Tiến sĩ Nguyễn Đức Hinh: "Mỗi ca mổ là một tác phẩm nghệ thuật"

Là "á khoa" khi thi tuyển vào bác sĩ nội trú bệnh viện của Trường đại học Y Hà Nội, chàng sinh viên trẻ ôm mộng sẽ học tiếp nội trú về ngoại khoa để được vào làm tại bệnh viện  lớn. Nhưng nghề nghiệp đã chọn anh.

Thế nhưng, khi có chút thời gian rảnh trò chuyện với chúng tôi, anh luôn nói về người bệnh, về ngành sản khoa và những dự định cho một bệnh viện lớn trong tương lai.

Sự khác biệt của bác sĩ sản khoa

Là bác sĩ ngoại khoa, bất cứ ai cũng hiểu tường tận ranh giới giữa sự sống và cái chết, hiểu sự cẩn trọng, tỷ mỷ quan trọng đến nhường nào. Nhưng với bác sĩ sản khoa, ranh giới ấy còn mỏng manh hơn, liên quan đến nhiều người hơn khi họ thực hiện những ca mổ đẻ. 

Mới đây thôi, PGS.TS Nguyễn Ðức Hinh cùng đồng nghiệp đã phải tức tốc sang Bệnh viện Phụ sản Hà Nội để giúp giải quyết vụ kiện của người nhà bệnh nhân vì chỉ sau 30 phút vào phòng mổ, bao nhiêu ngóng đợi của gia đình người bệnh được trả lời bằng sự ra đi vĩnh viễn của người mẹ!

Không chỉ người nhà bệnh nhân sững sờ mà các bác sĩ, nhân viên y tế cũng bàng hoàng vì diễn tiến của mọi việc quá nhanh, chưa biết nguyên nhân vì đâu. Gia đình bệnh nhân  kiện tụng khắp nơi.

PGS Hinh cùng đồng nghiệp vào phòng mổ, khám xét cẩn thận, trao đổi ý kiến với các đồng nghiệp và bằng linh cảm nghề nghiệp đã nghĩ tới bệnh nhân bị tắc mạch ối. Ðây là một trong những nguyên nhân gây tử vong mà khó có một bệnh viện nào trên thế giới, chứ chưa nói đến Việt Nam có thể cấp cứu và phòng bệnh được. Nó đem đến cái chết tức tưởi cho người bệnh và người gánh chịu hậu quả nặng nề nhất chính là bác sĩ, bởi bao nhiêu nỗi bức xúc, bực dọc của gia đình đều dồn lên vai họ. Anh đã từng phải cấp cứu cho những ca bệnh tương tự. Kết quả thật là trứng treo đầu gậy.

Sau gần 25 năm, mọi kiến thức chuyên môn, mọi tình huống phức tạp tưởng như đã nằm lòng, nhưng vẫn có những ca phẫu thuật bác sĩ Hinh thực hiện không thành công như mong đợi. Lý do ư? Một ngày anh có thể phải mổ nhiều trường hợp. Có những lần mổ xong, anh cũng không hiểu tại sao mình có thể thực hiện ca mổ thành công mỹ mãn như vậy.

Nhưng vẫn có những lần gặp "tai nạn". Một lần, khi thông vòi trứng cho phụ nữ vô sinh, anh hoàn toàn yên tâm về ca phẫu thuật. Nhưng mấy ngày sau đó, anh tái khám thì phát hiện, ruột của bệnh nhân bị thủng. Ðó là một sơ xuất trong quá trình phẫu thuật. Anh đã xin lỗi gia đình người bệnh và sửa sai ngay sau đó. Nhưng nỗi day dứt vẫn bám riết lấy anh.

Như bất cứ một bác sĩ sản khoa nào khác, PGS Hinh bắt đầu với nghề từ khám thai, xử trí những ca có thai ngoài ý muốn, rồi đến những cuộc mổ khác như phẫu thuật u xơ tử cung, u nang buồng trứng. Khi đôi bàn tay  đã thuần thục với những ca mổ đơn giản, anh tiếp tục những ca khó hơn, thể hiện đẳng cấp của một bác sĩ phụ sản. Bây giờ có phẫu thuật nội soi hỗ trợ, bác sĩ sản khoa được trợ giúp rất nhiều về kỹ thuật.

PGS Hinh cũng là người tiên phong thực hiện kỹ thuật cao này, nhưng với anh, nếu một bác sĩ sản khoa chỉ biết thực hiện các ca bằng phẫu thuật nội soi hay phẫu thuật mở bụng thì chẳng khác gì một bác sĩ ngoại khoa thực hiện các ca phẫu thuật ổ bụng như gan tụy mật.

Ðiều gì làm cho một bác sĩ sản phụ khoa khác một bác sĩ ngoại khoa? Ðấy chính là những ca mổ qua đường âm đạo.

Vì sao lại thế? Thứ nhất nó thể hiện sự khéo léo. Thứ hai đó là đường mổ đặc thù của phụ khoa. Với một ca phẫu thuật qua đường âm đạo, bác sĩ không cần rạch ổ bụng. Mọi thao tác chỉ thực hiện trong một không gian hẹp qua một đường. Thời gian lành bệnh của bệnh nhân rất nhanh, chỉ sau hai ngày với các bệnh nhẹ và sau bốn ngày với các bệnh nặng bệnh nhân có thể ra viện. Một giàn máy nội soi giá tới vài tỷ đồng, không phải bệnh viện tuyến cơ sở nào cũng có thể đầu tư. Tiền máy móc đắt bệnh nhân phải chi trả nhiều. Thời gian đào tạo để thực hiện kỹ thuật nội soi không phải là ngắn.

