Phá rừng vẫn diễn biến phức tạp
Liên tục trong các năm từ 2011 đến nay, tình trạng phá rừng ở Bình Châu - Phước Bửu đã trở thành nỗi nhức nhối của người dân địa phương cũng như chính quyền các cấp. Tính chất nghiêm trọng, sự liều lĩnh của các đối tượng, cùng hậu quả để lại ngày một nặng nề khiến công tác quản lý, bảo vệ rừng của lực lượng kiểm lâm vốn đã vất vả lại càng thêm vất vả.
Năm 2012, chỉ trong một thời gian ngắn, từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 5, gần 50 ha rừng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu đã bị chặt phá nghiêm trọng. Hàng trăm m3 gỗ quý bị “làm thịt”. Nhiều cây gỗ có đường kính gần hai người ôm cũng bị đốn hạ, cưa thành từng khúc để vận chuyển ra khỏi rừng. Ngay sau đó, Giám đốc Khu Bảo tồn Bình Châu - Phước Bửu Võ Văn Sung đã bị xử lý kỷ luật với hình thức cách chức.
Tiếp đó, trong các năm 2013 và những tháng đầu năm 2014, tình trạng phá rừng tại khu vực này vẫn diễn biến phức tạp. Tháng 9-2013, tại khoảnh 5, tiểu khu 24 lâm phần Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu, hàng nghìn m2 rừng đã bị tàn phá không thương tiếc. Tháng 1-2014, 1,7 ha rừng cũng đã bị cưa hạ hoàn toàn.
Theo báo cáo của ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn địa phương, riêng trong tháng 5-2014 lực lượng kiểm lâm đã tuần tra, phát hiện 26 vụ vi phạm, chặt phá rừng, tập trung chủ yếu ở Bình Châu - Phước Bửu. Nếu tính tổng cả năm tháng đầu năm nay thì số vụ vi phạm đã lên tới 110 vụ, chủ yếu vẫn là khai thác rừng trái phép, phá rừng, vận chuyển lâm sản trái phép…
Qua tìm hiểu, được biết, “lâm tặc” phá rừng không đơn thuần chỉ để lấy gỗ. Việc cưa hạ cây rừng của các đối tượng này chủ yếu để bao chiếm diện tích, lấy đất trồng mì (sắn) và các loại cây trồng khác. Một số người dân còn cho biết, không loại trừ trường hợp người dân thiếu đất làm rẫy nên bắt tay cùng “lâm tặc”, hướng dẫn, tổ chức cho “lâm tặc” phá rừng?
Bất lực nhìn rừng bị tàn phá

Một vụ phá rừng tại Bình Châu - Phước Bửu được lực lượng Hạt kiểm lâm phát hiện.
Sau hơn ba giờ đi bộ dưới cái nắng gay gắt, chúng tôi có mặt tại khoảnh 6 và 11, thuộc tiểu khu 23. Trước mặt chúng tôi là hàng trăm cây dầu, trâm, tràm nước… có đường kính trên dưới 40 cm, bị cưa hạ một cách tàn nhẫn. Anh Phạm Văn Bằng, cán bộ Hạt Kiểm lâm Bình Châu - Phước Bửu, cho biết: “Khi chúng tôi có mặt tại hiện trường, các đối tượng phá rừng được mật báo đã kịp thời tẩu thoát. Ngay lập tức chúng tôi phong tỏa hiện trường và tiến hành điều tra. Chỉ chậm một chút thôi là nhiều ha rừng tại đây sẽ bị tàn phá không thương tiếc”.
Trao đổi với chúng tôi, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm Bình Châu - Phước Bửu Lê Văn Khanh cũng cho biết: “Hạt Kiểm lâm đã tiến hành khởi tố hai vụ án hình sự về tội hủy hoại rừng, tuy nhiên đến thời điểm hiện nay vẫn chưa xác định được đối tượng cụ thể. Vụ việc đã được chuyển cho Cơ quan CSĐT Công an huyện Xuyên Mộc tiến hành thụ lý”.
Trong suốt quá trình làm việc và tìm hiểu thực tế cùng các cán bộ kiểm lâm ở đây, chúng tôi nhận thấy có rất nhiều bất cập trong công tác quản lý, bảo vệ rừng tại địa bàn, nổi lên vẫn là việc đất rừng và đất rẫy của người dân đan xen, chồng lấn; vấn đề các hộ được giao nhận khoán rừng lại tiếp tục cho người khác thuê lại nên thiếu quản lý sâu sát, dẫn đến hiện tượng lấn chiếm đất rừng để làm rẫy, đồng thời sự phối hợp trong công tác giữa cơ quan quản lý rừng và chính quyền địa phương vẫn chưa thật nhịp nhàng…
Với gần 11 nghìn ha, nằm trải dài trên địa phận ba xã Bình Châu, Bông Trang, Bưng Riềng và thị trấn Phước Bửu của huyện Xuyên Mộc, Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu là một trong những hệ sinh thái rừng tự nhiên có tính đa dạng sinh học cao của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Tuy nhiên, trách nhiệm quản lý và bảo vệ gần 11 nghìn ha rừng này lại đặt hết lên vai 13 cán bộ của Hạt Kiểm lâm Bình Châu - Phước Bửu. Tính trung bình, mỗi cán bộ kiểm lâm phải phụ trách gần 1.000 ha rừng, nên không thể bao quát và sát sao trong công tác quản lý. Trong khi “lâm tặc” lại ngày càng liều lĩnh và manh động. Đây chính là nguyên nhân khiến trình trạng phá rừng tại khu vực này vẫn đang ngày đêm tiếp diễn và hầu hết các vụ “hủy hoại rừng” bị khởi tố đều không xác định được đối tượng phá rừng cụ thể. Và mầu xanh của những cánh rừng ở Bình Châu - Phước Bửu vẫn đang hằng ngày bị thu hẹp.