Thu hút chất xám, giảm thâm dụng lao động

Nằm trong KCN Ðông Nam (huyện Củ Chi), Công ty TNHH sản xuất First Solar Việt Nam, trực thuộc Tập đoàn First Solar (Mỹ), đã đầu tư 1,06 tỷ USD để xây dựng hai nhà máy sản xuất tự động hóa tấm pin năng lượng mặt trời công nghệ màng mỏng vào năm 2018. Hai nhà máy này có quy mô và công nghệ sản xuất hiện đại trên diện tích đất rộng 44ha với 1.800 nhân viên làm việc.

Ông Ung Kheng Joo, Tổng Giám đốc Công ty TNHH sản xuất First Solar Việt Nam cho biết, công ty có 46% nhân viên có trình độ từ cao đẳng trở lên, phần lớn là các ngành kỹ thuật. Từ khi đi vào hoạt động, công ty không ngừng đổi mới, phát triển để nâng cao năng lực sản xuất từ 15.000 mô-đun đến 20.000 mô-đun mỗi ngày sau khi đầu tư thêm 60 triệu USD vào đầu năm 2022. Công ty mong muốn đây là cơ hội mang kỹ thuật công nghệ màng mỏng tiên tiến trong sản xuất tấm mô-đun năng lượng mặt trời đến với nguồn lao động kỹ thuật Việt Nam. Thành phố Hồ Chí Minh có môi trường đầu tư an toàn, ổn định nên công ty đang tích cực phát triển chuỗi cung ứng nội địa để mang lại lợi ích cho nền kinh tế địa phương.

Là doanh nghiệp công nghệ hàng đầu Việt Nam, Công ty cổ phần VNG thu hút hơn 5.000 nhân viên công nghệ làm việc và đã đặt văn phòng làm việc "kỹ thuật số" tại KCX Tân Thuận. Công ty ứng dụng mô hình sinh thái kỹ thuật số và ứng dụng công nghệ trên mọi khía cạnh. Mọi hoạt động trong khuôn viên được quản lý bằng công nghệ BMS (Hệ thống quản lý tòa nhà) hiện đại, giúp cho phép kiểm soát tất cả các hệ thống kỹ thuật, như: Hệ thống cung cấp điện và dự trữ năng lượng, hệ thống cấp nước, điều hòa không khí, thông gió..., qua đó, tạo môi trường làm việc hiện đại, thân thiện để các tài năng trẻ tìm thấy cảm hứng trong nghiên cứu, cùng nhau đổi mới.

Mô hình hoạt động của Công ty cổ phần VNG tại KCX Tân Thuận (Quận 7), KCX được xây dựng và hình thành đầu tiên trên cả nước, ghi nhận sự chuyển dịch về ngành nghề và công nghệ sản xuất truyền thống, giản đơn của các doanh nghiệp trước đây bằng các mô hình hiện đại, đổi mới công nghệ đáp ứng nhu cầu thay đổi của thị trường công nghiệp 4.0.

Ông TSao Chung Hung, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tân Thuận nhận định, sau giai đoạn phát triển ban đầu phù hợp mục tiêu thực hiện công nghiệp hóa, tạo việc làm, dẫn nhập kinh nghiệm quản lý công nghiệp, thu hút ngoại tệ, mở rộng thị trường xuất khẩu,… đến nay, các KCN tại Thành phố Hồ Chí Minh gần như đã được lấp đầy. Trong đó, việc chuyển dịch đầu tư sẽ là xu thế tất yếu đối với các doanh nghiệp thâm dụng lao động. Các ngành thâm dụng lao động, mức lợi nhuận thấp sẽ tự động chuyển dịch ra khu vực xa hơn, có mức chi phí thấp hơn để bảo đảm giá thành sản xuất hợp lý.

Cũng theo ông TSao Chung Hung, những năm gần đây, KCX Tân Thuận đã chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu đầu tư, thu hút nhiều dự án đầu tư phần mềm, phần cứng, dịch vụ công nghệ thông tin mang lại hiệu quả kinh tế cao...

Ðến nay, hầu hết các KCX, KCN tại Thành phố Hồ Chí Minh đã hoạt động từ 20 đến 30 năm. Thành phố cũng đã có nhiều dự án nghiên cứu, khảo sát thực trạng hoạt động của từng KCN để định hướng phát triển cho các KCX, KCN trong thời gian tới.

Ðại diện Ban Quản lý các KCX và KCN Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, sau 30 năm xây dựng và phát triển các KCX, KCN ở thành phố, đã có chín doanh nghiệp được chứng nhận là doanh nghiệp công nghệ cao; một doanh nghiệp FDI được chứng nhận hoạt động ứng dụng công nghệ cao và hơn 20 doanh nghiệp khác đầu tư vào những lĩnh vực kỹ thuật công nghệ cao, như: Cơ khí chính xác; linh kiện điện-điện tử; tự động hóa; thiết bị y tế cao cấp; pin năng lượng mặt trời. Ðặc biệt, một số nhà đầu tư bắt đầu đi vào công nghệ của nền kinh tế tri thức như sản xuất con chip, thiết kế vi mạch. Cơ cấu lao động được chuyển dịch từ các ngành thâm dụng lao động sang bốn ngành công nghiệp chủ lực: Cơ khí; điện-điện tử; hóa dược và chế biến tinh lương thực, thực phẩm; góp phần thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo định hướng phát triển của thành phố.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Nên, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, sau 30 năm hình thành KCX đầu tiên, đến nay, với 17 KCN, KCX đi vào hoạt động; trong đó có tám KCX, KCN đã lấp đầy 100%, ba KCX, KCN lấp đầy 96%; thu hút nguồn vốn đầu tư gần 13 tỷ USD, giải quyết việc làm cho đông đảo người lao động... đã góp phần thúc đẩy kinh tế-xã hội bền vững của thành phố. Trong giai đoạn mới, thành phố cần chuyển đổi mô hình hoạt động KCX, KCN dựa trên nền tảng phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, giảm ngành thâm dụng lao động, loại bỏ những mô hình sản xuất già cỗi; từng bước chuyển đổi KCX, KCN theo hướng ứng dụng công nghệ cao, thân thiện môi trường, có hàm lượng giá trị gia tăng cao...