Việt Nam có nguồn dược liệu phong phú, tuy nhiên việc phát triển dược liệu phần lớn đang phục vụ sản xuất thuốc và thực phẩm chức năng. Hiện nay, xu hướng sử dụng dược liệu trong mỹ phẩm, đồ uống và thực phẩm hằng ngày cũng như gắn với du lịch đang mở ra một không gian phát triển mới. 

Trước yêu cầu đổi mới về phát triển ngành dược liệu theo hướng hiện đại, bền vững, tại lễ kỷ niệm 65 năm xây dựng và phát triển của Viện Dược liệu, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà đã đưa ra 5 định hướng trọng tâm nhằm nâng tầm dược liệu Việt Nam trong giai đoạn tới.

Trải qua 65 năm xây dựng và phát triển (1961-2026), Viện Dược liệu đã khẳng định là đơn vị đầu ngành trong nghiên cứu, phát triển dược liệu, sản phẩm từ dược liệu và y dược học cổ truyền...

Bước vào kỷ nguyên mới với những tác động Cách mạng công nghiệp 4.0, Trí tuệ nhân tạo (AI), Big Data… đang tái định nghĩa lại cách nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Đây vừa là thách thức, nhưng cũng là cơ hội để dược liệu Việt Nam bước ra thế giới với một vị thế mới, nơi tri thức hiện đại trên nền tảng bản sắc truyền thống.

Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên dược liệu phong phú, nhưng do khai thác tận thu, không đi liền với bảo tồn cho nên đang bị suy giảm nhanh chóng. Để nâng tầm cũng như phát huy giá trị của dược liệu trong chăm sóc sức khỏe nhân dân thì việc ứng dụng khoa học công nghệ được xác định là hướng đi tất yếu.

Ngày 29/3, tại hội nghị lần thứ 3 (mở rộng), Tỉnh ủy Quảng Ngãi khóa I, nhiệm kỳ 2025-2030 thảo luận, thống nhất thông qua 4 nghị quyết chuyên đề quan trọng, có ý nghĩa chiến lược, tác động lâu dài đến sự phát triển của tỉnh.

Trong bối cảnh tài nguyên dược liệu suy giảm, nhiều loại cây thuốc quý đứng trước nguy cơ biến mất, việc xây dựng hệ thống vườn bảo tồn và Trung tâm Giống dược liệu quốc gia là lựa chọn mang tính chiến lược, vừa đặt “nền móng” để bảo tồn dược liệu quý vừa nâng tầm y học cổ truyền Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế.

Từ một cây thuốc dân gian quen thuộc ở nhiều vùng nông thôn, ngải trắng (Curcuma aromatica Salisb, họ Gừng - Zingiberaceae) được các nhà khoa học nghiên cứu bài bản nhằm khai thác giá trị dược liệu và phát triển thành các sản phẩm chăm sóc sức khỏe theo tiêu chuẩn hiện đại.

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam, Thứ trưởng Thường trực Y tế – Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Mạnh Hà đã triển khai một loạt hoạt động ý nghĩa tại các tỉnh Bắc Trung Bộ nhằm thăm hỏi, kiểm tra thực tế và đồng hành cùng người dân, cán bộ y tế trong công tác chăm sóc sức khỏe, phát triển chuyên môn và phục vụ cộng đồng.

“Góp lá vá rừng”-vì một Việt Nam xanh và phát triển bền vững là nỗ lực của một dự án cộng đồng đã nhiều năm nay cho thấy bảo vệ rừng tiếp tục là đòi hỏi bức thiết của cuộc sống.

Hợp tác xã nam dược Hoàng Lương (xã Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên) là mô hình khởi nghiệp tiêu biểu của một thanh niên 9x trên địa bàn, biến đất hoang thành "vườn thuốc vàng" hữu cơ. Hợp tác xã chuyên sản xuất dược liệu, tạo việc làm cho người dân địa phương và khơi dậy khát vọng làm giàu trên quê hương.

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Việt Nam có nguồn tài nguyên dược liệu phong phú, cùng nhiều kinh nghiệm độc đáo sử dụng cây thuốc, bài thuốc phòng, chữa bệnh của cộng đồng các dân tộc.

Khu vực miền núi tỉnh Quảng Ngãi có tiềm năng lớn về các loại dược liệu quý, giá trị kinh tế cao như sâm Ngọc Linh, quế, đẳng sâm...

Sáng 26/12, tại Hà Nội, Viện Dược liệu (Bộ Y tế) tổ chức Hội thảo khoa học “Bảo tồn và lưu trữ nguồn gene cây dược liệu giai đoạn 2021-2025”.

Ngải cứu là loài cây quen thuộc trong đời sống người Việt, không chỉ dùng làm món ăn dân dã mà còn có nhiều công dụng. Từ những giá trị đó, các nhà khoa học Viện Công nghệ tiên tiến đã nghiên cứu và phát hiện nhiều hợp chất trong ngải cứu có khả năng hỗ trợ điều trị bệnh gout và viêm khớp dạng thấp.

