Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Hồ Tùng Mậu đã ghi dấu những đóng góp quan trọng cho cách mạng Việt Nam, đồng thời để lại những giá trị sâu sắc về bản lĩnh, trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Trên quê hương giàu truyền thống cách mạng đang từng ngày đổi mới, phát triển, những thành tựu đạt được càng khẳng định sức sống bền vững của lý tưởng, ý chí và tinh thần phụng sự mà đồng chí cùng các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp.
Tấm gương đạo đức cách mạng cao đẹp
Đồng chí Hồ Tùng Mậu tên khai sinh là Hồ Bá Cự, sinh ngày 15/6/1896, tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (nay là xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An), trong một gia đình có truyền thống yêu nước và cách mạng. Lớn lên trong cảnh nước mất, nhà tan, kế thừa truyền thống quê hương, gia đình, người thanh niên Hồ Tùng Mậu nuôi chí lớn và sớm tìm thấy con đường cách mạng. Tháng 4/1920, đồng chí Hồ Tùng Mậu ra nước ngoài hoạt động cách mạng. Năm 1924, khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu (Trung Quốc), đồng chí Hồ Tùng Mậu được kết nạp vào tổ chức Cộng sản Đoàn và trở thành một trong những học trò xuất sắc, cộng sự tin cậy của Người. Đồng chí tích cực tham gia tổ chức các lớp huấn luyện chính trị, truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, là một trong những hạt nhân xúc tiến mở rộng tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.
Năm 1929, đồng chí được bầu làm Ủy viên chính thức Tổng bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Cuối năm đó, đồng chí gia nhập An Nam Cộng sản Đảng và tích cực vận động cho sự hợp nhất các tổ chức cộng sản thành một đảng duy nhất. Năm 1931, đồng chí Hồ Tùng Mậu bị thực dân Pháp bắt, xét xử và kết án tù chung thân. Trong lao tù, đồng chí luôn giữ vững khí tiết của người cộng sản, là trung tâm đoàn kết các tù chính trị, tổ chức học tập, giáo dục lý tưởng cách mạng và lãnh đạo nhiều hoạt động đấu tranh chống chế độ giam cầm hà khắc của thực dân. Sau khi được trả tự do năm 1941, đồng chí tiếp tục hoạt động cách mạng, tích cực tham gia chuẩn bị lực lượng cho Tổng khởi nghĩa giành chính quyền.
Trên các cương vị công tác, đồng chí Hồ Tùng Mậu thể hiện phẩm chất của một nhà lãnh đạo tài năng, sâu sát cơ sở, luôn quan tâm xây dựng Đảng, củng cố chính quyền và lực lượng vũ trang. Ngày 18/12/1949, đồng chí Hồ Tùng Mậu được cử giữ chức Tổng Thanh tra Chính phủ đầu tiên. Trên cương vị này, đồng chí đã chỉ đạo xử lý nhiều vụ việc tiêu cực, tham ô, mất dân chủ; góp phần xây dựng nền móng hệ thống lý luận của ngành Thanh tra Việt Nam, củng cố kỷ cương của bộ máy nhà nước và niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Chính phủ. Ngày 23/7/1951, trên đường vào Liên khu IV công tác, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã anh dũng hy sinh.
Với 55 năm tuổi đời và hơn 30 năm hoạt động cách mạng, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng Đảng và Nhà nước. Cuộc đời cách mạng của đồng chí Hồ Tùng Mậu đã thể hiện rõ phẩm chất đạo đức mẫu mực của người cộng sản chân chính, suốt đời hy sinh phấn đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc; vì ấm no, hạnh phúc của nhân dân. Những đóng góp to lớn của đồng chí đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Sao Vàng và Huân chương Hồ Chí Minh.
Biến truyền thống cách mạng thành động lực phát triển
Những ngày đầu tháng 6, trở lại xã Quỳnh Anh, cảm nhận rõ nhịp đổi thay đang hiện hữu trong đời sống thường ngày của người dân nơi đây. Từ những tuyến đường liên thôn, liên xóm rộng mở; những mái trường khang trang rợp bóng cây đến những chuyến xe chở đầy nông sản nối nhau ngược xuôi, đang khắc họa sinh động diện mạo và sức bật mới của vùng đồng bằng ven biển vốn chịu nhiều tác động nặng nề của bão lũ, triều cường.
