Kết luận cho biết, thông qua việc tiếp dân, giải quyết đơn khiếu nại của công dân, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân (VKSND) tỉnh Hà Tây có Quyết định số 492/QÐ-VKS ngày 31-5-2006 thành lập Ðoàn kiểm tra để thẩm định một số hồ sơ vụ án hình sự tồn đọng và có báo cáo lên VKSND tối cao ngày 26-7-2006.
Trên cơ sở báo cáo của VKSND tỉnh Hà Tây và kết quả kiểm tra, thẩm định của Vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án hình sự về trật tự xã hội-VKSND tối cao (Vụ 1A) về chín vụ án bị bỏ quên, lãnh đạo VKSND tối cao đã quyết định thành lập đoàn kiểm tra và ngày 10-8-2006 VKSND tối cao có Quyết định số 17/QÐ-VKSTC thành lập Ðoàn kiểm tra để kiểm tra chín vụ án hình sự bỏ quên chưa được giải quyết nói trên theo quy định của pháp luật, xảy ra tại VKSND tỉnh Hà Tây, kiến nghị VKSND tỉnh Hà Tây với thẩm quyền, trách nhiệm của mình có biện pháp khẩn trương giải quyết các vụ án đó và làm rõ trách nhiệm của cán bộ có liên quan để xem xét xử lý.
Qua kết quả kiểm tra chín vụ án hình sự nói trên và qua xem xét, nghiên cứu các thông tin báo chí, công luận nêu về các vụ án này, Ðoàn kiểm tra đã kết luận đối với từng vụ án. Nội dung tóm tắt như sau:
Một là, vụ án "Vi phạm các quy định về an toàn giao thông vận tải", do Dương Quốc Việt sinh năm 1962, trú quán: Nghĩa Quang, Nghĩa Ðàn, Nghệ An gây ra. Qua kiểm tra thấy, việc đình chỉ điều tra vụ án của Cơ quan điều tra Công an huyện Thường Tín là đúng pháp luật. VKSND tỉnh Hà Tây rút hồ sơ lên xem xét là cần thiết, đúng thẩm quyền.
Kiểm sát viên Phan Xuân Trường (người được phân công nghiên cứu hồ sơ) đề xuất hủy Quyết định đình chỉ điều tra để phục hồi vụ án và được Phó Viện trưởng Khúc Khải Hoàn duyệt đồng ý. Tuy nhiên, việc để quên không thực hiện đường lối đã duyệt đối với vụ án không để lại hậu quả gì. Sau khi có kiến nghị của Ðoàn kiểm tra, VKSND tỉnh Hà Tây đã trả lại hồ sơ cho Công an huyện Thường Tín quản lý theo thẩm quyền.
Hai là, vụ án "Vi phạm các quy định về an toàn giao thông vận tải, do Nguyễn Trường Sinh, sinh năm 1964, trú quán khu tập thể cơ quan huyện Thường Tín, Hà Tây gây ra. Qua kiểm tra cho thấy, việc đình chỉ điều tra vụ án của Cơ quan điều tra huyện Thường Tín với lý do lỗi chính của người bị hại là chưa chính xác. VKSND tỉnh Hà Tây rút hồ sơ để kiểm tra là cần thiết và đúng thẩm quyền. Ông Phan Xuân Trường đề xuất hủy bỏ Quyết định đình chỉ điều tra vụ án và phục hồi điều tra được ông Khúc Khải Hoàn, Phó Viện trưởng đồng ý, nhưng ông Phan Xuân Trường đã bỏ quên không thực hiện. Tuy nhiên, hai bên (người gây tai nạn và người bị hại) đã giải quyết thỏa đáng các quyền lợi, không có khiếu kiện gì, không để lại hậu quả. Sau khi có kiến nghị của Ðoàn kiểm tra, VKSND tỉnh Hà Tây đã trả lại hồ sơ cho Công an huyện Thường Tín quản lý theo thẩm quyền.
Ba là, vụ án "Vi phạm các quy định về an toàn giao thông vận tải", do Phùng Ngọc Thành, sinh năm 1975, trú quán thị trấn Phú Minh huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây gây ra. Ðây là vụ án bị can phạm tội quy định tại khoản 2 Ðiều 186 Bộ luật Hình sự năm 1985, tội "Vi phạm quy định về an toàn giao thông vận tải" là tội nghiêm trọng. Nhưng kiểm sát viên Phan Xuân Trường đã đề xuất đình chỉ điều tra vụ án và đình chỉ điều tra đối với bị can.
