Cải thiện độ phì nhiêu của đất

Kết thúc vụ sầu riêng cũng là thời điểm giá phân bón vô cơ bắt đầu tăng cao, ông Trần Văn Hè, ấp Mỹ Tường A, xã Hậu Mỹ (Đồng Tháp) đã chuyển sang sử dụng xen kẽ theo tỷ lệ 70% phân vô cơ và 30% hữu cơ để phục hồi vườn cây. Ông Hè cho biết, ban đầu gia đình cũng e ngại vì sợ hiệu quả của phân hữu cơ chậm, không đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng nhanh chóng của cây. Tuy nhiên, kết quả lại rất khả quan. Sau vài lần bón phân hữu cơ, cây phục hồi nhanh, hấp thụ dinh dưỡng tốt, lá mới ra mơn mởn, dày đẹp, đất tơi xốp, bề mặt không bị chai cứng. Theo tính toán, về lâu dài cách làm này sẽ giúp gia đình tiết kiệm khoảng 15-20% chi phí đầu vào.

Sản xuất xanh để nông nghiệp phát triển bền vững

31/03/2026 07:42

Theo Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam Phùng Hà, bình quân mỗi năm, nước ta sử dụng khoảng 10 triệu tấn phân bón; trong đó, khoảng 75% là phân bón vô cơ. Điều này không những làm tăng chi phí đầu vào, gây suy thoái môi trường đất, nước, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nông sản. Ngoài ra, việc lạm dụng phân bón vô cơ, sử dụng phân bón không đúng kỹ thuật, mất cân đối còn dẫn đến hiệu suất sử dụng phân bón thấp.

Hướng tới một nền nông nghiệp xanh, bền vững, nhất là trong bối cảnh nguồn cung và giá phân bón liên tục biến động, việc sử dụng phân bón tiết kiệm, hiệu quả, cân đối giữa phân vô cơ và hữu cơ càng trở nên cấp thiết. Ngoài việc cung cấp đầy đủ các nguyên tố dinh dưỡng đa lượng, trung lượng và vi lượng mà phân bón vô cơ thường thiếu hụt, phân bón hữu cơ còn có tác dụng cải thiện tính chất vật lý, sinh học, hóa học của đất.

Đồng thời, hạn chế rửa trôi, tăng độ thấm và khả năng giữ nước của đất cũng như khả năng chịu hạn cho cây trồng. Quá trình canh tác tại các nhà vườn cho thấy, cây trồng được chăm bón bằng phân hữu cơ thường có thân cành cứng cáp, rễ khỏe. Nhờ đó, sức đề kháng tự nhiên được nâng cao, cây còn có khả năng chống chịu tốt với sâu bệnh, thời tiết bất lợi và cải thiện rõ rệt chất lượng nông sản.

Theo Cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Huỳnh Tấn Đạt, việc sử dụng phân bón hợp lý, đúng quy trình kỹ thuật không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, mà còn góp phần ổn định nhu cầu thị trường. Do vậy, các địa phương cần tăng cường hướng dẫn nông dân sử dụng phân bón theo đúng quy trình kỹ thuật; thực hiện nguyên tắc “năm đúng” trong sử dụng phân bón, gồm: Đúng loại phân, đúng liều lượng, đúng thời điểm, đúng phương pháp và đúng nhu cầu của cây trồng.

Bên cạnh đó, cần tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, nhất là các loại phân hữu cơ được sản xuất từ phụ phẩm nông nghiệp, chất thải chăn nuôi hoặc nguồn vật liệu hữu cơ sẵn có tại địa phương. Điều này giúp cải thiện độ phì nhiêu của đất, góp phần thay thế một phần phân bón vô cơ trong sản xuất. Ngoài ra, nông dân cần áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong canh tác như “ba giảm, ba tăng” (giảm lượng giống, phân đạm và thuốc bảo vệ thực vật để tăng năng suất và chất lượng lúa gạo và hiệu quả kinh tế; “một phải, năm giảm” (phải sử dụng giống xác nhận và giảm giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, nước và thất thoát sau thu hoạch), giảm giống sử dụng hệ thống thâm canh lúa cải tiến (SRI) và các biện pháp quản lý dinh dưỡng cây trồng hợp lý. Đồng thời, nên tham gia các hợp tác xã hoặc tổ chức liên kết sản xuất để tiếp cận nguồn phân bón chất lượng, giá hợp lý từ các doanh nghiệp uy tín.

Ông Huỳnh Tấn Đạt lưu ý, các địa phương cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thị trường phân bón, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi đầu cơ, tăng giá bất hợp lý hoặc kinh doanh vật tư kém chất lượng. Đẩy mạnh tuyên truyền để người sản xuất tiếp cận thông tin chính xác về thị trường, tránh tâm lý hoang mang tích trữ phân bón khi có thông tin tăng giá dẫn đến biến động cung cầu không cần thiết.