Xây dựng cụm, tuyến dân cư vùng lũ ở Tiền Giang

Đã hết cảnh chạy lũ

Tiền Giang có bốn huyện phía tây: Cái Bè, Cai Lậy, Tân Phước, Châu Thành, với diện tích hơn 92 nghìn ha nằm trong vùng ngập nông, thời gian ngâm lũ muộn, nhưng kéo dài từ hai đến ba tháng. Qua nghiên cứu tập quán định cư, sinh sống của người dân vùng lũ, tỉnh đã triển khai Chương trình xây dựng cụm dân cư, tuyến dân cư (CDC,TDC) sát hợp với điều kiện cụ thể của từng địa phương nhằm bảo đảm an toàn, ổn định đời sống, phát triển sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Phó Giám đốc Sở Xây dựng Tiền Giang Trần Phương Nam cho biết, Chương trình đã hoàn thành và đạt được mục tiêu của Chính phủ là bảo đảm cho 48 xã, với gần 40 nghìn hộ dân sinh sống thuận lợi hơn khi có lũ về. Trong đó, có hơn 81 ha xây dựng CDC, tạo điều kiện cho hơn ba nghìn hộ dân về sống, tập trung thoát cảnh ngập lũ hằng năm, ổn định cuộc sống ngày càng tốt hơn.

Trở lại các cụm, tuyến dân cư vào mùa lũ năm nay, chúng tôi mới hiểu hết ý nghĩa của Chương trình và cảm nhận được niềm vui của người dân vùng lũ khi đã có nơi ở an toàn, ổn định. Nhiều người dân nơi đây vui mừng tâm sự: Trước khi vào CDC, TDC, mỗi năm đến mùa lũ, dân nơi đây, người thì chạy lên đê ở, người làm gác cheo leo để tránh lũ mà vẫn nơm nớp không yên, từ khi vào đây rồi, chuyện đó không còn phải lo nữa. Ðiều đáng mừng là không chỉ an toàn cho người dân vùng lũ mà trước mắt chúng tôi, nhiều CDC đã hình thành và đang dần mang dáng dấp của một "đô thị" tương lai. Ðó là, những ngôi nhà mới kiên cố san sát, hàng quán, chợ búa, trường học mọc lên không những phục vụ nhu cầu người dân trong các CDC, TDC mà còn cho các khu vực lân cận.

Ðến Hậu Mỹ Bắc B (Cái Bè) xã đầu nguồn của lũ, chúng tôi thấy rõ sự an toàn, an tâm của người dân ở CDC, TDC vượt lũ. Ðó là các hộ nghèo nơi đây, hầu hết là không có "miếng đất chọi chim" nay đã có nơi ở ổn định, có nguồn thu nhập tại chỗ mà không phải bôn ba làm thuê, làm mướn khắp nơi như trước đây. Chị Lê Thị Thủy, ấp Mỹ Trung cho biết: "Tôi vào CDC hơn một năm và bắt đầu làm nghề se nhang. Công việc nhẹ nhàng nhưng thu nhập lại khá hơn so với hồi giờ làm thuê cắt lúa, nhổ cỏ. Bình quân mỗi ngày cũng kiếm được chừng 50 đến 60 nghìn đồng". Còn vợ chồng Huỳnh Văn Triều và chị Nguyễn Thị Sương thu nhập bình quân 150 nghìn đồng/ngày. Chị Sương tâm sự: Vợ chồng tôi không có ruộng đất canh tác, gia đình sống chủ yếu vào nguồn làm thuê, rất vất vả, nhưng từ khi vào CDC cuộc sống ổn định hơn và có điều kiện cho con ăn học. Chúng tôi thật sự cảm ơn Hội Liên hiệp phụ nữ xã đã thành lập Tổ hợp tác se nhang, tạo việc làm cho chị em phụ nữ nghèo trong xã và tại CDC. Tại CDC Mỹ Phước Tây (Cai Lậy), hiện đã bố trí nơi ở ổn định cho 111 hộ dân ở các xã vùng ngập lũ Mỹ Phước Tây, Thạnh Lộc, Phú Cường. CDC này được xây dựng khá hoàn chỉnh, với hệ thống điện, nước, đường giao thông nội bộ, gần khu vực chợ và trường học nên thuận tiện cho người dân trong sinh hoạt, mua bán. Chị Ðặng Thị Mai - một hộ dân tại đây cho biết: "Trước đây, cả gia đình tôi sống nhờ trên phần đất của người khác ở khu vực ấp Láng Biển, xã Mỹ Phước Tây. Mùa nước nổi, phải chịu cảnh ngập lụt, việc đi lại và sinh hoạt hết sức khó khăn. Từ lúc dời vào đây, cuộc sống của gia đình tôi đã ổn định hơn trước". Còn ở xã Hưng Thạnh (Tân Phước), các ngôi trường mẫu giáo, tiểu học, trung học cơ sở... được xây dựng ngay trong CDC đã tạo điều kiện thuận lợi, an toàn cho con em học tập, người dân an tâm sinh sống. Anh Hà Văn Hoàng bày tỏ: "Lúc mới vào đây, chúng tôi cũng lo không biết nơi ở mới sẽ ra sao, nhưng bây giờ thì ổn rồi, con cái đều được an toàn đến trường. Với nghề hớt tóc, đan bàng cộng với 5 công khóm, đủ bảo đảm cho cuộc sống của gia đình".

