Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer

Tết thường được diễn ra trong ba ngày, vào giữa tháng 4 dương lịch (tháng 3 âm lịch). Năm nay Tết diễn ra đậm đà bản sắc dân tộc từ ngày 14 đến 16-4 trong niềm vui lúa được mùa và tôm trúng giá.

Lễ hội truyền thống của đồng bào Khmer ở các tỉnh Sóc Trăng, Trà Vinh, Kiên Giang, An Giang, Bạc Liêu, Hậu Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ, Ðồng Tháp, Long An... với nhiều trò chơi như: đốt ông lói, đốt đèn trời, đánh quay lửa... Trong ba ngày hội, bà con đi thăm hỏi, mừng tuổi năm mới cho nhau, chúc nhau sức khỏe, cuộc sống yên vui, phát đạt. Tối đến, đốt pháo thăng thiên, thả diều, đánh quay lửa... Gái, trai tham gia các cuộc hát đối đáp aday, hát dù kê, múa rôm-vông. Các cụ già kể cổ tích, thần thoại, chuyện cũ cho con cháu nghe. Ngoài ra, Tết Chôl Chnăm Thmây còn có ý nghĩa chấm dứt thời kỳ nắng hạn, bước sang thời kỳ có nước trời dồi dào để chuẩn bị cho vụ mùa mới...

Bà con chuẩn bị rượu, thịt, làm bánh, đèn, gạo; thiếu nữ, trẻ em mặc đẹp vui Tết và sửa sang bàn thờ Phật, trang hoàng nhà cửa, quét dọn sân nhà, kết cổng chào để phục vụ cho việc ăn uống, đãi khách và dâng cho nhà chùa...

Ngày đầu gọi là Thngay Chôl Chnăm Thmây (ngày vào năm mới) có thể tổ chức sớm hay muộn trong ngày, miễn là chọn đúng giờ tốt, theo quan niệm của người Khmer; ngày thứ hai gọi là Thngay Von-boch, mỗi gia đình làm lễ dâng cơm buổi sớm và buổi trưa cho các vị sư sãi. Buổi chiều, làm lễ "đắp núi cát" ngay tại khuôn viên chùa, mong gặp điều lành; ngày thứ ba gọi là Thngay Lơn-săk (ngày thêm tuổi) là ngày chính cũng là ngày cuối Tết, sau khi đã dâng cơm sáng cho các vị sư ở chùa, làm lễ tắm tượng Phật bằng nước hương thơm... nhằm rửa sạch những bụi bặm của trần thế trong năm cũ, để bước sang năm mới. Ðến trưa, mọi người nhà ai về nhà nấy để làm lễ tắm tượng Phật thờ trong từng gia đình, để tỏ lòng biết ơn đức Phật, rồi chúc mừng cha mẹ, ông bà, dâng bánh trái để tạ ơn, đồng thời cũng để gột rửa những điều không may của năm cũ, đón năm mới vạn sự như ý, bình an, làm ăn phát đạt và chúc cho năm mới mưa thuận gió hòa.