Vi phạm hành lang an toàn lưới điện ở Hải Dương

Vi phạm nối tiếp vi phạm

Theo thống kê, Hải Dương là một trong những địa phương có số điểm vi phạm HLATLÐ cao áp nhiều nhất cả nước với 1.050 điểm vi phạm, trong đó có 506 điểm vi phạm nghiêm trọng, cụ thể: Thị xã Chí Linh có 154 điểm, huyện Kim Thành có 151 điểm, Kinh Môn 147 điểm, Gia Lộc 283 điểm vi phạm... Riêng trong năm 2012, phát sinh thêm 24 điểm vi phạm mới. Trong đó, nhiều điểm vi phạm đường dây 110 kV.

Khảo sát tại cụm công nghiệp phía bắc đường Nguyễn Lương Bằng (TP Hải Dương), chúng tôi thấy: Khu vực này được UBND tỉnh Hải Dương cho nhiều doanh nghiệp thuê để xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh. Ðiều đáng nói là phía trên phần đất của các doanh nghiệp thuê đã có sẵn hệ thống đường dây 35 kV hoặc 22 kV cấp điện cho nhiều phụ tải quan trọng trên địa bàn. Do từ đầu, phần đất của các doanh nghiệp thuê là đất ruộng, cho nên sau khi họ san lấp mặt bằng, khoảng cách từ dây dẫn điện tới mặt  đất chỉ còn từ ba đến bốn mét, dễ gây nguy hiểm cho người và phương tiện lưu thông phía dưới. Có đơn vị như Công ty cổ phần thương mại Hoa Ban tự tìm giải pháp tình thế là xẻ rãnh trên đường để hạ thấp độ cao mặt đường cho ô-tô ra, vào, bất chấp tình trạng dây điện cao áp có thể xảy ra phóng điện. Trên dọc tuyến phố Tuệ Tĩnh, thuộc TP Hải Dương, từ 20 năm nay đã có đường điện 35 kV chạy qua. Theo quy định thì: Nhà dân phải cách đường điện này ít nhất là 3 m. Nhưng theo quan sát và tìm hiểu của chúng tôi, trong vòng ba năm qua, tại đây có hàng chục gia đình được chính quyền cấp phép xây dựng nhà ba, bốn tầng. Và những căn nhà kiên cố này chỉ cách đường điện có 1,5 m. Giám đốc Ðiện lực huyện Gia Lộc (Hải Dương) Nguyễn Hồng Phú cho biết: Hiện Gia Lộc là huyện có nhiều điểm vi phạm HLATLÐ phức tạp nhất của tỉnh, với 283 điểm vi phạm, trong đó có tới 39 điểm vi phạm nghiêm trọng. Hầu như năm nào khu vực thị trấn Gia Lộc cũng xảy ra sự cố hệ thống điện và tai nạn điện do vi phạm HLATLÐ. Hậu quả đã xảy ra chết người, có nạn nhân thì mang thương tật suốt đời, song các vi phạm về điện vẫn không giảm. Tại Phố Cuối ở trung tâm thị trấn Gia Lộc, huyện Gia Lộc, có đường dây 35 kV chạy qua, bất cứ ai cũng đều dễ dàng nhận thấy hệ thống cột điện cao áp với hàng chục chiếc cột điện "mọc" xuyên qua mái nhà, còn đường dây cao áp chỉ cách mái từ vài chục cm tới hai mét. Nguy hiểm hơn, có những gia đình ở khu phố này lợp mái nhà bằng tôn và sử dụng hệ thống cột nhà bằng sắt, rất dễ xảy ra tai nạn về điện khi có sự cố. Phó Giám đốc Ðiện lực Gia Lộc Trần Xuân Huấn còn cho biết: Trên địa bàn có quá nhiều điểm vi phạm HLATLÐ kéo dài từ năm này qua năm khác, mà cho đến nay chưa có biện pháp giải quyết dứt điểm. Vi phạm nhiều nhất là ở xã Liên Hồng. Năm 2004, UBND xã thực hiện việc giao đất ở cho 20 hộ dân. Giai đoạn đó, xã chưa có quy hoạch sử dụng đất, cho nên xã không tính toán đến những ảnh hưởng HLATLÐ mà cứ tùy tiện giao đất ở cho dân. Ðến nay, hầu hết các hộ dân đã xây dựng công trình nhà ở, sinh hoạt ngay dưới lưới điện cao áp, đe dọa trực tiếp tới tính mạng và sự an toàn của đường điện.

Trong khi những vi phạm cũ chưa được giải quyết, thì những vi phạm mới liên tục phát sinh. Ðầu tháng 4-2013, qua công tác kiểm tra định kỳ đường dây 22 kV tuyến 477E8.1 của Ðiện lực TP Hải Dương, đã phát hiện thêm một công trình xây dựng nhà ở của ông Lã Xuân Chiếm, số 55 Chương Dương, phường Trần Phú, vi phạm HLATLÐ cao áp tại trạm biến áp 250 kV-22/0,4 kV. Trong quá trình thi công xây dựng nhà ông Chiếm, một số thợ xây đã để vật liệu xây dựng tỳ vào thanh dẫn điện của máy biến áp Chương Dương 3, gây ngắt mạch điện đầu nguồn tuyến 477E8.1, làm mất điện một phần phụ tải của TP Hải Dương.