Cụm dân cư Mỹ Phước Tây vắng vẻ
vì người dân đi nơi khác làm thuê kiếm sống.

Hướng đến "Lạc nghiệp"

Nhờ Chương trình xây dựng CDC, TDC người dân vùng lũ Tiền Giang đã thật sự thoát được cảnh chạy lũ, được sống trong ngôi nhà kiên cố, con cái có điều kiện học hành tốt hơn. Thế nhưng, phần đông các hộ dân trong các CDC vẫn canh cánh nỗi lo là thu nhập rất bấp bênh và không thường xuyên, bởi họ đa phần là những hộ nghèo, không có đất sản xuất, chăn nuôi, không có việc làm và thiếu vốn. Trong khi thu nhập giảm, lại gánh thêm các chi phí sinh hoạt hằng ngày phát sinh khi về nơi ở mới như điện, nước, phí vệ sinh... nên cuộc sống của họ càng thêm khó khăn. Dù rằng thời gian qua, một số CDC đã có nghề se nhang ở CDC Hậu Mỹ Bắc B, đan bàng ở CDC Hưng Thạnh... nhưng vẫn rất ít ỏi và đơn lẻ. Vì thế, hiện nay phần lớn tại các CDC, người dân vẫn phải đến địa phương khác hay trở về nơi ở cũ để tìm việc làm. Tại CDC Mỹ Phước Tây, không khó để bắt gặp những căn nhà cửa đóng im ỉm ngày này qua ngày khác. Bởi do không có việc làm, mười nhà hết sáu, bảy nhà trở về nơi ở cũ hoặc đi nơi khác kiếm sống, còn nhà thì cho người khác thuê lại. Anh Nguyễn Văn Út cho biết: "Ở CDC thì không lo sợ lũ. Cái lo hiện nay của chúng tôi là việc làm. Trong CDC này cái gì cũng mua, không chăn nuôi, bắt ốc, hái rau được, tìm việc làm rất khó do lao động nhiều nhưng công việc ít. Chúng tôi phải đi tìm việc ở những nơi khác, có người trở lại quê cũ để tìm việc". Theo UBND xã Mỹ Phước Tây, để giải quyết nhu cầu việc làm cho lao động tại CDC, thời gian qua, địa phương đã tổ chức các lớp dạy nghề đan lát thủ công xuất khẩu. Tuy nhiên, mô hình không mấy hiệu quả vì thu nhập thấp và nguồn hàng cũng không thường xuyên. Tương tự, tại CDC Khu 1 (thị trấn Cai Lậy) cũng do khó khăn về việc làm, mà nhiều người dân phải cho thuê lại nhà, và đi tìm việc ở nơi khác.

Hiện nay, Tiền Giang đang khẩn trương triển khai, thực hiện và hoàn thành các cụm tuyến dân cư và nhà ở vùng ngập lũ giai đoạn II trong năm 2010, bảo đảm cho hơn 1.000 hộ dân thuộc ba huyện vùng lũ Cái Bè, Cai Lậy, Tân Phước tiếp tục ổn định cuộc sống theo hướng "chung sống với lũ". Tuy nhiên, điều đáng quan tâm hiện nay là cần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh tại các CDC. Trước hết, đó là vấn đề tạo việc làm cho người dân. Cấp ủy chính quyền địa phương cần phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể quan tâm, tạo điều kiện giải quyết việc làm, tạo thu nhập để người dân ổn định cuộc sống, sớm thoát cảnh "an cư" nhưng chưa "lạc nghiệp". Mặt khác, đối với các TDC sau khi đưa dân đến định cư, cần có sự quan tâm, tháo gỡ những khó khăn phát sinh khác. Ðơn cử như việc khép kín các ô bao, vào mùa mưa, lũ sẽ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt và việc đi lại của nhân dân.

TẤN VŨ