Kiểm sát viên Phan Xuân Trường bỏ quên không thực hiện đình chỉ vụ án và bị can, hiện nay vụ án chưa hết thời hiệu xem xét trách nhiệm hình sự. Sau khi có kiến nghị của Ðoàn kiểm tra VKSND tối cao, VKSND tỉnh Hà Tây đã quyết định chuyển hồ sơ và hướng dẫn VKSND huyện Thường Tín truy tố theo thẩm quyền.
Bốn là, vụ án "Vi phạm các quy định về an toàn giao thông vận tải" do Ðàm Văn Minh, sinh năm 1953, trú quán số 3, Trương Hán Siêu, Hoàn Kiếm, Hà Nội gây ra. Trong vụ án, bị can phạm tội thuộc khoản 2 Ðiều 186 Bộ luật Hình sự năm 1985, tội "Vi phạm quy định về an toàn giao thông vận tải", bị can là người gây tai nạn cho chính bản thân mình và người đi cùng.
Việc kiểm sát viên Phan Xuân Trường đề xuất đình chỉ điều tra vụ án, đình chỉ điều tra đối với bị can được ông Khúc Khải Hoàn phê duyệt đồng ý là phù hợp với đường lối, chính sách pháp luật. Tuy nhiên, kiểm sát viên Phan Xuân Trường quên không thực hiện việc đề xuất của mình đã được lãnh đạo Viện phê duyệt đình chỉ điều tra đối với bị can Ðàm Văn Minh.
Hiện nay VKSND tỉnh Hà Tây xét thấy bị can Ðàm Văn Minh tự gây tai nạn cho mình (cụt một chân đến bẹn), từ khi gây tai nạn cho đến nay không vi phạm pháp luật, hoàn cảnh gia đình khó khăn, chính quyền địa phương phải trợ cấp hằng tháng, do đó đã đình chỉ điều tra đối với bị can Ðàm Văn Minh.
Năm là, vụ Nguyễn Ðăng Ðược phạm tội "Phá hủy công trình quan trọng về an ninh quốc gia". Cán bộ kiểm sát điều tra vụ án là Ðào Thanh Sơn đã đề xuất đình chỉ điều tra vụ án và đình chỉ điều tra bị can, được kiểm sát viên Phan Xuân Trường, Phó phòng; Trưởng phòng kiểm sát điều tra án trị an-an ninh Nguyễn Hải Phong đồng ý. Hai ông Sơn và Trường không báo cáo lãnh đạo Viện duyệt nhưng lại báo cáo Trưởng phòng Phong là vụ án đã được đình chỉ. Sau khi có kiến nghị của Ðoàn kiểm tra, VKSND tỉnh Hà Tây đã giao cho Phòng 1A phối hợp với Cơ quan An ninh điều tra, Công an tỉnh Hà Tây làm rõ thêm một số vấn đề, sau đó chuyển hồ sơ cho VKSND thị xã Hà Ðông truy tố theo thẩm quyền. Quá trình giải quyết vụ án cho đến nay chưa thấy khiếu kiện, phản ánh tiêu cực gì.
Sáu là, vụ án "Chứa mại dâm", bị can là Ðinh Văn Thiệu trú quán Quyết Tiến, Thanh Nông, Kim Bôi, Hòa Bình. Qua kiểm tra cho thấy, việc tạm đình chỉ điều tra vụ án, tạm đình chỉ điều tra bị can Ðinh Văn Thiệu là có căn cứ, đúng pháp luật (bị can trốn-truy nã). Kiểm sát viên tỉnh Nguyễn Thị Thanh Hà, là người được phân công kiểm sát điều tra vụ án khi chuyển công tác sang Phòng Kiểm sát thi hành án ngày 1-6-2001 đã không bàn giao để quản lý hồ sơ theo đúng quy định. Quá trình giải quyết vụ án cho đến nay chưa thấy khiếu kiện, phản ánh tiêu cực gì.
Bảy là, vụ án Lê Ngọc Phú phạm tội giết người... và bốn bị can: Nguyễn Tiến Lương, Lê Ngọc Hùng, Ngô Kiêm Trường, Ngô Kim Nhem phạm tội cố ý gây thương tích và gây rối trật tự công cộng trốn phải bắt theo lệnh truy nã. Qua công tác kiểm tra thấy, các bị can chính trong vụ án đã được xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, án có hiệu lực pháp luật. Các bị can Nguyễn Tiến Lương, Lê Ngọc Hùng, Ngô Kiêm Trường bỏ trốn phải truy nã. Các bị can bị bắt truy nã ở các thời điểm khác nhau. Kiểm sát viên Phan Xuân Trường là Phó Trưởng phòng Kiểm sát điều tra án trị an - an ninh kiểm sát điều tra vụ án, khi các bị can bị bắt truy nã đã trực tiếp nhận hồ sơ của điều tra viên nhưng không vào sổ thụ lý. Kiểm sát viên Trường báo cáo Trưởng phòng Nguyễn Hải Phong ký hủy bỏ biện pháp tạm giữ đối với hai bị can và Phó Viện trưởng Khúc Khải Hoàn ký hủy bỏ biện pháp tạm giam đối với hai bị can. Hậu quả đến nay có bốn bị can đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự phải đình chỉ điều tra.
