Ước mơ thành "người khổng lồ" của VICO

Kể từ khi Nhà nước có chủ trương mở cửa nền kinh tế, ngành chất tẩy rửa và hóa mỹ phẩm đã có những bước nhảy vọt. Sự có mặt của các tập đoàn đa quốc gia với các thương hiệu nổi tiếng cùng năng lực tài chính hùng hậu đã tạo ra cuộc cạnh tranh khốc liệt với các doanh nghiệp trong nước. Sau vài năm, hầu hết các doanh nghiệp nước ta “sức yếu” buộc phải chấp nhận gia công thuê cho các tập đoàn, chuyển hướng kinh doanh, hoặc phá sản, bán doanh nghiệp.

Tính đến năm 2000, chỉ còn lại ba doanh nghiệp trong tổng số 12 doanh nghiệp ngành hóa mỹ phẩm tồn tại đúng với ngành nghề đăng ký, trong đó có Công ty VICO. Nhưng sau năm năm tham gia thị trường (2000-2004), nhãn hiệu “VICO – Vì Dân” không những trụ vững mà còn trở  nên có uy tín và độ tin cậy cao, buộc các tập đoàn khác phải duy trì giá bán ổn định.

Ông Lân tự hào: “Thành công của “VICO – Vì Dân” đã làm lợi cho người tiêu dùng mỗi năm hơn 1.000 tỷ đồng qua việc cung cấp các sản phẩm có chất lượng tương đương nhưng giá bán chỉ bằng 60-70% sản phẩm cùng loại; góp phần cải thiện hoạt động của ngành chất tẩy rửa và hóa mỹ phẩm, khôi phục ý chí và niềm tin cho các doanh nghiệp Việt Nam quay trở lại ngành nghề của mình, tạo hình ảnh đẹp về sức cạnh tranh của các thương hiệu, nhãn hiệu Việt Nam”.

Ông Lân cho biết, Công ty TNHH VICO là dạng thí điểm của Nhà nước về việc xây dựng mô hình tư bản nhà nước, tiền thân của mô hình công ty cổ phần hiện nay, trong đó, nguồn vốn Nhà nước chiếm 20%. Để mở rộng quy mô, đa dạng hoá ngành nghề, đầu năm 2004, công ty tham gia vốn trực tiếp với ba công ty khác và hợp tác liên doanh với ba đơn vị bạn phục vụ xuất khẩu, sản xuất hàng nội địa và đầu tư sản xuất tại nước ngoài. Các mối quan hệ hợp tác đều phát huy hiệu quả, giúp VICO phát triển toàn diện, ổn định.

Thời kỳ bao cấp, tốt nghiệp Trường đại học Bách khoa ra trường, anh kỹ sư Mộng Lân đã từng là cán bộ nghiên cứu khoa học của Viện Thiết kế công nghiệp hóa chất. Trực sản xuất cả đêm, chỉ được số tiền đủ mua một bao thuốc Sông Cầu, trong khi đó ra đường, thấy một anh đánh xe bò vào quán “đập phá” một lúc bằng số tiền của cả tháng lương công chức mẫn cán như mình.

Nghịch lý đó khiến ông trăn trở: tại sao một kỹ sư có học thức hẳn hoi, giỏi chuyên môn mà lại không bằng một anh đánh xe bò ngoài đường? Ông rút ra kết luận: hóa ra, mình chỉ hơn họ về học vấn, mà thua họ về nhận thức xã hội, mình như kiểu “gà công nghiệp”, chỉ quen Nhà nước “đổ cám” cho ăn, không biết năng động tự đi kiếm sống. Ông đã xin ra ngoài với khát vọng thể nghiệm những kiến thức đã tích lũy trong quá trình công tác.

Nung nấu ý tưởng về một loại bột giặt tốt tương đương (có thể thấp hơn chút ít) nhưng giá chỉ bằng một nửa, năm 1997, ông Lân về làm giám đốc “thuê” cho Công ty Sao Biển chuyên về bột giặt ở Hải Phòng. Lúc đó, Sao Biển là một doanh nghiệp nhỏ đứng trên bờ vực phá sản, công nghệ cũ kỹ, lạc hậu.

