Cầm thẻ sinh viên từ một triệu đến 10 triệu đồng, lãi từ 2.500 đồng/triệu đồng/ngày, đến 3.000 đồng/triệu đồng/ngày, liên hệ điện thoại 0967460868; cầm ô-tô, xe máy, bảng lương, chứng minh thư gốc; cho vay theo hóa đơn thu tiền điện, hợp đồng bảo hiểm nhân thọ; cho vay trả góp, hỗ trợ tài chính, phí từ 1.500 đồng/triệu đồng/ngày, 3.000 đồng/triệu đồng/ngày, rồi cầm bằng lái xe, cầm đăng ký xe, bằng đại học, cao đẳng, hộ khẩu thường trú, thẻ ATM... Đó là những nội dung quảng cáo bằng tờ rơi được dán la liệt, chằng chịt trên nhiều tủ cáp điện, cột điện ở TP Hà Nội.
Chị Nguyễn Thị Hà, ở phường Thịnh Liệt (Hoàng Mai, Hà Nội) cho biết: Một số doanh nghiệp, cá nhân hành nghề cho vay tiền, nhiều cơ sở cầm đồ quảng cáo kinh doanh cầm đồ, cho vay tiền rất lộn xộn. Nhìn chỗ nào cũng thấy họ dán tờ rơi cho vay tiền, ghi rõ điện thoại, địa chỉ. Thí dụ, trên tuyến đường Trương Định, quận Hoàng Mai và phố Huế, quận Hai Bà Trưng có tới hàng trăm tờ rơi quảng cáo cho vay tiền của Công ty TNHH thương mại và dịch vụ Toàn Thắng, Công ty TNHH Hưng Thịnh và của nhiều cơ sở cầm đồ khác, được dán theo kiểu "thích chỗ nào thì dán chỗ đó". Trên tuyến đường Xuân Thủy, quận Cầu Giấy cũng la liệt các tờ rơi quảng cáo rao vặt cho vay tiền bằng hình thức cầm cố điện thoại, máy tính xách tay, bằng lái xe, đăng ký xe, thẻ sinh viên, chứng minh thư. Cầm một tờ quảng cáo cho vay tiền bằng thẻ sinh viên của một cơ sở có địa chỉ số 14, ngõ 205, phường Đồng Tâm, quận Hai Bà Trưng, tôi hỏi một cán bộ công an, sao quảng cáo cho vay tiền loạn xạ mà không thấy dẹp? Thượng úy Ngô Ngọc Quý, Phó trưởng Công an phường Đồng Tâm cho biết: Công an phường cũng tích cực tham mưu lãnh đạo phường cử cán bộ văn hóa, phối hợp Công an phường ra quân xé các tờ rơi quảng cáo tùy tiện. Xé xong họ lại lén lút dán lên chỗ khác vào ban đêm, rất khó bắt quả tang.
Không chỉ ở Hà Nội mà tại một số địa phương khác, trong nhiều ngõ, ngách phố, chung quanh nhiều trường đại học, cao đẳng, cơ sở giáo dục, cây xăng, vách ngăn các công trình xây dựng... chúng tôi đều thấy loạn tờ rơi rao vặt về hoạt động cho vay tiền của một số doanh nghiệp kinh doanh thương mại, cá nhân hành nghề cầm đồ. Hành vi quảng cáo tờ rơi tùy tiện ở nơi công cộng nêu trên là vi phạm Luật Quảng cáo. Nhưng xem ra, chính quyền một số phường, quận, ngành chức năng ở TP Hà Nội và một số địa phương khác vẫn chưa thật sự quan tâm, dẹp bỏ loại hình quảng cáo này. Tìm hiểu về dịch vụ cầm đồ tại TP Hà Nội, trên tuyến đường Láng, Thụy Khuê và nhiều ngõ phố nhỏ hẹp khác cho thấy, nhiều cơ sở hoạt động ngầm cho vay nặng lãi, cầm cố tài sản trộm cắp, xe máy, xe ô-tô không chính chủ và liên kết các đối tượng đầu gấu, sẵn sàng đâm chém, đòi nợ thuê, đang khiến người dân lo ngại. Đối tượng mà các cơ sở này nhắm tới là sinh viên, lao động tự do và cả cán bộ, công chức... "Thượng đế" nào có nhu cầu vay "nóng", vay 100 ngày, chỉ cần dùng thẻ sinh viên, bằng đại học, cao đẳng, đăng ký xe, chứng minh thư... kèm theo một "cú" điện thoại gọi tới địa chỉ in trên các tờ rơi quảng cáo là được đáp ứng tức thì, thậm chí các cơ sở còn cho người mang tiền đến tận nhà. Sinh viên vay "nóng" thì lãi suất là 2.500 đồng đến 3.000 đồng/triệu đồng/ngày. Nếu không trả đúng hạn, lãi suất lại tăng lên 10.000 đồng/triệu đồng/ngày, thậm chí 20.000 đồng/triệu đồng/ngày. Với mức lãi suất cao ngất ngưởng đó, chẳng khác nào chiếc thòng lọng sẵn sàng siết nợ các khổ chủ. Như trường hợp chị Pờ Đặng Việt Hà, ở phòng số 6, tổ 3 UNICEF, khu tập thể Trường đại học Sư phạm Hà Nội, vay tiền nặng lãi không trả được, bị một số đối tượng đòi nợ thuê ép viết giấy bán nhà cho chúng. Công an phường Dịch Vọng Hậu phối hợp Công an quận Cầu Giấy xác minh, điều tra, khởi tố và bắt giữ bốn đối tượng có hành vi cướp tài sản trong vụ đòi nợ chị Pờ Đặng Việt Hà.
