Xã nghèo nhất Lâm Ðồng quyết tâm làm giàu

Trong tổng diện tích gần 19,4 nghìn ha, đất của xã Ðưng K'Nơh chủ yếu là đất rừng, đất quy hoạch lâm nghiệp, chỉ có hơn 1,3 nghìn ha đất nông nghiệp và đất chuyên dùng. Một xã 'ba giáp': giáp hai xã trong huyện, giáp một huyện trong tỉnh và giáp một tỉnh khác. Vậy mà xã là 'ốc đảo' hàng chục năm nay khi mùa mưa đến. Toàn xã có 331 hộ, 1.647 nhân khẩu, 100% là người dân tộc bản địa K'Ho. Núi cao, suối sâu, người dân tản ra tựa vào các triền dốc để ở, có thôn cách trung tâm xã 12 km đường rừng. Cái nghèo vẫn đeo mãi với cư dân nơi đây. Kết quả điều tra của huyện Lạc Dương tháng 11-2010 cho biết, xã Ðưng K'Nơh có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất huyện: 50,15% (xã Ðạ Chais 42,03%, Ðạ Nhim 30,02% và Ðạ Sar 19,06%).

Khi chúng tôi đến, tại căn phòng họp của hội trường xã Ðưng K'Nơh mọi người đang sôi nổi luận bàn xóa nghèo, nâng chất lượng cuộc sống. Chủ tịch HÐND xã Bon Niêng Ha Ðăng đánh giá về kỳ họp thứ 15, khóa II: 'Ðã phát huy dân chủ, trách nhiệm trong việc thảo luận thẳng thắn, trung thực, thảo luận sâu sắc nhiều vấn đề cơ bản và bức xúc trong nhân dân'.

Bà con quan tâm từ nội dung lớn đến những vấn đề liên quan sát sườn với mình và cộng đồng. Chủ tịch UBND xã Bon Niêng Ha Liêng giải trình cụ thể từng ý kiến của cử tri và ghi nhận, tiếp thu công khai, nghiêm túc. Thường trực HÐND huyện Lạc Dương Nguyễn Mạnh Hùng vừa lắng nghe tâm tư của đại biểu vừa giải thích và chỉ đạo từng vấn đề.

Rơ Ông Ha Tang 75 tuổi, nhà ở thôn 1, có vóc người lực lưỡng với mái tóc trắng cước. Nhiều người trong huyện biết và quý mến ông không chỉ là già làng, Chủ tịch Hội Người cao tuổi của xã mà còn vì câu nói và hành động của ông. Hôm đó, tại cuộc họp của huyện, ông phát biểu: Nhà nước đưa tôi vào danh sách gia đình nghèo nhưng tôi kiên quyết không nhận. Tôi già, tôi phải gương mẫu cho anh em, con cháu noi theo. Tôi nuôi sống con cái không cần ỷ lại. Ý nghĩ không nằm lại trong đầu ông mà chuyển hóa thành việc làm trên rẫy và 'truyền lửa' nóng đến vợ và những người con trong gia đình. Ông Ha Tang cho biết: 'Tôi nói với bà con, muốn thoát nghèo thì phải tăng gia sản xuất, tiết kiệm, đừng quá lãng phí. Năm nay gia đình tôi thu hoạch khoảng hai tấn cà-phê nhân, bán được khoảng 100 triệu đồng'.

Phó Chủ tịch HÐND xã Bon Niêng Ha Mắc cho biết, xã có ba nhà xây, nhà của Cil Mup Ha Húy là to nhất, mới xây xong, khoảng 500 triệu đồng. Ha Húy ở thôn 1, là thầy giáo tiểu học của xã, gia đình anh thu mua cà-phê, bán hàng bách hóa, sắm cả ô-tô chở hàng.

Mục tiêu của Ðưng K'Nơh năm 2011 được tất cả đại biểu tán thành là: thu nhập bình quân từ 8 đến 9 triệu đồng/năm/người; 500,5 ha cà-phê, sản lượng lương thực 428 tấn; giá trị sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi đạt 250 triệu đồng; tổng thu ngân sách Nhà nước thực hiện gần 1,5 tỷ đồng; giảm 20 hộ nghèo, đưa tỷ lệ hộ nghèo còn dưới 43,81%; tỷ lệ tăng dân số giảm xuống còn 2,5%; 100% số hộ sử dụng điện lưới quốc gia và nước sinh hoạt nông thôn...

Xã Ðưng K'Nơh còn nhiều khó khăn như: cơ sở hạ tầng thiết yếu chưa đồng bộ, đặc biệt là hệ thống giao thông nông thôn; hệ thống thương mại chưa phát triển; giá cả hàng hóa, nông sản do dân sản xuất ra không ổn định. Các mặt hàng vật tư nông nghiệp, lương thực, thực phẩm tăng cao. Ý thức tự lực, tự cường, tự vươn lên thoát nghèo của một bộ phận người dân chưa cao, việc đầu tư thâm canh, chuyển đổi cơ cấu cây trồng chưa phù hợp điều kiện canh tác...

Giảm nghèo nhanh và bền vững là chủ trương lớn, nhất quán của Ðảng và Nhà nước và là sự nghiệp của toàn dân. Giảm nghèo nhưng phải gắn với xây dựng nông thôn mới và xã đạt chuẩn văn hóa. Chủ tịch HÐND Ðưng K'Nơh cho biết, huyện đã phê duyệt 20 ha để quy hoạch dự án phát triển nông thôn mới.

Theo Chủ tịch UBND huyện Lạc Dương Nguyễn Duy Hải, Công ty 7-5 (đơn vị thi công đường Trường Sơn Ðông) cho biết, sẽ làm xong đường vào Ðưng K'Nơh trong năm 2011. Khi Ðà Lạt - Ðưng K'Nơh - Ðam Rông nối thông bằng con đường huyết mạch, tin rằng sẽ có lời giải tối ưu cho những bài toán khó của vùng ốc đảo này.

Bài và ảnh: UÔNG THÁI BIỂU, MINH ÐẠO