Nếu như người em tôi có giấy khước từ di sản của cha mẹ cho thì gia đình mẹ và tôi có làm chủ quyền nhà được không? Nếu không thì phải đợi đến bao giờ Chính phủ mới ban hành nghị định mới?
Trả lời: Đơn ông không nói rõ cha ông còn sống hay đã mất, nếu cha của ông đã mất thì địa phương trả lời như vậy là đúng, tức là thuộc trường hợp chia di sản thừa kế có nhân tố nước ngoài vì người em của ông định cư ở nước ngoài. Vào thời điểm đó các cơ quan có thẩm quyền chưa giải quyết được (áp dụng theo Nghị quyết 58 của Chính phủ). Hiện nay đã ban hành Nghị quyết 1037/2006/NQ-UBTVQH11 tháo gỡ những trường hợp trên.
Trong đơn ông không trình bày người em của ông hiện nay đã nhập quốc tịch Mỹ hay chưa, đã thôi quốc tịch Việt Nam chưa? Tuy nhiên, chúng tôi cũng xin trích dẫn những nội dung có liên quan để ông tham khảo: "Đối với những trường hợp thừa kế về nhà ở được mở trước ngày 1-7-1991 thì giải quyết như sau:
a) Nếu người thừa kế có quốc tịch Việt Nam hoặc đã nhập quốc tịch nước ngoài nhưng chưa thôi quốc tịch Việt Nam hoặc đã thôi quốc tịch Việt Nam nhưng chưa nhập quốc tịch nước ngoài thì được xác lập quyền sở hữu nhà ở đối với phần thừa kế của mình;
b) Nếu người thừa kế đã nhập quốc tịch nước ngoài và đã thôi quốc tịch Việt Nam hoặc người gốc Việt Nam nhưng chưa từng có quốc tịch Việt Nam thì được hưởng giá trị phần thừa kế đó".
Như vậy, từ những quy định trên, gia đình ông có thể đến phòng công chứng nhà nước để khai (nhường) di sản thừa kế hoặc đến tòa án nhân dân (nếu có tranh chấp) để phân chia di sản thừa kế. Từ kết quả phân chia di sản này, ông mới có cơ sở đi làm chủ quyền nhà của ông.
Trường hợp khước từ tài sản chỉ có giá trị pháp lý sáu tháng kể từ khi mở thừa kế (thời điểm mở thừa kế là thời điểm người để lại di sản chết). Sau sáu tháng kể từ ngày mở thừa kế nếu không có từ chối nhận di sản thì được coi là đồng ý nhận thừa kế. Vì vậy, em của ông phải về làm thủ tục khai và nhường thừa kế hoặc ủy quyền cho người khác thực hiện quyền này của mình.
--------------------------
Để giữ "an toàn" tài sản riêng trong hôn nhân
Hỏi: Trong thời kỳ hôn nhân, các anh chị tôi ở nước ngoài có cho tôi tiền để mua một căn nhà tại TP Hồ Chí Minh. Tôi đã mua và đứng tên một mình. Các anh chị tôi yêu cầu tôi không được sáp nhập vào khối tài sản chung của vợ chồng. Theo quy định của pháp luật hiện nay tôi phải làm các thủ tục gì để "an toàn" là tài sản riêng của tôi, khi nào muốn bán hoặc thế chấp tôi tự do quyết định, và không phải bị phân chia, hoặc đe dọa phân chia, trong trường hợp có xảy ra ly hôn?
Trả lời: - Điều 32 Luật Hôn nhân và gia đình quy định: "Vợ chồng có quyền có tài sản riêng. Tài sản riêng của vợ chồng gồm tài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân… Vợ chồng có quyền nhập hoặc không nhập tài sản riêng vào khối tài sản chung".
Trong trường hợp trên, để bảo đảm căn nhà mà chị đã đứng tên trong thời kỳ hôn nhân thuộc sở hữu riêng của mình, chị cần thực hiện một trong hai cách sau:
+ Cách một: Vợ chồng lập văn bản thỏa thuận tài sản riêng, có cơ quan công chứng chứng nhận. Hồ sơ chứng nhận văn bản thỏa thuận tài sản riêng bao gồm: Văn bản thỏa thuận tài sản riêng (theo mẫu Phòng Công chứng), Giấy tờ hợp lệ về nhà đất, Hộ khẩu, Giấy chứng minh nhân dân, Giấy chứng nhận kết hôn của hai vợ chồng.
+ Cách hai: Chồng chị làm Giấy cam kết, rằng căn nhà mà chị đứng tên là tài sản riêng của chị, được mua bằng nguồn tiền riêng của chị, anh ấy không có đóng góp công sức, tiền của gì cả và khẳng định chị có toàn quyền định đoạt về sau này. Giấy cam kết này do chồng chị tự viết (hoặc đánh máy), có xác nhận chữ ký tại UBND cấp xã nơi anh ấy cư trú.