tại địa chỉ trên không có giấy phép về môi trường, cháy nổ… Theo Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng sản phẩm và hàng hóa (Bộ Khoa học và Công nghệ) Vũ Đại Dương, sản phẩm phân bón của Công ty Thuận Phong dán đầy đủ nhãn gốc, nhãn phụ khiến người tiêu dùng hiểu rằng, đây là hàng nhập khẩu nguyên chai. Do đó, Công ty Thuận Phong tự thuê in các loại nhãn, tem, bao bì và dán lên sản phẩm là hành vi giả mạo về nhãn.
Tại Công văn số 3645/BKHCN-TĐC ngày 30-9-2015 của Bộ Khoa học và Công nghệ gửi Văn phòng Chính phủ về việc xử lý vi phạm tại Công ty Thuận Phong, nêu rõ: Sau khi xem xét Công văn số 82/BC-BCT ngày 1-9-2015 của Bộ Công thương, Báo cáo số 6792/BC-UBND ngày 25-8-2015 của UBND tỉnh Đồng Nai, Báo cáo số 2111/BC-CAT (PC 46) ngày 4-9-2015 của Công an tỉnh Đồng Nai và hồ sơ kèm theo báo cáo của Cục Quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa, Bộ Khoa học và Công nghệ có ý kiến như sau: “… Hợp đồng phân phối độc quyền Bio Huma Netics - Thuận Phong do Công ty Thuận Phong cung cấp không có chữ ký của hai bên, do đó theo quy định của Luật Doanh nghiệp, hợp đồng này không có giá trị ở Việt Nam… Công ty Thuận Phong có trách nhiệm ghi nhãn hàng hóa của mình đối với các lô phân bón nhập khẩu đóng chai tại Công ty Thuận Phong. Việc Công ty Thuận Phong đóng chai dán nhãn chính bằng tiếng Anh là nhãn gốc nhập khẩu từ Hoa Kỳ, dán nhãn phụ bằng tiếng Việt là hành vi giả mạo bao bì hàng hóa của thương nhân khác, giả mạo nơi sản xuất đóng gói hàng hóa… Việc Công ty Thuận Phong sử dụng dấu hiệu ® trên sản phẩm phân bón mang nhãn hiệu “HUMA GRO” là hành vi vi phạm quy định về chỉ dẫn bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp quy định tại Điều 6, Nghị định số 99/2013/NĐ-CP ngày 29-8-2013 của Chính phủ. Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, Quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu “HUMA GRO” cho sản phẩm “phân bón” ở Việt Nam chưa được xác lập cho Công ty Bio Huma Netics, do đó Công ty Bio Huma Netics không có quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu trên tại Việt Nam để chuyển giao cho chủ thể khác dưới bất kỳ dạng hợp đồng nào, việc thỏa thuận chuyển giao quyền sử dụng nhãn hiệu “HUMA GRO” trên lãnh thổ giữa Công ty Bio Huma Netics và Công ty Thuận Phong không có giá trị với cơ quan quản lý Việt Nam”.
Bức xúc trước những hành vi vi phạm pháp luật trong sản xuất, kinh doanh phân bón của Công ty Thuận Phong, Trung ương Hiệp hội Phân bón Việt Nam đã có Văn bản số 701/CV-TB gửi Thủ tướng Chính phủ và Trưởng BCĐ 389 quốc gia, nêu rõ: Qua kết quả kiểm tra hai lần của cơ quan chuyên môn đối với các sản phẩm phân bón của Công ty Thuận Phong cho thấy, chất lượng phân bón của Công ty Thuận Phong không đạt chất lượng (là hàng kém chất lượng, hàng giả) gây thiệt hại cho nông dân, cho sản xuất nông nghiệp… Sự việc xảy ra đã lâu, Phó Thủ tướng Chính phủ - Trưởng BCĐ 389 quốc gia đã có ý kiến yêu cầu xử lý nghiêm minh vụ việc nhưng đến nay UBND tỉnh và các cơ quan chức năng tỉnh Đồng Nai vẫn chưa giải quyết, xử lý dứt điểm vụ việc, tạo bức xúc trong dư luận và tâm lý lo lắng với nông dân, khi họ đã dùng phân bón của Công ty Thuận Phong.
NHỮNG hành vi vi phạm pháp luật trong sản xuất, kinh doanh phân bón của Công ty Thuận Phong đã được Tổ công tác của BCĐ 389 quốc gia phối hợp BCĐ 389 tỉnh Đồng Nai phát hiện hơn sáu tháng. Tuy nhiên, đến nay, BCĐ 389 quốc gia và các cơ quan chức năng tỉnh Đồng Nai vẫn chưa thống nhất được biện pháp xử lý. Dư luận mong muốn, vụ việc sớm được xử lý nghiêm minh để người dân không còn hoang mang, lo lắng trước tình trạng sản xuất, kinh doanh phân bón giả, kém chất lượng.
“Vụ việc sản xuất phân bón giả của Công ty Thuận Phong, do Ban Chỉ đạo 389 quốc gia phát hiện là điển hình về sự buông lỏng quản lý, nương nhẹ của chính quyền địa phương. Chỉ đến khi có sự chỉ đạo trực tiếp của Phó Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công an vào cuộc thì vụ việc mới dần được sáng tỏ. Hậu quả, người nông dân tiếp tục trở thành nạn nhân, phải gánh chịu thiệt hại".
NGUYỄN SỸ CƯƠNG
Đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Thuận