Anh Vũ Hồng Khương, ở xã Quang Sơn (TP Tam Điệp, Ninh Bình), một nạn nhân vay hộ tiền cho bạn, cho biết: Người quen của anh tên là Bùi Huy Cường, ở TP Phủ Lý (Hà Nam), nhờ anh dẫn đến một cơ sở tư nhân ở TP Tam Điệp cầm cố bốn xe ô-tô con để lấy số tiền 1 tỷ 370 triệu đồng. Khi Công an tỉnh Hà Nam phát hiện hành vi lừa đảo, Bùi Huy Cường bị bắt, bốn chiếc xe ô-tô con do anh Vũ Hồng Khương dẫn Bùi Huy Cường đi cầm cố cũng bị tạm giữ để phục vụ công tác điều tra. Nhưng chỉ một thời gian sau khi Bùi Huy Cường bị bắt, cả gia đình anh Vũ Hồng Khương gồm: Vợ, các con, bố, mẹ đẻ của anh liên tiếp phải chịu hậu họa do chủ nợ hành. Có lúc, một số đối tượng lạ mặt đến tận nhà dọa nạt "không trả tiền sẽ đánh con trai anh đang là sinh viên Học viện Bưu chính viễn thông, Hà Nội". Rồi họ ném chất thải bẩn vào bể nước, đập vỡ cửa kính, về tận quê bố đẻ của anh là ông Vũ Khắc Khoa ở xã Ninh Giang (Hoa Lư, Ninh Bình) đe dọa để anh Khương phải trả nợ. Có lúc chủ nợ còn cho người mang cả chăn, chiếu, giường, võng, đến sinh hoạt luôn tại nhà anh Khương, ép anh trả nợ. Mỗi lần như thế anh Vũ Hồng Khương và gia đình rất hoảng sợ, không còn tâm trí nào làm ăn, mặc dù đã trình báo với chính quyền xã. Công an xã Quang Sơn phối hợp với Công an TP Tam Điệp đã rất vất vả trấn áp những hành vi vi phạm pháp luật phát sinh từ việc cầm đồ nêu trên, mới bảo đảm được an ninh trật tự trên địa bàn.
Trung tá Nguyễn Xuân Vượng, Phó Trưởng Công an phường Dịch Vọng Hậu (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết: Thời gian qua, trên địa bàn phường đã xảy ra một số vụ người dân liên quan vay nặng lãi và những đối tượng ở địa bàn khác đến đòi nợ thuê. Đó là trường hợp chị Nguyễn Thị Thanh, ở số 43 đường Xuân Thủy, sau khi vay không có tiền trả, bỏ đi khỏi nhà, một số đối tượng đến dọa, siết nợ chồng chị là anh Đỗ Mạnh Hùng. Trong khi đó, anh Hùng không biết vợ mình vay mượn như thế nào, vay của ai, vay bao nhiêu tiền, vì hai vợ chồng sống ly thân, nên rất lo sợ. Sau khi trình báo, Công an phường can thiệp kịp thời, anh Hùng may mắn thoát nạn.
Trao đổi với một số cán bộ công an các phường trên địa bàn TP Hà Nội, chúng tôi nhận thấy: Tình trạng cho vay nặng lãi thông qua các hình thức cầm đồ, không thế chấp trả góp, qua thẻ sinh viên, CMND, hộ khẩu, đăng ký xe máy, ô-tô... như những quảng cáo của một số cơ sở cầm đồ, doanh nghiệp tư nhân nêu trên là lĩnh vực rất nhạy cảm về an ninh trật tự, dễ phát sinh tiêu cực, gây hậu quả khôn lường. Do vậy, ngành chức năng và các địa phương cần kiểm soát chặt chẽ việc cấp giấy phép hoạt động cho loại hình trên. Đối với các học sinh, sinh viên, qua khảo sát, chúng tôi được biết, nhiều em sa lầy vào nợ nần do vay nặng lãi và cha mẹ, gia đình phải trả nợ thay. Các trường đại học, cao đẳng cần tăng cường tuyên truyền giáo dục lối sống lành mạnh cho các em để tránh sa vào nạn cờ bạc, cá độ bóng đá, dẫn đến phải đi vay nặng lãi, cầm đồ. Lực lượng công an các cấp cần tăng cường kiểm soát các cơ sở cầm đồ, ngăn chặn những đối tượng xấu liên kết doanh nghiệp tư nhân hoạt động theo kiểu "tín dụng đen" nhằm bảo đảm an ninh trật tự xã hội, đem lại bình yên cho nhân dân.