Y dược cổ truyền của Việt Nam vừa là di sản tinh thần, vừa là thành tựu y học lâu đời đã được hun đúc qua nhiều thế hệ. Tuy đã có những chính sách cụ thể nhưng công tác phát triển ngành này chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh vốn có.

Thực hiện Quyết định số 1893/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành “Chương trình phát triển y dược cổ truyền, kết hợp y dược cổ truyền với y dược hiện đại đến năm 2030”, 5 năm qua, nhiều cơ sở y tế Hà Nội đã tăng cường kết hợp y dược học cổ truyền với y học hiện đại trong công tác bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe người dân.

Sáng 27/7, Đảng bộ xã Xốp, tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Đây là xã vùng sâu, vùng xa ở phía tây tỉnh Quảng Ngãi, với 92% người Giẻ Triêng và Xơ Đăng sinh sống.

Trong dòng chảy bền vững của nền y học dân tộc, y dược cổ truyền luôn giữ vị trí đặc biệt, vừa là di sản tinh thần, vừa là thành tựu y học đã được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử.

Ngày 9/6, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Trà Bồng (Quảng Ngãi) Trần Hoàng Vĩnh cho biết, nhằm khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển cây quế, huyện đã có văn bản thống nhất cho Công ty cổ phần dược liệu Trà Bồng triển khai mở rộng vùng trồng quế trên địa bàn huyện với diện tích khoảng 1.500ha.

Cuối tháng 2/2025, Thủ tướng ban hành Quyết định 463/QĐ-TTg phê duyệt xây dựng trung tâm công nghiệp dược liệu Quảng Nam, chọn sâm Ngọc Linh làm cây chủ lực, nhằm tạo cơ sở quy mô lớn, hiện đại, khép kín từ nghiên cứu, nuôi trồng, chế biến sâu đến thương mại hóa dược liệu.

Với mong muốn giúp dân an cư, hơn 5 năm về trước, huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum đã xây dựng làng tái định cư Tu Thó để người dân sống trong khu vực có nguy cơ bị sạt lở đến ở. Đến nay cuộc sống người dân có nhiều thay đổi.

Tại Hội nghị Kết nối giao thương, trưng bày và giới thiệu sản phẩm dược liệu năm 2024 do Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức ngày 6/12, các đại biểu cho rằng, các hợp tác xã, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển ngành dược liệu. Để dược liệu Việt Nam tham gia được thị trường dược liệu toàn cầu, cần đầu tư khoa học, công nghệ, vốn, phát triển vùng trồng trên quy mô lớn, tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn của nước nhập khẩu.

Trong cuộc họp Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm Chương trình mỗi xã một sản phẩm cấp trung ương đợt 2 năm 2024 ngày 5/11 vừa qua, 5 sản phẩm của nhóm dược liệu và các sản phẩm từ dược liệu đã được công nhận sản phẩm OCOP cấp quốc gia (OCOP 5 sao). Đó là: thực phẩm bảo vệ sức khỏe Vicumax limited Nano Curcumin, Vicumax Nano Curcumin, Vicumax mật ong Nano Curcumin, trà phun sương actiso Sapa và cao mềm actiso Sapa.

Ngày 29/10, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu, môi trường - Công an tỉnh, đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Bằng Giang, sinh năm 1980, trú ở xã Quang Chiểu, huyện Mường Lát về hành vi buôn lậu.

Với điều kiện tự nhiên thuận lợi và sự đa dạng về hệ sinh thái, tỉnh Phú Yên có tiềm năng phát triển cây dược liệu. Để ngành này thực sự bứt phá, tỉnh cần giải quyết những khó khăn về nghiên cứu, cơ sở hạ tầng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, từ đó khai thác tối đa tiềm năng phát triển nông nghiệp bền vững.

Trước tình trạng suy thoái rừng hiện nay đòi hỏi các giải pháp hữu hiệu nhằm hướng tới bảo vệ môi trường, tạo ra giá trị kinh tế bền vững cho đất nước, đóng góp vào sự phát triển chung của cộng đồng và xã hội.

Cây Đinh lăng đã có mặt ở nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó tại Việt Nam được trồng ở nhiều địa phương. Đinh lăng đã được biết đến với nhiều tác dụng như: bổ não, bảo vệ gan, chống viêm và hỗ trợ điều trị các bệnh chuyển hóa. Tuy nhiên, tiềm năng từ các bộ phận khác của cây như lá, thân vẫn chưa được khai thác đầy đủ.

Hiện nay, cây sâm Ngọc Linh đã và đang từng bước phát triển, tạo thu nhập ổn định cho người dân và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Nam. Tuy nhiên, cần phải có cơ chế, chính sách và nguồn lực đủ mạnh để tạo điều kiện thúc đẩy phát triển tiềm năng vùng nguyên liệu và thu hút các doanh nghiệp lớn tham gia đầu tư để phát triển cây sâm Ngọc Linh.