Nhân dịp Ngày Quốc tế đa dạng sinh học 22/5 vừa qua, theo đoàn cán bộ Viện Dược liệu (Bộ Y tế) vào Vườn quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh), chúng tôi có thêm một cái nhìn khác về rừng. Chuyến đi không chỉ dừng ở việc trồng thêm những cây thuốc, mà còn gợi mở về một hành trình gìn giữ y học dân tộc đang âm thầm hiện diện giữa đại ngàn.

Trên nhiều cánh rừng nguyên sinh ở vùng cao nguyên Lâm Đồng, từ lâu các nhà khoa học đã phát hiện những quần thể thông đỏ quý hiếm có thể phục vụ việc chiết xuất làm dược liệu.

Với lợi thế về đa dạng sinh học và nguồn dược liệu bản địa, Việt Nam có tiềm năng phát triển các sản phẩm công nghệ sinh học mang thương hiệu quốc gia. Tuy vậy, chúng ta vẫn cần nhiều giải pháp phát triển, khai thác hiệu quả các tài nguyên đặc hữu, tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao và sức cạnh tranh quốc tế.

Ngày 21/5, tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (Hà Tĩnh), Viện Dược liệu (Bộ Y tế) phối hợp Ủy ban nhân dân xã Sơn Giang và Vườn Quốc gia Vũ Quang tổ chức hoạt động “Chung tay bảo tồn cây thuốc nam". Đây là hoạt động hưởng ứng Ngày quốc tế Đa dạng sinh học (22/5) và Ngày Môi trường thế giới (5/6).

Chiều 20/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế về công tác y học cổ truyền Việt Nam.

Tháo gỡ rào cản thể chế để phát huy giá trị Nam dược trong chăm sóc sức khỏe, phát triển kinh tế dược liệu và bảo tồn tri thức y học dân tộc.

Không phải ra Quảng Nam, hay lên tận Kon Tum, ở Khánh Hòa, ngược lên núi Hòn Bà chừng 60km, chúng tôi đã có thể tận mắt nhìn thấy sâm Ngọc Linh, “quốc bảo” của nước ta đang hiện diện tại đây.

Sáng 24/4, tỉnh Lai Châu phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị trực tiếp và trực tuyến về “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh”.

Việt Nam có nguồn dược liệu phong phú, tuy nhiên việc phát triển dược liệu phần lớn đang phục vụ sản xuất thuốc và thực phẩm chức năng. Hiện nay, xu hướng sử dụng dược liệu trong mỹ phẩm, đồ uống và thực phẩm hằng ngày cũng như gắn với du lịch đang mở ra một không gian phát triển mới. 

Trước yêu cầu đổi mới về phát triển ngành dược liệu theo hướng hiện đại, bền vững, tại lễ kỷ niệm 65 năm xây dựng và phát triển của Viện Dược liệu, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà đã đưa ra 5 định hướng trọng tâm nhằm nâng tầm dược liệu Việt Nam trong giai đoạn tới.

Trải qua 65 năm xây dựng và phát triển (1961-2026), Viện Dược liệu đã khẳng định là đơn vị đầu ngành trong nghiên cứu, phát triển dược liệu, sản phẩm từ dược liệu và y dược học cổ truyền...

Bước vào kỷ nguyên mới với những tác động Cách mạng công nghiệp 4.0, Trí tuệ nhân tạo (AI), Big Data… đang tái định nghĩa lại cách nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Đây vừa là thách thức, nhưng cũng là cơ hội để dược liệu Việt Nam bước ra thế giới với một vị thế mới, nơi tri thức hiện đại trên nền tảng bản sắc truyền thống.

Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên dược liệu phong phú, nhưng do khai thác tận thu, không đi liền với bảo tồn cho nên đang bị suy giảm nhanh chóng. Để nâng tầm cũng như phát huy giá trị của dược liệu trong chăm sóc sức khỏe nhân dân thì việc ứng dụng khoa học công nghệ được xác định là hướng đi tất yếu.

Ngày 29/3, tại hội nghị lần thứ 3 (mở rộng), Tỉnh ủy Quảng Ngãi khóa I, nhiệm kỳ 2025-2030 thảo luận, thống nhất thông qua 4 nghị quyết chuyên đề quan trọng, có ý nghĩa chiến lược, tác động lâu dài đến sự phát triển của tỉnh.

Trong bối cảnh tài nguyên dược liệu suy giảm, nhiều loại cây thuốc quý đứng trước nguy cơ biến mất, việc xây dựng hệ thống vườn bảo tồn và Trung tâm Giống dược liệu quốc gia là lựa chọn mang tính chiến lược, vừa đặt “nền móng” để bảo tồn dược liệu quý vừa nâng tầm y học cổ truyền Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế.