Bất cập trong công tác xử lý

Phó Giám đốc Sở Công thương Hải Dương Nguyễn Thanh Bình khẳng định: Tình trạng vi phạm HLATLÐ cao áp ở các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh, trong đó nhiều điểm vi phạm đặc biệt nghiêm trọng là vấn đề nhức nhối. Quan điểm của tỉnh cũng kiên quyết xử lý vi phạm HLATLÐ. Bằng chứng là thời gian qua lãnh đạo tỉnh Hải Dương đã quan tâm kiện toàn 12 Hội đồng xử lý vi phạm HLATLÐ cao áp ở các huyện, thị xã, thành phố có cả thành viên là công an, viện kiểm sát, điện lực...

Theo báo cáo của Ðiện lực Hải Dương, đơn vị hiện đang quản lý gần 300 km đường dây 110 kV và 2.721 trạm biến áp phân phối, hơn 1.800 km đường dây trung thế, 75 km cáp hạ thế... Tất cả hệ thống đường dây cùng các trạm biến áp nêu trên đều có hành lang an toàn cần được bảo vệ theo đúng Luật Ðiện lực và các Nghị định số 106, Nghị định số 81 của Chính phủ. Nhưng vấn đề vi phạm HLATLÐ như vi phạm đường dây 110 kV Hải Dương - Phố Cao thuộc khu đô thị mới nằm ven đường Phạm Hùng (TP Hải Dương), vi phạm của sáu hộ dân ở xã Duy Tân, huyện Kinh Môn xây dựng công trình kiên cố sát đường dây 110 kV, hoặc vi phạm của 50 hộ dân khu vực thôn Ðồng Giao, xã Lương Ðiền, huyện Cẩm Giàng và nhiều  điểm vi phạm khác vẫn tồn tại. Có những vụ vi phạm HLATLÐ kéo dài qua nhiều năm, với rất nhiều cuộc họp bàn giữa các ban, ngành, các huyện, thị xã nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết triệt để. Ðiều đó cho thấy việc xử lý và giải quyết vi phạm HLATLÐ ở Hải Dương vẫn theo kiểu "bắt cóc bỏ đĩa". Nguyên nhân là do thiếu sự phối hợp đồng bộ và thiếu chỉ đạo kiên quyết của tỉnh và các cơ quan chức năng trên địa bàn. Mặt khác, khi giao đất ở cho các hộ dân, hoặc cho các doanh nghiệp thuê đất, thì chính quyền và cơ quan chuyên môn một số địa phương trong tỉnh chưa khảo sát kỹ thực địa, không tính đến sự tồn tại trước đó của đường điện, cho nên thiếu phương án giải phóng mặt bằng đối với công trình điện. Theo Luật Ðiện lực và Nghị định 106/2005 về bảo vệ an toàn công trình lưới điện thì: Ðối với nhà ở, công trình trong HLATLÐ cao áp có khoảng cách từ bất kỳ bộ phận nào của nhà ở, công trình đến dây dẫn điện gần nhất phải lớn hơn bốn mét đối với điện áp 110 kV. Thực tế việc cấp phép xây dựng trên địa bàn tỉnh Hải Dương chưa thật sự chú ý đến vấn đề này. Nhiều công trình xây dựng nhà ở nằm trong HLATLÐ vi phạm nghiêm trọng khoảng cách đường dây, nhưng chưa được kiểm tra, xử lý kịp thời. Một nguyên nhân khác dẫn đến việc khó xử lý dứt điểm tình trạng vi phạm HLATLÐ còn do người dân chưa hiểu rõ các quy định về việc bảo vệ HLATLÐ. Nhiều người dân có tâm lý chủ quan, không lường trước được các tai nạn nghiêm trọng có thể xảy ra khi xây dựng nhà ở, công trình trong HLATLÐ.

Giải pháp khắc phục

Vi phạm HLATLÐ cao áp có thể gây tai nạn nghiêm trọng cho người dân, gây sự cố lưới điện bất cứ lúc nào. Ðể xử lý vi phạm HLATLÐ cao áp, đồng thời ngăn chặn những điểm vi phạm mới ở Hải Dương, các địa phương cần phải đổi mới ngay từ quy trình xử lý vi phạm. Ngành điện cần được trao quyền xử lý nghiêm những cá nhân, đơn vị vi phạm các quy định bảo vệ an toàn hành lang lưới điện cao áp bằng cách tạm cắt điện sinh hoạt và sản xuất đối với chủ công trình vi phạm. Cùng với việc phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm mới, chính quyền các địa phương cần thực hiện nghiêm kế hoạch sử dụng đất, trước khi giao đất ở cho người dân, cho các doanh nghiệp thuê đất sản xuất, kinh doanh, hoặc chuyển đổi cơ cấu cây trồng dưới hệ thống lưới điện cần tham khảo ý kiến của ngành điện để không gây trở ngại cho sự phát triển lưới điện. Ðồng thời, cần tăng cường đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của nhân dân trong việc chấp hành các quy định về bảo vệ HLATLÐ, các nguyên tắc an toàn trong sử dụng điện.

Công trình nhà số 55 Chương Dương, phường Trần Phú (TP Hải Dương) vi phạm hành lang an toàn lưới điện cao áp.