Còn với một ca mổ qua đường âm đạo, bệnh viện có thể tận dụng dụng cụ từ những ca mổ khác. Chỉ cần các bác sĩ ở tuyến dưới (từ tuyến huyện trở lên) chú tâm là có thể ứng dụng được kỹ thuật này.

Mỗi lần nhắc đến PGS.TS Hinh, đồng nghiệp lại nghĩ ngay đến một bác sĩ có những đường mổ đẹp và là người đặt  những viên gạch đầu tiên cho những kỹ thuật mới, như nối vòi trứng bằng phẫu thuật nội soi, cắt tử cung qua đường âm đạo, tạo hình âm đạo.

Riêng về kỹ thuật tạo hình âm đạo, anh  là chuyên gia hàng đầu của Việt Nam thực hiện được kỹ thuật này. Nhiều cô gái đã đi hết bệnh viện này tới bệnh viện khác, nghĩ sẽ phải chấm dứt mơ ước có một cuộc hôn nhân hạnh phúc, thì tình cờ được tiếp nhận những thông tin trên báo chí về những ca phẫu thuật tạo hình âm đạo.

Bác sĩ Hinh  đã phẫu thuật và đem lại những điều tự nhiên tước mất của các cô. Nhiều bệnh nhân đã xây dựng gia đình và có cuộc sống rất hạnh phúc.

Trăn trở và sáng tạo

Tạm rời câu chuyện về chuyên môn, chúng tôi hỏi anh một câu chuyện khác, liên quan lĩnh vực quản lý. Bây giờ phòng khám 56 thuộc Bệnh viện Phụ sản Trung ương đã hoạt động rất chuyên nghiệp và hiệu quả. Nhưng chỉ cách đó hai năm thôi, có nhiều người đã hỏi, không biết lãnh đạo bệnh viện có thể biến khu nhà cho các cửa hàng điện tử điện lạnh kia sinh lời mỗi tháng 30 triệu để có nguồn thu cho bệnh viện ?

Những lý do khác là nguyên nhân lớn hơn, tại sao bệnh nhân lại bỏ đi nước ngoài chữa bệnh trong khi trình độ chuyên môn của các bác sĩ trong nước hoàn toàn không kém. Rất nhiều bệnh nhân đề nghị sẽ ở lại bệnh viện để chữa bệnh nếu có chuyên gia đầu ngành giúp đỡ. Nhưng rồi khi nhìn cơ sở vật chất, cung cách phục vụ của bệnh viện họ lắc đầu.

Không sợ bệnh nhân không có tiền, chỉ sợ mình làm không xứng đáng với đồng tiền của họ phải bỏ ra. Bắt đầu từ những ý tưởng ấy, PGS Hinh là tác giả "thiết kế" mô hình phòng khám 56. Phòng khám  áp dụng mô hình đặt lịch khám bệnh qua điện thoại và bệnh nhân được tiếp xúc với chuyên gia đầu ngành mà không cần phải quen biết hoặc giới thiệu.

Cách quản lý cũng hoàn toàn khác biệt so với cách quản lý cũ. Các bác sĩ khám tại phòng khám là do Ban giám đốc chọn. Họ phải vừa bảo đảm năng lực chuyên môn, vừa có kỹ năng giao tiếp. Bệnh nhân có thể thắc mắc bất cứ điều gì và được trả lời chu đáo.

Sau hai năm hoạt động, phòng khám đã góp phần làm giảm tải 20% lượng bệnh nhân cho bệnh viện; không xảy ra một tai tiếng nào, nguồn thu của phòng khám lớn gấp nhiều lần cho thuê mặt bằng trước đó. Ðiều quan trọng nhất, từ mô hình này, bệnh viện sẽ thành lập một phòng khám ngang tầm khu vực.

Nghiệp dư mà chuyên nghiệp

Khi nghe PGS.TS Nguyễn Ðức Hinh trò chuyện, người ta nghĩ anh chẳng một lần phải chịu thất bại hoặc một cú ngã nào. Sinh năm 1960 tại Hà Nội trong một gia đình lao động, giỏi giang từ khi ngồi trên ghế nhà trường, con đường học hành suôn sẻ, nhưng tự anh lại thấy mình là người vất vả trên những con đường khác...

Ngoài việc dành trọn thời gian cho chuyên môn, mọi người còn biết anh là tác giả của hai cuốn từ điển chuyên về sản phụ khoa, là Pháp - Việt và Anh - Pháp - Việt. Hai cuốn Từ điển này được hình thành từ thái độ lao động nghiêm túc, cần mẫn như con ong làm mật. Anh chịu khó ghi chép, chịu khó tích lũy.

Ngoài viết từ điển, anh còn là tác giả của nhiều cuốn sách chuyên ngành.

Sau những giờ làm việc căng thẳng, anh cùng vợ và các con thường quây quần bên bữa ăn, đi bộ, đi bơi cùng nhau. Vợ anh vừa là bạn đồng môn, đồng nghiệp và bây giờ cũng là "sếp". Chị là Phó Giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn. Vợ anh không chỉ là đồng nghiệp mà còn là bạn đồng môn, người đồng hành.

Với anh, điều quan trọng trong cuộc sống là luôn duy trì sự thăng bằng, yên tĩnh trong tâm hồn. Ngoài chuyện công việc, gia đình, bạn bè  anh yêu thích âm nhạc, nghệ thuật. Sau những giờ làm việc mệt mỏi, anh thường đắm mình vào những giai điệu của Beethoveen, Chopin, hay cầm máy đi chụp ảnh phong cảnh. Với anh, cuộc sống là lao động và sáng tạo, không ngừng sáng tạo.  Nhưng đừng bao giờ để mất thú vui riêng của mình.

NGUYỄN MINH THU