Từ một cây thuốc dân gian quen thuộc ở nhiều vùng nông thôn, ngải trắng (Curcuma aromatica Salisb, họ Gừng - Zingiberaceae) được các nhà khoa học nghiên cứu bài bản nhằm khai thác giá trị dược liệu và phát triển thành các sản phẩm chăm sóc sức khỏe theo tiêu chuẩn hiện đại.

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam, Thứ trưởng Thường trực Y tế – Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Mạnh Hà đã triển khai một loạt hoạt động ý nghĩa tại các tỉnh Bắc Trung Bộ nhằm thăm hỏi, kiểm tra thực tế và đồng hành cùng người dân, cán bộ y tế trong công tác chăm sóc sức khỏe, phát triển chuyên môn và phục vụ cộng đồng.

“Góp lá vá rừng”-vì một Việt Nam xanh và phát triển bền vững là nỗ lực của một dự án cộng đồng đã nhiều năm nay cho thấy bảo vệ rừng tiếp tục là đòi hỏi bức thiết của cuộc sống.

Hợp tác xã nam dược Hoàng Lương (xã Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên) là mô hình khởi nghiệp tiêu biểu của một thanh niên 9x trên địa bàn, biến đất hoang thành "vườn thuốc vàng" hữu cơ. Hợp tác xã chuyên sản xuất dược liệu, tạo việc làm cho người dân địa phương và khơi dậy khát vọng làm giàu trên quê hương.

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Việt Nam có nguồn tài nguyên dược liệu phong phú, cùng nhiều kinh nghiệm độc đáo sử dụng cây thuốc, bài thuốc phòng, chữa bệnh của cộng đồng các dân tộc.

Khu vực miền núi tỉnh Quảng Ngãi có tiềm năng lớn về các loại dược liệu quý, giá trị kinh tế cao như sâm Ngọc Linh, quế, đẳng sâm...

Sáng 26/12, tại Hà Nội, Viện Dược liệu (Bộ Y tế) tổ chức Hội thảo khoa học “Bảo tồn và lưu trữ nguồn gene cây dược liệu giai đoạn 2021-2025”.

Ngải cứu là loài cây quen thuộc trong đời sống người Việt, không chỉ dùng làm món ăn dân dã mà còn có nhiều công dụng. Từ những giá trị đó, các nhà khoa học Viện Công nghệ tiên tiến đã nghiên cứu và phát hiện nhiều hợp chất trong ngải cứu có khả năng hỗ trợ điều trị bệnh gout và viêm khớp dạng thấp.

Y dược cổ truyền của Việt Nam vừa là di sản tinh thần, vừa là thành tựu y học lâu đời đã được hun đúc qua nhiều thế hệ. Tuy đã có những chính sách cụ thể nhưng công tác phát triển ngành này chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh vốn có.

Thực hiện Quyết định số 1893/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành “Chương trình phát triển y dược cổ truyền, kết hợp y dược cổ truyền với y dược hiện đại đến năm 2030”, 5 năm qua, nhiều cơ sở y tế Hà Nội đã tăng cường kết hợp y dược học cổ truyền với y học hiện đại trong công tác bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe người dân.

Sáng 27/7, Đảng bộ xã Xốp, tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Đây là xã vùng sâu, vùng xa ở phía tây tỉnh Quảng Ngãi, với 92% người Giẻ Triêng và Xơ Đăng sinh sống.

Trong dòng chảy bền vững của nền y học dân tộc, y dược cổ truyền luôn giữ vị trí đặc biệt, vừa là di sản tinh thần, vừa là thành tựu y học đã được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử.

Ngày 9/6, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Trà Bồng (Quảng Ngãi) Trần Hoàng Vĩnh cho biết, nhằm khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển cây quế, huyện đã có văn bản thống nhất cho Công ty cổ phần dược liệu Trà Bồng triển khai mở rộng vùng trồng quế trên địa bàn huyện với diện tích khoảng 1.500ha.

Cuối tháng 2/2025, Thủ tướng ban hành Quyết định 463/QĐ-TTg phê duyệt xây dựng trung tâm công nghiệp dược liệu Quảng Nam, chọn sâm Ngọc Linh làm cây chủ lực, nhằm tạo cơ sở quy mô lớn, hiện đại, khép kín từ nghiên cứu, nuôi trồng, chế biến sâu đến thương mại hóa dược liệu.