Trong dòng chảy đổi mới ấy, những giá trị mà đồng chí Hồ Tùng Mậu để lại vẫn được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Những giá trị ấy đang tiếp tục được cụ thể hóa bằng khát vọng vươn lên trong phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, cải cách hành chính và chuyển đổi số. Được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Minh Lương, Quỳnh Thanh, Quỳnh Yên, Quỳnh Bảng và Quỳnh Đôi, xã Quỳnh Anh hiện có diện tích gần 40 km², dân số hơn 60 nghìn người, là một trong những địa phương có diện tích rau màu lớn nhất tỉnh Nghệ An. Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì hơn 9%; thu ngân sách năm 2025 đạt 173% kế hoạch.
Sáu tháng đầu năm 2026, tổng giá trị sản xuất đạt hơn 1.755 tỷ đồng; thu nhập bình quân đầu người năm 2025 ước đạt 64,9 triệu đồng. Nông nghiệp phát triển theo hướng hàng hóa; các vùng sản xuất rau màu tập trung, vùng nuôi trồng thủy sản quy mô lớn tiếp tục phát huy hiệu quả; thương mại, dịch vụ ngày càng khởi sắc.
Cùng với phát triển kinh tế, các lĩnh vực văn hóa-xã hội có nhiều chuyển biến tích cực. Toàn xã hiện còn 92 hộ nghèo, chiếm 0,75%; có 15/17 trường học đạt chuẩn quốc gia. Công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số luôn ở trong nhóm các địa phương dẫn đầu của tỉnh. Đồng chí Nguyễn Văn Thưởng, Bí thư Đảng ủy xã Quỳnh Anh thông tin: “Với phương châm “Đảng bộ mới-Quyết tâm mới-Thành công mới”, nhiệm kỳ 2025-2030, địa phương định hướng phát triển theo hướng: Bám sông-Hướng biển-Phát triển các trung tâm thương mại, dịch vụ; phấn đấu đến năm 2028 đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao.
Cùng với đó, xã tập trung huy động tối đa nguồn lực xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, tăng cường liên kết vùng; ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông, trường học, bến xe, chợ, nước sạch; đẩy mạnh phát triển công nghiệp, hình thành các cụm công nghiệp vừa và nhỏ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động và phong trào khởi nghiệp phát triển”.
Đồng chí Nguyễn Văn Thưởng cho biết thêm, để hiện thực hóa những mục tiêu nêu trên, Đảng bộ xã xác định 3 khâu đột phá là đổi mới mạnh mẽ, quyết liệt công tác lãnh đạo, chỉ đạo; tập trung thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ có tính nền tảng, tạo động lực phát triển; tiếp tục nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng và năng lực lãnh đạo của các tổ chức đảng.
Không chỉ hiện diện trong đời sống kinh tế-xã hội, những giá trị mà đồng chí Hồ Tùng Mậu để lại còn được vun đắp trong các trường học-nơi góp phần quan trọng trong giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước và trách nhiệm cho thế hệ trẻ. Từ những bài học về tinh thần vượt khó, ý chí vươn lên và khát vọng cống hiến, các em học sinh được tiếp thêm động lực để học tập, rèn luyện, viết tiếp truyền thống tốt đẹp của quê hương.
Tại Trường tiểu học và trung học cơ sở Hồ Tùng Mậu, những thành tích mà thầy và trò nhà trường đạt được trong nhiều năm qua là minh chứng cho sự tiếp nối ấy. Cô giáo Hồ Thị Như, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường bày tỏ: Đối với mỗi cán bộ, giáo viên và học sinh, được học tập, công tác dưới mái trường mang tên đồng chí Hồ Tùng Mậu vừa là niềm tự hào, vừa là động lực để không ngừng phấn đấu. Từ năm 2022 đến nay, nhà trường liên tục đạt danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc; phấn đấu đến năm 2028 đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 và kiểm định chất lượng giáo dục mức độ 3.
Hướng tới kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu, nhà trường phối hợp Bảo tàng Nghệ An-Xô Viết Nghệ Tĩnh tổ chức chương trình nói chuyện truyền thống với chủ đề: “Hồ Tùng Mậu - Người anh em chí thiết của Bác Hồ và tấm gương sáng vì Tổ quốc”.
Xã Quỳnh Anh đang từng ngày đổi thay bằng những kết quả cụ thể trong phát triển kinh tế-xã hội, xây dựng nông thôn mới và nâng cao đời sống nhân dân, đây là thành quả của quá trình đổi mới, đồng thời là sự tiếp nối những giá trị tinh thần mà đồng chí Hồ Tùng Mậu đã để lại. Những bài học về lòng yêu nước, ý chí vượt khó và tinh thần cống hiến thật sự trở thành nguồn động lực để cán bộ, đảng viên và nhân dân địa phương nỗ lực vươn lên xây dựng quê hương giàu mạnh.