Tin vào sức chống chịu

Trong khi một bầu không khí u ám đang bao phủ hầu như tất cả mọi lĩnh vực của dòng chảy sự kiện quốc tế, những đánh giá đầy lạc quan từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về sự vững vàng của nền kinh tế thế giới có thể xem là một điểm sáng đáng lưu ý.

Bà Kristalina Georgieva - Tổng Giám đốc IMF.
Bà Kristalina Georgieva - Tổng Giám đốc IMF.

Theo Reuters: “Tăng trưởng toàn cầu đang phải chống chọi với những trở ngại mạnh mẽ từ mức nợ cao, lạm phát dai dẳng và căng thẳng thương mại. Cho đến nay, nhờ sự kết hợp của nhiều yếu tố, nó đã vượt qua cú sốc năng lượng (hệ quả của tình trạng Eo biển Hormuz bị phong tỏa) tốt hơn chúng ta dự đoán. Những yếu tố đó bao gồm việc nhiều quốc gia giảm trữ lượng dầu khí, nguồn cung năng lượng ngoài vùng Vịnh tăng, nhu cầu năng lượng giảm, công suất năng lượng tái tạo tăng và một số nơi quay trở lại sản xuất điện bằng than đá” - Tổng Giám đốc IMF, bà Kristalina Georgieva nhận xét.

Bà cũng mô tả tình hình hiện tại là một cuộc “giằng co” giữa cú sốc tiêu cực về nguồn cung năng lượng từ vùng Vịnh và các động lực tăng trưởng từ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), vốn đang bắt đầu lan rộng ra ngoài biên giới nước Mỹ.

Cùng ý kiến với bà, tập đoàn dịch vụ tài chính và cung cấp dữ liệu thị trường hàng đầu của Mỹ S&P Global cũng cho rằng, một trong các diễn biến tích cực đã giúp giảm thiểu hoặc bù đắp tác động tiêu cực do xung đột tại Trung Đông đối với kinh tế toàn cầu là sự bùng nổ của AI. Mặc dù tốc độ tăng trưởng được dự báo sẽ chậm lại trong nửa cuối năm, các hoạt động liên quan AI vẫn được kỳ vọng là động lực tăng trưởng chính cho nhiều nền kinh tế ở châu Á.

Song, sau khi nhấn mạnh vào điểm tích cực và cho rằng rủi ro đối với triển vọng toàn cầu cân bằng hơn so với thời điểm kết thúc quý I năm 2026, người đứng đầu IMF vẫn chỉ ra các yếu tố tiêu cực trong dự báo, xuất phát từ áp lực tài chính ngày càng gia tăng, cũng như khả năng các ngân hàng trung ương sẽ phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt để kiểm soát lạm phát, bất kể điều này có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng.

“Cú sốc năng lượng vẫn chưa kết thúc” - bà Georgieva nhận định - “Sự tăng trở lại của giá dầu có thể thúc đẩy lạm phát, buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì lập trường chính sách thắt chặt với những hệ quả dây chuyền đối với chi phí trả nợ và hoạt động kinh tế”. Và do đó, bà cảnh báo các nhà hoạch định chính sách không nên chủ quan, dù giá dầu thô Brent chuẩn đã dao động ở khoảng 80-90 USD/thùng kể từ giữa tháng 6, thấp hơn nhiều so với mức đỉnh điểm trên 118 USD/thùng vào mùa xuân.

Không chỉ vậy, thị trường trái phiếu đang bước vào một giai đoạn mà triển vọng lạm phát và lãi suất ngày càng trở nên bất định và có xu hướng gia tăng. Thực trạng này diễn ra trong bối cảnh các chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang làm đảo lộn trật tự toàn cầu - như phân tích của ông Jonas Goltermann, chuyên gia kinh tế trưởng về thị trường của Capital Economics.

Bên ngoài nước Mỹ, mọi ngân hàng trung ương có lẽ đều vẫn sẽ phải “tập trung cao độ” vào nhiệm vụ ổn định giá cả, trong bối cảnh rủi ro lạm phát tiếp tục gia tăng. Trên thực tế, lạm phát cơ bản vẫn được kiểm soát tương đối ổn định tại hầu hết các nền kinh tế lớn, dù chi phí đầu vào tăng cao.

Và theo dữ liệu chỉ số nhà quản trị mua hàng của S&P Global, chỉ số tổng hợp về sản lượng toàn cầu đã cải thiện liên tục trong bốn tháng (tính đến tháng 7/2026), dù tốc độ còn chậm. Dự báo tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế toàn cầu năm 2026 đã được nâng lên trong cả tháng 7 và tháng 8. Tuy nhiên, ở mức 2,4%, con số này vẫn thấp hơn 0,5 điểm phần trăm so với dự báo được đưa ra vào tháng 2/2026 (trước khi nổ ra xung đột vùng Vịnh). Nhưng dù sao, đó cũng đã là những tín hiệu khả quan, về sức chống chịu của nền kinh tế toàn cầu ■