Từ ngoài lộ chính, chúng tôi chạy xe men theo con đường nhỏ hẹp kế dòng kinh Vị Thủy để vào ấp Vĩnh Lộc, xã Vĩnh Tường (huyện Vị Thủy, Hậu Giang) - đại bản doanh của “vương quốc cá thác lác lớn nhất đồng bằng” mà dân nuôi cá giống ở ĐBSCL đã ví von gọi.
Tiếp chuyện chúng tôi là “ông vua cá” Tám Dũng với dáng người nhỏ nhắn, rụt rè, khuôn mặt đen nhẻm nhưng lúc nào cũng vui vẻ và tươi cười đúng chất dân xứ miệt vườn Nam Bộ. Tám Dũng tên thật là Lê Văn Dũng, năm nay 43 tuổi.
Từ gã “ngông” mê cá hơn mê... nhậu
Anh bồi hồi nhớ lại có lần, một người bà con làm việc ở Cần Thơ ghé chơi nhà, thấy đất nhà Tám Dũng rộng mà cây cối xác xơ quá bèn gợi ý cho anh thử nuôi cá. Anh đánh liều thuê máy cạp đất về đào nguyên cái vườn rộng gần 2 ha để làm ao thả cá.
“Nuôi cá tra tưởng ngon ăn, ai dè lại không ngon như mình tưởng. Năm 2001, giá cá tra tụt thê thảm. Muời mấy tấn cá tra đánh lên đem bán bị ép giá khiến lỗ nặng. Suốt mấy đêm trằn trọc không ngủ rồi qua các quán ăn, quán nhậu, chợ búa khắp trong huyện, anh phát hiện ra: món cá thác lác đang là “mốt”.
“Cá thác lác có trên thị trường đều bắt từ tự nhiên, và lúc ấy chưa ai nghĩ đến việc nuôi nó. Vì vậy tìm con giống không phải là chuyện đơn giản. Tui phải đi khắp các chợ để tìm mua con giống, mà mua được 10 con thì sống sót nhiều lắm cũng chỉ được 2-3 con”. Mà giá cá thác lác cũng không phải là rẻ: trên dưới 100.000 đồng/kg.
Lại nói về cái chuyện Tám Dũng đi mua cá thác lác ngoài chợ về làm giống cũng được dịp bà con “bàn tán”: “Thằng này chơi sang thiệt, dám mua cá thác lác về nhậu!”. Giải thích thì ai cũng cho là “ngông” vì trước giờ có ai nuôi được cá thác lác trong ao đâu.
Đến trại cá thác lác giống lớn
Mua cá về thả nuôi trong ao, tỷ lệ cá sống sót rất thấp. Phải mất gần hai năm trời, anh mới gầy được đàn cá thác lác bố mẹ gần 15 con. Từ 15 con cá giống bố mẹ ban đầu đó, anh cho sinh sản và ngay lứa đầu tiên, anh thu hơn 1.500 con cá con.
Rồi từ đàn cá con, anh lấy ngắn nuôi dài, bỏ chi phí để tiếp tục nhân giống đàn cá. Thấy triển vọng của con cá thác lác trên vùng đất này là rất lớn, anh quyết định đào thêm bốn vuông nuôi cá trên diện tích gần 10.000m2 vườn cây ăn trái trước đây để mở rộng nhân giống.
Sau bốn năm vất vả, giờ đây trong tay anh là năm vuông cá với diện tích 1,6 ha. Hỏi về thu nhập từ con cá thác lác, anh cười tính nhẩm “Mỗi con cá giống giá 3.000, mỗi năm tôi xuất bán hơn 400.000 con, thu gần 1,2 tỷ đồng, trừ chi phí còn lãi gần 600 triệu đồng”.
Tám Dũng cho biết nhu cầu giống cá thác lác hiện nay là rất lớn, trang trại của anh hàng năm chỉ cung cấp cho thị trường được hơn 10 tấn, trong đó đơn đặt hàng từ khắp các tỉnh ĐBSCL từ 15 - 20 tấn/năm.
Anh cũng cho biết thêm cá thác lác tuy là giống phải đầu tư nặng vốn và kỹ thuật khó hơn nuôi các loại các khác như basa, cá tra... nhưng lợi nhuận rất cao và ổn định. Các trang trại nuôi hiện nay vẫn chủ yếu là nuôi giống và chưa có cá thương phẩm bán ra thị trường. Đặc biệt, cá thác lác khi bán ngoài thị trường luôn giữ giá ổn định, sống hay chết gì cũng một giá và giá cá hiện nay là trên 65.000 đồng/kg.
Sau bốn năm miệt mài với từng con cá, giờ đây tiếng tăm của trang trại cá thác lác Tám Dũng không chỉ lan nhanh các tỉnh tây sông Hậu mà còn khắp vùng ĐBSCL. Sản xuất ra không đủ bán, đơn đặt hàng phải chờ cả năm trời mới có cá cung cấp. Người dân nơi đây đã gán cho cho anh cái tên “vua cá thác lác”.
Hỏi về hướng sắp tới, Tám Dũng cho biết anh sẽ mở rộng diện tích ao hồ lên 4 ha để thả nuôi, nhân giống. Đồng thời, anh cũng sẽ xúc tiến xây dựng thương hiệu cho trang trại và giống cá của mình.