Ông Lân biết, vấn đề then chốt để vực dậy Sao Biển chính là bằng cách đổi mới công nghệ. Nhưng đào đâu ra tiền? Đống phế liệu của Sao Biển cao như núi, nguồn vốn pháp định lúc đó chưa tới 650 triệu đồng, trong khi chỉ một chiếc bơm cao áp, thiết bị chính trong dây chuyền sản xuất bột giặt đã “đi đứt” hơn một tỷ đồng.

Nhưng ông Lân đã nhớ ra Hải Phòng vốn là xứ sở của nghề “mổ xác tàu”, có thể “modify” những thiết bị cũ để lắp ráp cho dây chuyền của mình. Cứ lân la dò tìm quanh bãi phá dỡ tàu cũ, cuối cùng ông đã vác về chiếc bơm cao áp tàu thuỷ, giá vẻn vẹn 16 triệu đồng. Sửa chữa, gia công cho phù hợp, hơn một tháng sau, dây chuyền công nghệ sản xuất bột giặt mới toanh, đạt tiêu chuẩn tối ưu đã hoàn thành.

Ý tưởng kinh doanh của ông cũng thật khác người, hợp tác kinh doanh với nước ngoài, theo lẽ thường phía Việt Nam số vốn góp rất ít, và hầu hết được góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất.

Ông Lân hùng hồn: “Liên doanh VILACO với CHLB Đức lại khác, trong tổng số 2,4 triệu USD nguồn vốn, có tới 70% của Công ty VICO. Hai bên hợp tác theo nguyên tắc phát huy lợi thế của cả hai để giảm vốn đầu tư xuống thấp nhất, VICO không tính vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất, còn phía Đức cũng không tính vào vốn góp từ việc chuyển giao kỹ thuật. Như vậy, đương nhiên VICO được chuyển giao công nghệ tiên tiến, đó mới là mục đích tính toán của mình”.

Dây chuyền công nghệ của VILACO bảo đảm cho sản phẩm đạt tiêu chuẩn châu Âu, nhưng chỉ thiết bị chính đặc biệt quan trọng mới nhập khẩu từ Đức, còn lại ưu tiên chế tạo trong nước.

Với bộ máy gọn nhẹ, công nghệ tiên tiến, VICO khẳng định nếu sản phẩm cùng đẳng cấp, giá thành sẽ thấp hơn so nước ngoài 30-40%. Công ty đã áp dụng thành công hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000 từ tháng 8-2002.

Ba năm liền, thương hiệu VICO – Vì Dân được chứng nhận là thương hiệu uy tín ở nước ta. Trong ba năm, các sản phẩm của công ty đã nhận 40 huy chương, 16 cúp vàng và luôn lọt vào Top Ten tại các hội chợ.

Hiện tại, công ty đã xây dựng thành công hệ thống 52 nhà phân phối tại 30 tỉnh, thành phố phía bắc và đang có xu hướng tiêu thụ mạnh mẽ tại các tỉnh phía nam. Từ một công ty nhỏ với vốn pháp định chưa đầy 2,5 tỷ đồng, trong bảy năm đã tăng lên khoảng 30 lần. Công ty liên tục đầu tư đổi mới công nghệ, nâng công suất nhà máy từ 5.000 tấn/năm lên 24 nghìn tấn/năm.

Ngay từ khi đột phá thị trường, công ty đã lấy tiêu chí “Phục vụ nhân dân là chính”, thương hiệu Vì Dân ra đời chính từ tiêu chí này. Trong những năm tới, công ty phấn đấu đạt ổn định 20 – 25% thị phần nội địa. VICO đã tính đến thị trường nông thôn với dân số chiếm tới 70%. Nhu cầu thị trường tăng lên từng ngày, đó là quy luật, cho nên giữ vững tỷ lệ trên thì VICO sẽ lớn mạnh không ngừng. Xây dựng VICO thành tập đoàn lớn, doanh thu hơn 1.000 tỷ đồng/năm sẽ không phải viễn tưởng mà là giấc mơ rất hiện thực của ông Lân.