Xử lý nghiêm hành vi phá núi, xâm hại Vịnh Hạ Long

Cán bộ phường tiếp tay vi phạm

Ngày 28-11, Chủ tịch UBND thành phố Hạ Long Phạm Hồng Hà cho biết: Ban Thường vụ Thành ủy Hạ Long đã ra các quyết định xử lý kỷ luật đối với tập thể và các cán bộ phường Hà Phong do có hành vi tiếp tay cho những vi phạm của Công ty Minh Anh, gồm: Phó Chủ tịch UBND phường Vũ Ðức Hoàn (bị kiểm điểm và điều chuyển công tác); Lương Thanh Tùng, cán bộ địa chính - xây dựng phường (khiển trách về đảng, không bố trí công tác tại bộ phận địa chính xây dựng); nguyên Chủ tịch UBND phường Bùi Huy Luyến (từ tháng 12-2013 đến 8-2014) đang tiến hành kiểm điểm, chờ nhận hình thức kỷ luật theo quy trình. Ngoài ra, tập thể Ban Chấp hành Ðảng bộ phường cũng như cá nhân Bí thư Ðảng ủy và Chủ tịch UBND phường phải rút kinh nghiệm sâu sắc.

Công ty Minh Anh được UBND tỉnh Quảng Ninh giao tự bỏ kinh phí và nghiên cứu lập quy hoạch phân khu chức năng tỷ lệ 1/2.000 - khu vực phía nam suối Lộ Phong, tại phường Hà Phong (TP Hạ Long). Tháng 12-2013, công ty đã tự ý xẻ núi, phá đá, bạt rừng ven biển làm một con đường dài khoảng một km, rộng 3,5 đến 8 m chạy thẳng ra vùng mặt nước Vịnh Hạ Long. Trong quá trình thi công đường, đất đá được đổ lấn ra vụng Vông (một vụng nằm ở vùng đệm di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long) hàng chục mét, tràn xuống cả bãi sú, rừng ngập mặn ven vịnh. Vị trí con đường mới mở nằm chính giữa vùng đệm di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long đã được UNESCO công nhận. Ngày 24-1, UBND phường Hà Phong đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực đất đai và đình chỉ hành vi vi phạm, buộc công ty khắc phục hậu quả theo quy định. Ngày 20-9, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về Trật tự quản lý kinh tế và chức vụ (Công an tỉnh Quảng Ninh) đã kiểm tra, xác minh và tiếp tục yêu cầu Công ty Minh Anh không hoạt động thi công trong ranh giới dự án và hoàn thiện các thủ tục pháp lý liên quan đến dự án.

Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Công ty Minh Anh Ðào Văn Thành lý giải, do đường nằm xa quốc lộ gần ba km, lại khuất sau hai dãy núi, không ai có thể biết được nên công ty không cần xin phép. Bởi công ty sau này sẽ được giao dự án hơn 324 ha ở khu vực này nên tự ý làm đường, sử dụng các thiết bị máy gạt, máy xúc để mở đường phục vụ dự án sau này của công ty. Chủ tịch UBND thành phố Hạ Long Phạm Hồng Hà khẳng định: "Toàn bộ quá trình làm đường của Công ty Minh Anh đều giấu giếm, che đậy, thường chỉ tổ chức làm đêm và các ngày nghỉ cuối tuần".

Do thiếu hiểu biết ?

Theo như lý giải của ông Ðào Văn Thành thì di sản không nuôi được con người thì di sản chẳng để làm gì, bản thân tôi cũng không biết việc phá núi nằm trong vùng đệm là vi phạm... vì tôi cũng chỉ là một người dân. Công ty không thể hoàn nguyên lại hiện trạng ban đầu của tuyến đường vì không thể đắp trở lại những ngọn núi, quả đồi, hay dọn dẹp đất đá đã đổ xuống biển. Việc xẻ núi mở đường của công ty không thể coi là xâm hại di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long và không vi phạm pháp luật, mà chỉ là vi phạm về mặt hành chính trong xây dựng... do thiếu hiểu biết.

Thời điểm này, Công ty Minh Anh đã trồng 3.000 cây hoàn nguyên và dừng lại không thi công tuyến đường nữa. Còn Chủ tịch UBND thành phố Hạ Long Phạm Hồng Hà cũng thừa nhận việc ra quyết định buộc doanh nghiệp (DN) trả lại hiện trạng ban đầu của thửa đất, núi và mặt nước chỉ là văn bản mang tính hình thức, chứ không thể trả lại được đồi, núi đã bị bạt đi. Thành phố chỉ không cho phép DN tiếp tục triển khai và sử dụng đất trên vào mục đích khác. Chủ tịch UBND thành phố Hạ Long biện minh, địa điểm Công ty Minh Anh vi phạm trật tự xây dựng đô thị, đất đai ở trong khu vực khuất tầm nhìn, mặc dù các đơn vị liên quan nhiều lần kiểm tra thực địa tại các dự án liền kề nhưng chưa phát hiện ra.

Dù đã nhiều lần yêu cầu UBND thành phố Hạ Long nhanh chóng điều tra làm rõ, song trước sự vào cuộc chậm trễ của chính quyền địa phương, ngày 27-11, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Văn Ðọc đã chỉ đạo Thanh tra tỉnh tiến hành thanh tra toàn diện những sai phạm của Công ty Minh Anh trong việc tự ý phá núi, làm đường trong vùng đệm của di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Thanh tra tỉnh Quảng Ninh làm rõ trách nhiệm về quản lý nhà nước của chính quyền địa phương khi để DN tự ý phá núi, làm đường trái phép và báo cáo UBND tỉnh trước ngày 15-12. Dư luận đang đặt ra câu hỏi, phải chăng Công ty Minh Anh cố tình coi thường pháp luật, tự ý phá núi mở đường phục vụ cho lợi ích của mình là được sự tiếp tay, "bảo kê" của một số cán bộ địa phương?

Vụ việc tự ý xẻ núi mở đường, xâm hại nghiêm trọng đến Vịnh Hạ Long là hồi chuông cảnh tỉnh và là bài học sâu sắc cho các cấp chính quyền trong công tác quản lý nhà nước, quản lý cán bộ và đất đai, trật tự đô thị. Hậu quả nhận thấy rõ nhất là không có cách nào hoàn nguyên lại những quả đồi, vạt rừng đã mất đi. Di sản thiên nhiên đã bị xâm hại, những tổn thất này chắc chắn không ai có thể bù đắp lại được. Vì vậy, cần nâng cao công tác quản lý, ý thức trách nhiệm trong việc tuyên truyền, bảo vệ di sản, tránh để xảy ra những vụ việc đáng tiếc như thế này !