Việc đặc xá mang ý nghĩa xã hội và nhân đạo cao cả

Phóng viên: Thưa Trung tướng, xin Trung tướng cho biết ý nghĩa của Quyết định đặc xá lần này?

Trung tướng Lê Thế Tiệm: Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, ông cha ta luôn lấy nhân nghĩa làm trọng. Đạo lý "đánh kẻ chạy đi, không ai nỡ đánh người quay lại" đã trở thành phương châm xử thế của người Việt Nam. Phát huy truyền thống nhân đạo của dân tộc, với chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước; 59 năm qua, Nhà nước Việt Nam đã có trên 30 lần đặc xá tha tù trước thời hạn cho phạm nhân. Hàng vạn phạm nhân đã được hưởng ân huệ của Nhà nước, trở thành người lương thiện, sống có ích cho gia đình và xã hội.

Theo Quyết định 478 của Chủ tịch nước thì trong hai năm 2004 - 2005 sẽ có bốn đợt đặc xá lớn, được thực hiện vào các dịp Quốc khánh 2-9-2004; tháng 2-2005, tháng 5-2005 và Quốc khánh 2-9-2005. Theo truyền thống, chúng ta vẫn thực hiện chính sách nhân đạo của Đảng và Nhà nước là xét đặc xá cho phạm nhân, giúp họ trở lại cuộc sống cộng đồng vào những dịp lễ lớn của đất nước. Việc đặc xá qua các đợt trước đây được nhân dân, dư luận xã hội và bạn bè quốc tế hoan nghênh. Với số lượng lớn phạm nhân được đặc xá cho thấy chính sách giáo dục, cải tạo phạm nhân của Đảng và Nhà nước ta là nghiêm trị những người ngoan cố, gây nguy hiểm cho xã hội; khoan hồng cho những người biết ăn năn, hối cải để trở thành người lương thiện, thành công dân có ích.

Từ năm 1998 đến năm 2002, chúng ta đã tiến hành ba lần đặc xá với số lượng lớn phạm nhân được: trở về với cộng đồng, nhưng không có ảnh hưởng gì đến tình hình an ninh, trật tự xã hội. Qua khảo sát, có hơn 95% số người được đặc xá đã hoàn lương, hòa nhập vào cuộc sống cộng đồng, chỉ có hơn 4% tái phạm. Điều này có ý nghĩa hết sức to lớn về nhiều mặt và những đợt đặc xá trong hai năm 2004 – 2005 cũng sẽ đạt được những hiệu quả thiết thực đối với đời sống xã hội của đất nước.

Phóng viên: Công tác xét đặc xá đã được tiến hành ra sao? Trong đợt đặc xá đầu tiên nhân dịp Quốc khánh, Nhà nước đã quyết định đặc xá cho bao nhiêu phạm nhân đủ tiêu chuẩn, thưa Trung tướng?

Trung tướng Lê Thế Tiệm: Ngay sau khi có Quyết định của Chủ tịch nước và hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương về đặc xá năm 2004 - 2005, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương đã có hướng dẫn và tổ chức tập huấn cho giám đốc công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, giám thị trại giam, trại tạm giam và chuyên viên của các bộ, ban, ngành là thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương làm nhiệm vụ kiểm tra, thẩm định hồ sơ đề nghị đặc xá để quán triệt quyết định đặc xá của Chủ tịch nước và phổ biến về đối tượng, điều kiện, tiêu chuẩn, trình tự thủ tục xét đặc xá công tác tiếp nhận, giúp đỡ người được đặc xá trở về cư trú tại các địa phương. Yêu cầu các địa phương, đơn vị khẩn trương có kế hoạch triển khai đợt đầu để kịp trình Chủ tịch nước quyết định công bố vào đúng dịp 2-9-2004.

Tại các trại giam và trại tạm giam đã tổ chức công bố quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2004 - 2005, phổ biến cho tất cả cán bộ, chiến sĩ và phạm nhân nắm rõ mục đích, ý nghĩa, điều kiện, tiêu chuẩn xét đề nghị đặc  xá. Từng đội phạm nhân họp thảo luận, tự liên hệ với bản thân và bỏ phiếu giới thiệu những người có đủ điều kiện, tiêu chuẩn xét đặc xá đạt 2-9-2004, kết quả kiểm phiếu công bố công khai cho phạm nhân. Trong thời gian ngắn, từ ngày 6-8 đến ngày 16-8, hội đồng tư vấn đặc xá của các địa phương, hội đồng xét đề nghị đặc xá của các trại giam đã khẩn trương lập hồ sơ, xét duyệt và đề nghị đặc xá cho các phạm nhân.

Tiếp đó chín tổ chuyên viên liên ngành của Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương đã đến từng trại giam, trại tạm giam tiến hành kiểm tra, thẩm định, đối chiếu từng hồ sơ đề nghị đặc xá với hồ sơ gốc của phạm nhân tại các trại giam, trại tạm giam và chuyển kết quả thẩm định cùng hồ sơ về Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương.

Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương đã khẩn trương rà soát và chuyển hồ sơ, danh sách phạm nhân đã được các tổ chuyên viên liên ngành kiểm tra, thẩm định đến từng thành viên của Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương để nghiên cứu kiểm tra. Tại các cơ quan thành viên của Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương đều thành lập tổ chuyên viên do một đồng chí lãnh đạo cấp vụ cục là tổ trưởng để tiếp nhận hồ sơ và tổ chức kiểm tra, thẩm định chặt chẽ lại một lần nữa hồ sơ từng phạm nhân đề nghị đặc xá đợt 2-9- 2004. Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương đã họp và thảo luận tập thể thống nhất danh sách trình lên Chủ tịch nước.

Hôm nay, Chủ tịch nước đã có Quyết định số 571 về đặc xá tha tù đợt 2-9-2004 cho 8.611 phạm nhân, trong đó có 51 phạm nhân mang quốc tịch nước ngoài và Quyết định số 572 về đặc xá cho 12 trường hợp đang tạm hoãn thi hành án.

Phóng viên: Với tư cách là Ủy viên Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương, Trung tướng có ý kiến gì về vấn đề giáo dục người hoàn lương sau khi trở về cộng đồng?

Trung tướng Lê Thế Tiệm: Vấn đề tiếp tục quản lý giáo dục người hoàn lương sau khi được đặc xá trở về là khâu rất quan trọng nhằm đảm bảo cho những người được hưởng đặc xá sớm hòa nhập cộng đồng, đòi hỏi các cấp, các ban ngành, đoàn thể phải cùng chung sức, đồng lòng. Điều quan trọng nhất là giúp đỡ họ có công ăn, việc làm, giải quyết được khó khăn, đồng thời tiếp tục quản lý, giáo dục, cảm hoá để họ có điều kiện thực sự hoàn lương. Cần tránh tình trạng coi đây là việc làm riêng của công an. Nhận thức được vị trí quan trọng của công tác “hậu đặc xá", Bộ Công an đã chỉ đạo công an các đơn vị địa phương chủ động có kế hoạch tham mưu cho chính quyền các cấp, các cơ quan, ban ngành và nhân dân cùng tham gia, phối hợp làm tốt công tác này.

Để làm tốt công tác đặc xá phải huy động được sức mạnh của toàn bộ hệ thống chính trị, được toàn Đảng, toàn dân tham gia. Chỉ có vậy mới thực hiện có hiệu quả công tác đặc xá, một chính sách nhân đạo cao cả của Đảng  và Nhà nước ta.

Phóng viên: Xin cảm ơn Trung tướng.