Tiếng nổ vang dội trên sông Ðồng Nai

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Ðặc công Rừng Sác nổi tiếng với những trận đánh tàu chiến địch trên sông Lòng Tàu, sông Ðồng Nai. Nhiều trận đánh đã trở thành huyền thoại và đi vào lịch sử như một minh chứng hùng hồn cho sức mạnh của dân tộc, song có những trận đánh của họ chỉ có lòng dân ghi nhận, bởi yếu tố bí mật và tính chất đặc thù của nhiệm vụ.

Chiến lược chiến tranh đặc biệt thất bại, đế quốc Mỹ chuyển sang chiến tranh cục bộ, ồ ạt đưa quân viễn chinh Mỹ và chư hầu vào xâm lược nước ta. Các đơn vị thiện chiến như sư đoàn Anh cả đỏ, Kỵ binh bay, Tia chớp nhiệt đới; các lữ đoàn 196, 199, 101, 173 dù và bộ binh nhẹ, lính thủy đánh bộ; Trung tâm chỉ huy của Quân đoàn 2 dã chiến, lữ đoàn xe tăng hạng nặng số 1, lữ đoàn thông tin số 1... của quân đội Mỹ; các sư đoàn quân chư hầu lần lượt có mặt ở miền Ðông - Nam Bộ, gây biết bao đau thương, tang tóc cho nhân dân ta.

Ðể bảo đảm cung cấp hậu cần, kỹ thuật cho đội quân xâm lược này, hằng ngày trên sông Lòng Tàu có tới năm chục lần chiếc tàu vận tải quân sự Mỹ vận chuyển bom đạn, xe pháo, máy bay còn nguyên trong kiện cùng hàng hóa quân lương, nhiên liệu... nối đuôi nhau ra vào các bến cảng Nhà Bè, Cát Lái rồi chuyển tải sang những đoàn xà-lan đầy ắp hàng hóa ngược dòng sông Ðồng Nai về Biên Hòa để nhập vào tổng kho Long Bình.

Ðịa bàn khu vực hạ lưu sông Ðồng Nai theo sự phân công của "R" thì thuộc khu vực tác chiến của đơn vị bạn. Không lẽ để chúng vận chuyển về Biên Hòa mới đánh, trong khi ưu thế đánh tàu địch trên sông biển lại thuộc về Trung đoàn 10 - Ðặc công Rừng Sác. Trước đó, vào năm 1964, Bộ Tư lệnh Hải quân đã thành lập Ðoàn 8 đặc công nước vào Nam Bộ chặn đánh tàu địch trên sông Lòng Tàu, tổng kho Long Bình và cảng Ô Cấp - Vũng Tàu. Chính các đội của Ðoàn 8 là lực lượng đặc công nước đầu tiên của Nam Bộ và Ðoàn 10 - Rừng Sác trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Trung đoàn 10 thành lập ngày 15-4-1966, được bổ sung phần lớn lực lượng của Ðội 2 thuộc Trung đoàn 126 trinh sát đặc công của Bộ Tư lệnh Hải quân đã đánh những trận vang dội, nhấn chìm nhiều tàu chiến, tàu vận tải hạng nặng cùng hàng trăm tên Mỹ xuống sông Lòng Tàu.

Tại rừng tràm ấp Bà Bông, huyện Nhơn Trạch (Ðồng Nai), nơi đặt Sở Chỉ huy của chiến khu Rừng Sác, Tư lệnh Lương Văn Nho (tức Hai Nhã), đêm đêm không ngủ, trăn trở suy nghĩ, tìm cách chặn đánh, tiêu diệt các đoàn tàu địch trên sông Ðồng Nai. Sau khi bàn bạc, thống nhất chủ trương, ý định tác chiến trong Ðảng ủy, chỉ huy, ông Hai Nhã quyết định giao nhiệm vụ cho một tổ đặc công nước gồm ba chiến sĩ của Ðại đội 2 sang phối thuộc cho Y4 bên Thủ Ðức để nghiên cứu, lập trận địa, tổ chức đánh tàu địch (Y4 là Ðoàn biệt động Sài Gòn - Gia Ðịnh). Cả ba chiến sĩ trong tổ đặc công nước đều thuộc Ðoàn 8 đặc công nước của Bộ Tư lệnh Hải quân. Tổ trưởng tên là Nhật, anh nhập ngũ năm 1963, quê ở Quảng Bình. Hai tổ viên là Ðại, cũng quê ở Quảng Bình và Cốt quê ở xã Thái Ðô, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Bên Y4 biệt động có một chiến sĩ tên là Lê Ngọc Thăng, quê ở huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình, cùng tham gia trinh sát, bảo đảm cho trận đánh này.