Tám là, vụ Nguyễn Kim Tuyến, Lê Ðình Tấn và đồng bọn can tội "gây rối trật tự công cộng" và "Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của công dân" xảy ra ngày 17-4-1993 tại xã Mỹ Lương, huyện Chương Mỹ, Hà Tây. Vụ án xảy ra đã lâu, có nhiều bị can, phạm nhiều tội nhưng công tác điều tra, thu thập chứng cứ gặp khó khăn, cơ quan điều tra đã kết luận điều tra và VKSND tỉnh Hà Tây đã làm Cáo trạng để truy tố. Hiện nay theo hồ sơ vụ án thấy căn cứ kết tội đối với các bị can yếu, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các bị can đã hết.
Ðoàn kiểm tra đã có kiến nghị VKSND tỉnh Hà Tây xem xét giải quyết vụ án theo thẩm quyền. Sau khi nghiên cứu, VKSND tỉnh Hà Tây đã giao vụ án cho Phòng 1A-VKSND tỉnh Hà Tây làm các thủ tục tố tụng đình chỉ vụ án, đình chỉ điều tra các bị can. Ngày 4-10-2006 VKSND tỉnh Hà Tây đã có Quyết định đình chỉ vụ án và các quyết định đình chỉ đối với 11 bị can.
Ngoài tám vụ án nói trên, còn vụ án Trần Thị Tuyết bị khởi tố điều tra về tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản...", Vụ 1A VKSND tối cao đã có kết luận kiểm tra. (Báo Nhân Dân đã thông tin trong số báo ra ngày 4-11-2006).
Qua kiểm tra đối với các vụ án tồn đọng, bỏ quên tại VKSND tỉnh Hà Tây thấy, hậu quả của việc bỏ quên các vụ án không giải quyết kịp thời theo quy định của pháp luật có mức độ khác nhau. Trong đó, có vụ gây ra hậu quả nghiêm trọng (Một số bị can nay do hết thời hiệu phải đình chỉ điều tra). Trách nhiệm của những kiểm sát viên và cán bộ có liên quan trong việc giải quyết các vụ án có mức độ khác nhau. Trước hết là trách nhiệm của các kiểm sát viên trực tiếp thụ lý giải quyết vụ án. Có cả phần trách nhiệm của người quản lý hành chính nghiệp vụ trực tiếp (lãnh đạo phòng) và có cả trách nhiệm của lãnh đạo VKSND tỉnh Hà Tây ở thời kỳ này, được biểu hiện cụ thể ở các hoạt động tham gia quản lý và giải quyết đối với từng vụ án của từng người như đã nêu trên đây.
Nguyên nhân chủ yếu là do kiểm sát viên trực tiếp kiểm sát điều tra thiếu trách nhiệm, dẫn tới bỏ quên hồ sơ chưa giải quyết. Mặt khác, lãnh đạo cấp phòng chưa làm đầy đủ trách nhiệm thuộc phần quản lý hành chính nghiệp vụ trong việc giải quyết các vụ án bị bỏ quên; lãnh đạo VKSND tỉnh Hà Tây trong công tác quản lý thiếu kiểm tra đôn đốc cán bộ dưới quyền được giao nhiệm vụ giải quyết các vụ án nói ở kết luận này.
Hệ thống sổ sách quản lý không bảo đảm quy định, việc quản lý giao nhận hồ sơ tùy tiện, một số hồ sơ vụ án khi giao nhận không có biên bản bàn giao; quy chế quản lý hành chính nghiệp vụ còn chung chung.
Công tác kiểm tra hằng năm, trước hết là công tác kiểm tra của lãnh đạo VKSND tỉnh Hà Tây trong thời kỳ xảy ra các vụ án đã không phát hiện được các vụ việc tồn đọng để có biện pháp khắc phục.
Trên cơ sở kết luận này, Ðoàn kiểm tra kiến nghị VKSND tỉnh Hà Tây tổ chức kiểm điểm làm rõ trách nhiệm của các cá nhân có liên quan đã được kết luận cụ thể trong văn bản này để xem xét xử lý theo quy định.
