Vì sao Dự án khôi phục, cải tạo quốc lộ 70 triển khai chậm?

Quốc lộ 70 là điểm đầu, tuyến chính nằm trong hành lang đường bộ Côn Minh - Hải Phòng nối tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) với các tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương, Quảng Ninh và Hải Phòng. Là con đường huyết mạch giao lưu văn hóa, xã hội giữa miền xuôi và miền ngược, đồng thời là dự án nằm trong chương trình hợp tác kinh tế tiểu vùng sông Mê Công mở rộng, nhằm thúc đẩy mối quan hệ hợp tác kinh tế giữa sáu nước có chung sông Mê Công.

Bên cạnh đó, những năm gần đây, kim ngạch xuất khẩu qua cửa khẩu quốc tế Lào Cai với Vân Nam (Trung Quốc) tăng bình quân hằng năm hơn 30%, nhưng quốc lộ 70 vừa nhỏ hẹp, vừa có nhiều cung đường cua gấp, vừa xuống cấp nghiêm trọng, chưa đáp ứng được nhu cầu vận chuyển, do đó phía bạn mong muốn Việt Nam đầu tư xây dựng cơ sở vật chất hạ tầng, nhất là cải tạo tuyến giao thông đường bộ này để tạo điều kiện phát triển hợp tác toàn diện giữa hai nước, thông qua cửa khẩu quốc tế Lào Cai.

Từ năm 2000, Bộ Giao thông vận tải (Bộ GTVT) đã triển khai lập Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 70, trên cơ sở tuyến đường hiện tại, mở rộng theo quy mô bề rộng nền đường 12 m, mặt đường 11 m và dự kiến đầu tư bằng nguồn vốn tín dụng ADB lấy từ Quỹ phát triển châu Á, nhưng báo cáo nghiên cứu tiền khả thi này chưa được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận.

Năm 2002, Bộ GTVT cho phép Sở GTVT các tỉnh Yên Bái, Lào Cai triển khai lập Dự án cải tạo quốc lộ 70  qua địa phận hai tỉnh dài 75 km, đoạn từ km 85 đến km 160, bằng nguồn vốn trong nước theo quy mô nâng cấp đường bốn làn xe. Tuy nhiên, do tính chất quan trọng của dự án, cuối năm 2003, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép nâng cấp toàn bộ quốc lộ 70 dài gần 190 km, với quy mô bốn làn xe và Bộ GTVT được miễn lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ GTVT đã giao nhiệm vụ thực hiện dự án cải tạo nâng cấp quốc lộ này cho Ban quản lý dự án 1 (PMU1) và Ban quản lý dự án 5 (PMU5) làm chủ đầu tư bằng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ.

Sau thời gian khẩn trương triển khai lập báo cáo nghiên cứu khả thi, ngày 19-10-2004, Bộ GTVT có Công văn số 5674/GTVT-KHÐT gửi các bộ, ngành, địa phương liên quan góp ý kiến về nội dung dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 70 và nhận được sự thống nhất cao về chủ trương và quy mô đầu tư dự án. Nhưng, cũng có một số ý kiến đề xuất chọn phương án thay vì cải tạo, nâng cấp đường cũ bằng việc xây dựng mới một con đường cao tốc  phía hữu ngạn sông Hồng.

Ngày 2-3-2005, Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 35/TB-VPCP về ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ: chỉ đầu tư cải tạo, nâng cấp đường 70 ở mức độ nhất định theo quy mô hai làn xe để tăng khả năng lưu thông và bảo đảm an toàn giao thông.

Ðồng thời, Thủ tướng Chính phủ cũng giao Bộ GTVT chủ trì cùng các bộ, ban, ngành và địa phương liên quan kết hợp nghiên cứu tuyến đường cao tốc mới Lào Cai - Việt Trì (Phú Thọ) nằm về phía hữu ngạn sông Hồng, sử dụng vốn vay ADB để đầu tư.

Trên cơ sở thông báo của Văn phòng Chính phủ, Bộ GTVT đã tiến hành điều chỉnh quy mô dự án từ bốn làn xe thành hai làn xe và trình Thủ tướng Chính phủ cho phép đầu tư dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 70 đoạn từ km 0 đến km 197+212 theo quy mô đường hai làn xe.

Thủ tướng Chính phủ đã có Văn bản số 1726/TTg-CN ngày 4-11-2005 nêu rõ: Quốc lộ 70 đầu tư theo quy mô tăng cường mặt đường hiện tại, chỉ cải tạo một số đoạn thiết yếu có địa hình khó khăn để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật công trình và bảo đảm an toàn giao thông. Vì vậy, Bộ GTVT lại tiếp tục tiến hành điều chỉnh quy mô dự án cho phù hợp với nguồn vốn được bố trí (hơn 900 tỷ đồng) cũng như quy mô và tiêu chuẩn kỹ thuật của dự án là khôi phục, cải tạo theo đúng ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Ngày 13-3-2006, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản cho phép Bộ GTVT đầu tư Dự án khôi phục, cải tạo quốc lộ 70 và tuyến nối quốc lộ 32C với quốc lộ 70 qua cầu Hạ Hòa. Sau một thời gian triển khai công tác chuẩn bị, ngày 31-8 vừa qua, Dự án khôi phục, cải tạo quốc lộ 70 đã được khởi công. Như vậy là, sau gần tám năm triển khai, dự án mới bắt đầu khởi động.

Phó tổng Giám đốc PMU5 Lê Xuân Sinh cho biết, dự án được chia làm ba tiểu dự án, trong đó PMU 5 quản lý tiểu dự án 1 từ km 0 đến km 130, tiểu dự án 2 do PMU1 thực hiện từ km 130 đến km 188. Tiểu dự án 3 thuộc tiểu dự án giải phóng mặt bằng được giao trực tiếp cho các tỉnh Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai thực hiện, với tổng kinh phí đền bù giải phóng mặt bằng gần 6,5 tỷ đồng. Ðến nay, PMU 5 với 12 gói thầu, Bộ GTVT đã phê duyệt kết quả đấu thầu gói số 2 vừa được khởi công, gói số 3 đã mở thầu và trình Bộ phê duyệt hồ sơ mời thầu 7 gói thầu khác.

Ðể bảo đảm tiến độ dự án, đề nghị Bộ GTVT sớm phê duyệt dự án và hồ sơ mời thầu các gói thầu còn lại để Ban quản lý có thể tổ chức đấu thầu trong tháng này.