Hỗ trợ quản lý nhiều lĩnh vực
Theo Sở Khoa học - Công nghệ TP Hồ Chí Minh, GIS đã được nhiều sở, ngành, quận, huyện ứng dụng quản lý trong nhiều lĩnh vực như: phòng cháy, chữa cháy; đô thị, môi trường... thông qua quản lý không gian địa lý. Riêng năm 2012, Trung tâm GIS (Sở Khoa học - Công nghệ TP Hồ Chí Minh) ứng dụng GIS trong quản lý kinh doanh tại Củ Chi, Gò Vấp; quản lý thu gom chất thải rắn tại quận 8; công tác thu phí bảo vệ môi trường tại quận 10...
Phó Giám đốc Trung tâm GIS Phạm Quốc Phương cho biết, TP Hồ Chí Minh là một trong những địa phương sớm triển khai ứng dụng GIS vào công tác quản lý. Ðến nay, Trung tâm đã xây dựng bản đồ nền, cơ sở dữ liệu thông tin ranh thửa cho thành phố. Trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy, đã xây dựng hệ thống bản đồ thông tin với 5.800 trụ nước cứu hỏa. Khi có sự cố cháy xảy ra, lực lượng cứu hỏa sẽ tra cứu trên hệ thống, nhanh chóng tìm được đường đi, thông tin trụ nước gần nhất để chữa cháy.
Công cụ này cũng được nhiều quận, huyện ứng dụng quản lý kinh doanh, quản lý môi trường. Bằng việc ứng dụng GIS, công tác thu phí vệ sinh và phí bảo vệ môi trường tại quận 10 được thực hiện nhanh chóng hơn. Vị trí các chủ nguồn thải được số hóa trên bản đồ giúp nhà quản lý có cái nhìn tổng thể, hỗ trợ công tác quy hoạch tuyến thu gom một cách hợp lý, khoa học. Hệ thống đã xây dựng chi tiết tuyến thu gom của từng công nhân hơn 15 phường của quận.
Tại quận Gò Vấp, GIS được ứng dụng hỗ trợ quản lý cấp phép kinh doanh một số ngành nghề. Quận có hơn 460 cơ sở hoạt động ngành khách sạn, nhà nghỉ, in-tơ-nét; ka-ra-ô-kê, ghi âm. Trước đây, khi cấp phép các ngành, nghề này mất khá nhiều thời gian trong công tác thẩm định. Khi ứng dụng GIS đã dần xây dựng cơ sở dữ liệu và có thể phân tích không gian hỗ trợ ra quyết định cấp phép kinh doanh nên việc thẩm định, xét duyệt hồ sơ xin phép kinh doanh được thực hiện nhanh chóng, chính xác. Chánh Văn phòng UBND quận Gò Vấp Trần Văn Trịnh cho biết: "Xây dựng hệ thống thông tin địa lý giúp công tác quản lý dễ dàng hơn. Khi người dân có nhu cầu xin cấp giấy phép kinh doanh, đơn vị quản lý chỉ cần tra cứu trên bản đồ sẽ có đầy đủ thông tin liên quan đến hồ sơ và sớm quyết định cấp phép khi đủ điều kiện. Trước đây, để có thông tin này phải phối hợp với lực lượng của phường đi thẩm định mất rất nhiều thời gian".
Theo Phó Giám đốc Phạm Quốc Phương, bên cạnh ứng dụng đã được thực hiện, Trung tâm GIS cũng đang thực hiện nhiều dự án: xây dựng đề án hệ thống mô phỏng chống ngập nước trên địa bàn thành phố; hệ thông tin dư địa chí thành phố; hệ thống quản lý cây xanh thành phố; ứng dụng công nghệ LiDAR xây dựng mô hình 3D phục vụ quản lý đô thị tại TP Hồ Chí Minh... Các dự án này phục vụ cho các chương trình phát triển của thành phố.
Còn nhiều khó khăn
Mặc dù việc ứng dụng GIS được đánh giá giúp công tác quản lý đạt nhiều hiệu quả hơn, tuy nhiên việc ứng dụng công cụ này còn mang tính nhỏ lẻ ở một vài đơn vị, một vài lĩnh vực. Ông Phạm Quốc Phương giải thích, TP Hồ Chí Minh đã chú ý đến ứng dụng GIS từ năm 1998 nhưng đến nay vẫn chưa thông qua được đề án tổng thể nên chưa có khung cơ bản, chưa tích hợp cơ sở dữ liệu của các sở, ngành. Việc ứng dụng mang tính nhỏ lẻ, chưa có sự liên thông khai thác dữ liệu giữa bộ phận nên không thể phát huy hết hiệu quả. Trong khi đó, với công nghệ GIS để tích hợp, dùng chung dữ liệu GIS chuyên đề cần được triển khai đồng bộ.
Qua tìm hiểu, không ít đơn vị rất lúng túng khi ứng dụng GIS cho công tác quản lý. Tại phường Bình Thọ, quận Thủ Ðức được triển khai thí điểm cho quận ứng dụng GIS quản lý ba ngành: quản lý thanh niên trong độ tuổi nghĩa vụ quân sự, quản lý hệ thống thu gom rác dân lập và kinh doanh nhưng chưa có nhiều hiệu quả. Riêng lĩnh vực kinh doanh đến nay vẫn chưa xây dựng được dữ liệu hoàn chỉnh, chính xác và việc ứng dụng GIS chủ yếu phục vụ để làm các báo cáo. Ông Lê Quốc Hùng, cán bộ quản lý sản xuất, kinh doanh của phường cho biết, khó khăn nhất là việc thu thập và cập nhật các số liệu do bộ phận quản lý sản xuất kinh doanh chỉ có một người phụ trách. Trong khi đó, các hộ sản xuất, kinh doanh thay đổi liên tục. Ðể quản lý hiệu quả bằng việc ứng dụng GIS cần xây dựng hệ thống dữ liệu đầy đủ và chính xác. Ngoài ra, nguồn nhân lực vận hành hệ thống máy tính hiện phải mượn từ bộ phận khác.
Phó Giám đốc Trung tâm GIS Phạm Quốc Phương cho rằng, TP Hồ Chí Minh gần 10 triệu người, có tốc độ biến động đô thị cao nhất nước, công tác quản lý nhà nước nhiều lĩnh vực ngày càng phức tạp. Quản lý thủ công không đáp ứng được các nhu cầu và GIS là công cụ hữu hiệu để hỗ trợ các công tác này. Trên thực tế, nhiều đơn vị ngại ứng dụng GIS hoặc ứng dụng nhưng không hiệu quả do khó khăn về nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, kinh phí đầu tư. Ðể ứng dụng GIS cho công tác quản lý hiệu quả phải có dữ liệu liên ngành và bổ sung số liệu thường xuyên, vì vậy rất cần có sự triển khai đồng bộ, tích cực của tất cả các sở, ngành, quận, huyện.
