Theo kế hoạch chạy tàu, mỗi ngày trên tuyến Lào Cai - Hà Nội và ngược lại có năm đôi tàu khách (10 đoàn tàu), đó là các mác tàu: LC1-2, LC3-4, SP2-3, SP3-4 và SP7-8. Trong đó, đôi tàu xuôi Lào Cai - Hà Nội, mang mác tàu LC2 và LC4, mỗi đoàn tàu có hai toa giường nằm (loại khoang sáu, bằng 84 vé giường nằm), còn lại là toa xe ghế ngồi mềm điều hòa, cứng điều hòa và cứng thường (không có điều hòa không khí). Các đôi tàu xuôi SP2, SP4 và SP8, cơ bản là giường nằm (loại khoang bốn và khoang sáu giường), với khoảng 400 vé nằm/đoàn tàu. Tổng năng lực vận chuyển của năm đoàn tàu chạy tuyến Lào Cai - Hà Nội, đạt khoảng bốn, năm nghìn khách/ngày. So với các tuyến đường sắt khác trong cả nước, số tàu khách chạy trên tuyến đường này là cao nhất. Nhưng vì sao lại xảy ra tình trạng khan hiếm vé tàu giường nằm?
Làm việc với ga Lào Cai, được biết trong số năm chuyến tàu xuôi Lào Cai- Hà Nội trong ngày, thì chỉ có hai chuyến tàu LC2 và LC4 là của ngành đường sắt dành cho hành khách đi tàu, tuy nhiên đây là tàu cơ bản chỉ có ghế ngồi. Còn lại ba chuyến tàu SP2, SP4 và SP8 ( tàu 100% toa xe giường nằm) thì đã được "bán" cho các doanh nghiệp theo chủ trương "xã hội hóa" của ngành đường sắt. Cụ thể, tàu SP2 có 16 toa, thì toa 1 và 2 là của Công ty du lịch đường sắt Hà Nội, toa 3 của Công ty Minh Quân, toa 4 của Công ty Việt Á, toa 5 và 6 của Công ty TSC, toa 8 của Công ty du lịch dầu khí Sa Pa, toa 9 của Công ty Hoàng Gia Việt, toa 10 và 11 của Công ty Tulico, toa 12 và 13 của Công ty Giaco, toa 14 và 15 của Công ty Tân Hoa Việt, toa số 7 của ga Lào Cai dành cho suất đối ngoại. Tương tự, đoàn tàu SP4 có 16 toa thì 14 toa đã "bán" cho chín doanh nghiệp, chỉ còn lại hai toa số 1 và số 3 để dành bán vé cho khách. Ðoàn tàu SP8 có 12 toa thì có chín toa "bán cho ba doanh nghiệp, chỉ còn ba toa dành để bán vé cho khách.
Tổng cộng có 20 doanh nghiệp là các công ty kinh doanh du lịch lữ hành đã "mua" tới 80% số toa xe giường nằm của ngành đường sắt trên tuyến Lào Cai - Hà Nội và ngược lại. Nhu cầu hành khách đi tàu trên tuyến đường này rất cao, do đường bộ là quốc lộ 70 từ Hà Nội lên Lào Cai chất lượng kém, lưu lượng xe ô-tô rất lớn, bình quân khoảng 2.000 xe/ngày, đêm, thường xuyên xảy ra ách tắc và tai nạn giao thông. Trong khi đó, các đoàn tàu bị "bán" cho doanh nghiệp nên chỉ còn rất ít toa xe giường nằm phục vụ hành khách, dẫn tới khan hiếm vé tàu là điều dễ hiểu.
Mặt khác, cung cách bán vé thông qua đại lý cũng khiến hành khách rất khó mua được vé tàu giường nằm ở ngay tại ga. Ga Lào Cai đã mở bốn đại lý bán vé tại phường Cốc Lếu, Kim Tân, Pom Hán và thị trấn Sa Pa, với giá dịch vụ cộng thêm vào giá vé gốc từ 20 đến 30 nghìn đồng/vé (tùy theo khoảng cách đại lý, tính từ ga Lào Cai). Theo lịch bán vé của ga Lào Cai kéo dài từ 7 giờ đến 11 giờ trong ngày, nhưng thực tế, khách đi tàu đến ga rất khó mua được vé. Nhiều hành khách đến nhà ga mua vé, nhân viên báo hết vé giường nằm, nhưng khi đến các đại lý thì có thể mua thoải mái. Nói về việc này, Trưởng ga Lào Cai Hoàng Ðình Tứ phân trần là có "ưu tiên" dành vé giường nằm cho các đại lý để "thu hút" khách?!
Không mua được vé tại nhà ga, khách đi tàu đành phải chọn cách bỏ thêm tiền, từ 20 đến 30 nghìn đồng/vé để mua vé từ các đại lý, hoặc từ 100 đến 200 nghìn đồng/vé từ các "cò vé" hoạt động tại ga Lào Cai. Theo tìm hiểu của phóng viên, nguồn vé này các "cò vé" lấy từ hai nguồn là: vé của các Công ty du lịch đã "mua" tàu còn thừa ra và "vé" từ các nhân viên trên tàu (họ bán chỗ của mình để thu tiền).
Ðể chấn chỉnh tình trạng trên, từ ngày 1-8-2013, Công ty vận tải đường sắt Hà Nội đã có Công điện số 876- CÐ/KHN chỉ đạo ga Lào Cai dừng hoạt động của tất cả các đại lý bán vé. Hiện nay, ga Lào Cai chỉ còn bán vé tại nhà ga, theo đúng giá in trên vé. Chủ trương "xã hội hóa" của ngành đường sắt là cần thiết để huy động nguồn lực cải tạo, nâng cấp toa xe, hạ tầng đường sắt, phục vụ phát triển kinh tế- xã hội. Tuy nhiên, trên tuyến đường sắt Lào Cai- Hà Nội, nhu cầu hành khách đi lại rất lớn, ngành đường sắt cần cơ cấu, cân đối hợp lý, tránh kiểu "đi lại mặc ai, tiền ta bỏ túi" như hiện nay.