Cả tổ bí mật dùi đường vượt qua các tuyến án ngữ dày đặc của địch từ Phước Lý đến Tuy Hạ thuộc chi khu Nhơn Trạch để điều nghiên, chọn khúc sông địch có nhiều sơ hở để lập trận địa. Xã Long Tân, huyện Nhơn Trạch nằm ven sông Ðồng Nai, dân cư thưa thớt, hẻo lánh, chỉ còn một số gia đình trung kiên bám đất giữ  vườn, còn hầu hết bị địch dồn vào các ấp chiến lược theo trục lộ 17. Ba đêm liền nhờ du kích dẫn đường, vượt qua các chốt ngăn chặn của địch, anh em đến một căn nhà lá đơn sơ ẩn mình trong những khóm dừa nước rậm rạp, đó là nhà của ông Năm, một cơ sở tin cậy của ta. Cả tổ nhanh chóng cất giấu súng B41, tiểu liên AK. Ban ngày ém ở bìa sông, nhân dân tiếp tế cơm, nước, đến tối cùng nhau lặn hụp dưới dòng sông Ðồng Nai sâu thẳm.

Ðể giữ bí mật cho nhiệm vụ, giả như ông Năm và bà con cô bác có hỏi, anh em chỉ bảo ra sông câu cá lớn về liên hoan. Anh em xin ông Năm mấy cây cau già cao vút, chặt hạ rồi hí húi đục đẽo... Biết nguyên tắc hoạt động, ông không tò mò làm chi, chỉ vô tư ủng hộ rồi cầu trời khấn phật phù hộ độ trì cho anh em mạnh giỏi, hoàn thành công việc cách mạng giao cho.

Qua nhiều đêm điều tra, nghiên cứu kỹ lưỡng, cả tổ chọn được một vị trí bên vịnh sâu giáp xã Long Tân, theo luồng nước lớn đẩy vào để đặt thủy lôi. Cả ba anh em thay nhau lặn xuống tận đáy sông dùng tay, chân sấn tạo rãnh bùn từ trái lôi đến bờ sông để chôn lấp những cây cau già đã được móc rỗng ruột, luồn dây điện điểm hỏa vào trong.

Như thường lệ, trước khi đoàn tàu vận tải hành trình, Mỹ đều cho phi pháo đánh phá, sử dụng các tàu rà quét mìn chạy trước hai bên dọn đường với những móc sắt, răng cào sát mặt bùn đáy sông nhằm cắt đứt mọi dây điện điểm hỏa thủy lôi. Dùng thân cây cau già, đục ruột, luồn dây điện, chôn xuống bùn chính là để chống lại các biện pháp kỹ thuật rà quét của tàu địch. Giải pháp kỹ thuật này được đặc công nước Rừng Sác nghiên cứu vận dụng đánh chắc thắng các đoàn tàu địch trên sông Lòng Tàu, làm như vậy khi móc sắt cắt dây điện kéo tới, nếu đụng phải, nó sẽ lăn tròn theo và trượt qua, bảo vệ được dây điểm hỏa. Mọi công việc bố trí trận địa thủy lôi đánh tàu địch được hoàn tất trước khi trời sáng.

Một ngày cuối tháng 11-1967, sáng tinh mơ, gió trướng se se lạnh, những vạt lúa Long Tân chín cong trái me trải khắp vùng quê, có một số bà con ra đồng gặt lúa. Bỗng chốc máy bay đầm già (L19) tì ti bay lượn, nghiêng trao nhòm ngó, tìm tòi từng kẽ lá hai bìa sông. Khi các tàu rà quét mìn di chuyển ngược lên thượng lưu thì từng tốp máy bay trực thăng quần đảo, xạc sát những lùm cây, gió cuốn nghiêng ngả. Những trận địa pháo thi nhau nã đạn vào những nơi chúng nghi ngờ lực lượng ta phục kích. Cả một vùng quê chấn động bởi phi pháo quân thù. Cứ mỗi khi có tàu địch hành trình trên sông thì "bản nhạc" này lại tấu lên, trình diễn khoảng hơn nửa giờ, mãi rồi dân ở đây cũng thành quen, mặc kệ chúng, lại cày cuốc, lao động mưu sinh. Rồi từ phía Cát Lái vọng về tiếng máy tàu ì ầm. Một chiếc tàu lớn, kéo sau tám xà-lan trọng tải cả nghìn tấn/chiếc, chở khẳm lừ bom đạn, hai bên sườn đoàn xà-lan là bốn chiếc tàu chiến chở đầy lính Mỹ, súng pháo lăm lăm, xé nước ngược xuôi hộ tống bảo vệ đoàn tàu.

