Thuốc Cedemex trong hỗ trợ điều trị nghiện ma túy nhóm Opiates

Trong đó, các nhà khoa học nghiên cứu ra thuốc dù có nguồn gốc từ hóa dược hay dược liệu, ngoài tính an toàn thuốc phải có tác dụng hỗ trợ cắt cơn êm dịu, để giúp người nghiện dễ dàng vượt qua các triệu chứng của hội chứng cai - đặc biệt là triệu chứng dị cảm (dòi bò trong xương), loại bỏ nguyên nhân sinh học và tâm lý học. Còn nguyên nhân xã hội học, phụ thuộc vào ý chí của người bệnh, sự giúp đỡ của gia đình và xã hội...

Vì nghiện ma túy là căn bệnh đặc thù, khác với bệnh nhiễm khuẩn và nhiễm vi-rút, những tổn thương do nghiện ma túy gây nên không gây chết người trực tiếp, mà để lại cho gia đình và xã hội một thế hệ thanh, thiếu niên: rối loạn về tâm thần, giảm trí nhớ và giảm hoặc mất khả năng tình dục, không hướng thiện, chỉ thích ăn chơi, hưởng thụ, tính cách thay đổi, nói dối... Chính rối loạn này đã làm cho chúng ta một thời gian dài hiểu lầm nghiện ma túy là một tệ nạn xã hội... Các thuốc đang lưu hành trên thị trường hiện nay chỉ dừng lại ở hỗ trợ cắt cơn hoặc thay thế nghiện cho nên mặc dù người bệnh đã cố gắng đi cai tại các trung tâm nhiều lần, hay cai tại gia đình nhưng vẫn sử dụng lại ma túy. Xét trên phương diện khoa học, họ vẫn là người nghiện vì vẫn thèm ma túy và lệ thuộc tâm lý. Ðiều này đã làm mất niềm tin cho các nhà quản lý, người thân và ngay cả chính người bệnh cũng cho rằng căn bệnh này không thể điều trị được.

Nghiện ma túy và các chất gây nghiện là căn bệnh nan y, trên cả hai phương diện nguyên nhân gây bệnh và các rối loạn chức năng do nghiện ma túy gây nên. Các rối loạn chức năng do nghiện ma túy gây nên làm cho người thân và cộng đồng xa lánh, không được cảm thông, thăm hỏi như những người mắc bệnh nhiễm khuẩn, nhiễm vi-rút. Nhưng xét trên phương diện khoa học, theo chúng tôi nghiện ma túy nhóm opiates vẫn có thể điều trị thành công, với điều kiện cần và đủ, phải phối hợp đồng bộ ba yếu tố: thuốc; mong muốn của người bệnh và  sự phối hợp của gia đình, xã hội. Về thuốc, ngoài tính an toàn, cắt cơn êm dịu, thuốc còn loại bỏ nguyên nhân sinh nghiện là thèm đói ma túy và nghiện tâm lý. Ngoài ra chúng ta phải phục hồi các rối loạn chức năng do nghiện ma túy gây nên, có như vậy chúng ta mới trao trả cho gia đình một người bình thường về tâm sinh và bệnh lý, để từ đó cùng với ý chí của người bệnh phối hợp với sự giúp đỡ của gia đình và xã hội như tạo  việc làm... chúng ta mới hy vọng giảm được tỷ lệ tái nghiện.

Kết quả nghiên cứu cơ chế tác dụng của Cedemex trên thực nghiệm tại Trung Quốc, theo Nghị định thư khóa V giữa Việt Nam và Trung Quốc từ 2004-2007, các nhà khoa học Trung Quốc khẳng định:  "Thuốc Cedemex của Việt Nam ngoài tính an toàn, hỗ trợ cắt cơn êm dịu, thuốc còn có khả năng bình ổn nguyên nhân sinh nghiện là thèm đói ma túy, do thuốc tác động vào tuyến yên và hạ khâu não để bình phục endorphine và đề kháng tính lệ thuộc tinh thần để bình ổn nguyên nhân nghiện tâm lý, góp phần chống tái nghiện. Kết quả nghiên cứu cơ chế ở mức phân tử cho thấy Cedemex ức chế phản ứng cai nghiện thông qua việc điều tiết hàm lượng cAMP, cGMP trong não chuột cống cai nghiện moóc-phin. Do đó, khả năng điều tiết hàm lượng cAMP, cGMP của Cedemex có thể là một cơ chế phân tử quan trọng trong việc bình ổn các triệu chứng của hội chứng cai và hỗ trợ điều trị căn bệnh nghiện ma túy một cách hiệu quả...".  Thuốc Cedemex do Viện nghiên cứu Ðiều trị các bệnh hiểm nghèo nghiên cứu và sản xuất.

Sau hai năm triển khai  kết quả ứng dụng Cedemex bước đầu theo Ðề án tại Thái Nguyên từ 2010-2012,  cho thấy: tính đến tháng 12-2011 có 21/46 số người tham gia đề án chưa sử dụng lại ma túy, bằng 45,65%; đến tháng 6-2012 có 13/41 người, bằng 31,70%; đến tháng 12-2012 sau 24 tháng hòa nhập tại cộng đồng có 12/42 người, bằng 28,57% chưa tái nghiện (theo báo cáo của Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Thái Nguyên).

Kết quả nghiên cứu cơ chế và kết quả ứng dụng trên lâm sàng tại Thái Nguyên bước đầu hé mở cho chúng ta một hy vọng mới, trong việc nghiên cứu một cách toàn diện về khoa học và thực tiễn của Cedemex. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (tại Công văn số 2555/VPCP-KGVX, ngày1-4-2013) về việc thuốc Cedemex trong cắt cơn cai nghiện ma túy, Viện nghiên cứu Ðiều trị các bệnh hiểm nghèo mong muốn Nhà nước và các cơ quan chức năng và các tổ chức khoa học trong nước và nước ngoài phối hợp với viện sớm tổ chức đánh giá hoàn thiện về mặt khoa học và thực tiễn về khả năng hỗ trợ điều trị và khả năng chống tái nghiện của Cedemex trên quy mô đủ lớn, góp phần tích cực vào việc phòng, chống căn bệnh nghiện ma túy ở Việt Nam và trên thế giới.

TS, BS  NGUYỄN PHÚ KIỀU

Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ðiều trị các bệnh hiểm nghèo