Trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh đang chuyển mình mạnh mẽ hướng đến mục tiêu đô thị văn minh, hiện đại, trung tâm đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng, vai trò, trách nhiệm và kỳ vọng đặt lên vai lực lượng thanh niên càng trở nên rõ nét. Với sự năng động, sáng tạo và tinh thần dấn thân, tuổi trẻ được xác định là nguồn lực quan trọng, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng thành phố có chất lượng sống tốt, phát triển bền vững, nghĩa tình và đáng sống.
SÁNG TẠO, ĐỒNG HÀNH CÙNG THÀNH PHỐ
Thể hiện trách nhiệm, tinh thần xung kích của mình, tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Sài Gòn từ ngày thành lập (1/7/2025) đến nay luôn có một nhóm thanh niên tình nguyện sẵn sàng hỗ trợ, giúp đỡ người dân đến thực hiện thủ tục hành chính. Đây là địa phương nằm ở vị trí trung tâm thành phố nên lượng người đến giao dịch hằng ngày rất lớn. Sự có mặt của các bạn trẻ trở thành “cánh tay nối dài” của chính quyền địa phương trong quá trình vận hành bộ máy mới. Theo anh Trần Ngọc Trí, Bí thư Đoàn phường, đây không chỉ là hoạt động tình nguyện mà còn là môi trường để đoàn viên, thanh niên rèn luyện kỹ năng, tinh thần trách nhiệm và tác phong phục vụ nhân dân trong tiến trình cải cách hành chính, chuyển đổi số ở cơ sở.
Đại úy Võ Thị Bích Phương, Trưởng ban Thanh niên Công an thành phố cũng cho biết: Thời gian qua, tuổi trẻ Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều mô hình tuyên truyền sáng tạo, hiệu quả nhằm lan tỏa thông điệp “Nói không với ma túy” trong giới trẻ. Thông qua các chương trình như School Tour, Uni Tour, Tour 360, công tác giáo dục pháp luật được số hóa, trẻ hóa về hình thức và nội dung, tạo nên một “hệ sinh thái” tuyên truyền sinh động, gần gũi, giúp thanh thiếu niên nâng cao nhận thức và hình thành “hệ miễn dịch” tự nhiên trước hiểm họa ma túy và tệ nạn xã hội. Tuổi trẻ Công an thành phố cũng khẳng định quyết tâm đồng hành cùng hệ thống chính trị xây dựng thành phố không ma túy.
Những nỗ lực đó phản ánh rõ nét một xu hướng mới: Thanh niên không chỉ là lực lượng thụ hưởng thành quả phát triển, mà ngày càng tham gia trực diện vào giải quyết những vấn đề gai góc, phức tạp của đô thị lớn. Đánh giá tổng thể công tác Đoàn và phong trào thanh niên trong nhiệm kỳ qua, Bí thư Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh Ngô Minh Hải cho biết, các phong trào xung kích, tình nguyện và sáng tạo của thanh niên tiếp tục được triển khai sâu rộng, bám sát nhiệm vụ chính trị của từng địa phương, đơn vị và yêu cầu phát triển bền vững của thành phố. Từ xây dựng văn minh đô thị, nông thôn mới đến bảo vệ an ninh trật tự, chuyển đổi số và khởi nghiệp, tuổi trẻ đã khẳng định vai trò tiên phong, tinh thần trách nhiệm xã hội và sức sáng tạo trong mọi lĩnh vực đời sống. Đơn cử, trong lao động, sản xuất, thanh niên công nhân đã phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo với các phong trào “Bốn nhất”, “Ba trách nhiệm”, chủ động đề xuất 132.846 ý tưởng, sáng kiến cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Các tổ chức Đoàn cũng hỗ trợ gần 50.000 thanh niên tìm kiếm việc làm. Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai đồng loạt tại 100% phường, xã, đặc khu, góp phần phổ cập kỹ năng số cho người dân và khẳng định vai trò tiên phong của thanh niên trong kỷ nguyên số, sứ mệnh mới của tổ chức Đoàn trong không gian phát triển mới.
THAY ĐỔI TƯ DUY TRONG BỐI CẢNH MỚI
Bước vào giai đoạn phát triển mới, công tác Đoàn và phong trào thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh đứng trước những yêu cầu và đặc điểm mới. Với hơn 3,5 triệu thanh niên, lực lượng trẻ của thành phố trong 5 năm tới chủ yếu là thế hệ sinh từ năm 1995 đến 2010 (gen Z và gen Alpha), những người trưởng thành trong môi trường công nghệ số, có tư duy mở, khả năng thích ứng nhanh. Tuy nhiên, thế hệ này cũng đối mặt không ít thách thức như tốc độ đô thị hóa, chênh lệch điều kiện sống, cạnh tranh lao động gay gắt, áp lực việc làm, thu nhập, nhà ở, sức khỏe tinh thần cùng các vấn đề nan giải như kẹt xe, ô nhiễm môi trường, ngập nước, tội phạm ma túy và nguy cơ phai nhạt bản sắc văn hóa trong môi trường số.
Trong bối cảnh đó, tổ chức Đoàn được xác định phải giữ vai trò hạt nhân nòng cốt trong tập hợp, định hướng lý tưởng, hỗ trợ để đoàn viên, thanh niên có điều kiện học tập, trải nghiệm và cống hiến thông qua hoạt động thực tiễn. Theo anh Ngô Minh Hải, thời gian tới, tổ chức Đoàn sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động; tìm kiếm mô hình mới, cách làm linh hoạt; mạnh dạn ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý và tổ chức phong trào, đồng thời mở rộng hợp tác, liên kết nguồn lực để triển khai các phong trào quy mô lớn, tạo tác động xã hội rõ nét.
Chia sẻ tại Đại hội Đoàn vừa qua, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Lê Quốc Phong nhấn mạnh: Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành đô thị văn minh, hiện đại và nằm trong nhóm 100 thành phố đáng sống trên thế giới. Trong hành trình đó, thành phố đặt niềm tin và kỳ vọng lớn lao vào sự đóng góp của tuổi trẻ thông qua những đề xuất, hiến kế và hành động cụ thể.
Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Bùi Quang Huy cho rằng, Thành đoàn thành phố cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục theo hướng hiện đại, tăng tương tác đa chiều; đồng thời phát huy vai trò kết nối thanh niên với các trung tâm nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, tạo điều kiện để thanh niên tham gia các đề án, chương trình lớn của thành phố. Ngoài ra, tình hình mới đòi hỏi tư duy mới, cách làm thông minh, hiệu quả và nhanh hơn. Từ thực tiễn phong trào đến những định hướng chiến lược, có thể thấy rõ kỳ vọng lớn lao mà thành phố đang đặt vào sức trẻ; thể hiện niềm tin, sự gửi gắm vào trách nhiệm, bản lĩnh và khát vọng cống hiến của thế hệ thanh niên trong hành trình xây dựng thành phố.