Các chiến sĩ đặc công nước bí mật phục chờ trong lùm cây lau sậy, một người sẵn sàng dùng súng B41 bắn yểm trợ và cũng phòng khi kíp trái nổ bị lép thì bắn thẳng vào đoàn xà-lan, kích cho bom đạn trên đó nổ. Một người làm nhiệm vụ điểm hỏa ở phía sau, cách mép sông khoảng 7 m lấy đầu đồng chí phía trước làm lộ tiêu ngắm đoàn tàu, sẵn sàng điểm hỏa. Căng thẳng tột độ, thời cơ đã đến, cả tổ nghiến răng, dồn hết tâm lực vào trận đánh, họ cùng nhau đếm một, hai, ba... Ðánh!

Anh em chỉ kịp nghe tiếng nổ "ầm oàng" long trời lở đất, thật kinh khủng, nó không như tiếng nổ trầm đục trong trận đánh nhận chìm tàu Balon Rugơ Victory chở đầy xe tăng, súng pháo, bom đạn; máy bay còn nguyên trong kiện ở ngã bảy Thiềng Lừng trên sông Lòng Tàu ngày 24-8-1966 - mà sau tiếng nổ là một cột nước khổng lồ dâng cao hàng trăm mét, vét cạn ló bùn cả một đoạn sông Ðồng Nai do cùng một lúc cả chục nghìn tấn bom đạn phát nổ, phá toang và nhấn chìm cả tám chiếc xà-lan, một tàu kéo hạng nặng và bốn chiếc tàu chiến đấu cùng hàng trăm lính Mỹ xuống dòng sông sâu, không còn dấu vết của sự sống.

Chiếc máy bay trinh sát L19 đang bay phía trên đoàn xà-lan, bị bom đạn nổ văng cánh, đâm thẳng xuống sông. Sóng nước dâng cao như những ngọn sóng thần càn dạt những ruộng lúa rơi rụng không còn hạt nào dính vào bông. Sức công phá của bom đạn quăng cả những mảnh xác tàu, xà-lan vung vãi khắp cánh đồng. Một chị nông dân đang gặt lúa bị mảnh bom phang cụt một chân (hiện chị đang còn sống) và nhiều gia đình nhặt được mảnh xác tàu làm đe, đòn kê gia dụng. Chiến thắng này đã làm nức lòng quân, dân cả nước, nhưng các chiến sĩ đặc công nước anh hùng đã vĩnh viễn ra đi!

Sau trận đánh, Trung đoàn 10 Rừng Sác lại hối hả lao vào chuẩn bị cho tổng tiến công Tết Mậu Thân năm 1968. Ai cũng hy vọng anh em vẫn còn sống hoặc trở về đơn vị sau, hoặc tiếp tục chiến đấu ở bên Y4 biệt động, không có một thông tin, thông báo gì về sự còn mất của tổ đặc công nước đánh trận này.

Mãi về sau mới biết là cả tổ đều hy sinh, không ai còn thi hài nguyên vẹn do sức công phá lớn của bom đạn trên đoàn tàu địch. Ðịch thì xua quân càn quét, đánh phá liên miên cả tuần lễ. Nhiều căn nhà của dân bị chúng đốt cháy trụi. Nhà ông Năm chỉ còn lại một đống tro tàn, cả ba chiếc bồng của các chiến sĩ đặc công nước cũng cháy hết, không còn một tấm hình, dòng thư hay kỷ vật. Sau này, một cơ sở đóng xà-lan mở xưởng góp vốn cùng xã Long Tân xây một ngôi đền thờ các chiến sĩ đặc công Rừng Sác và biệt động đã vì nước hy sinh nơi đây. Ngôi đền không lớn nhưng thiêng liêng. Ðó là đền Long Tân thuộc xã Long Tân, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Ðồng Nai.