Tinh gọn bộ máy, nâng hiệu quả quản trị
Sau gần một năm, những chuyển động bước đầu cho thấy việc phân cấp, phân quyền giữa Sở Giáo dục và Đào tạo với ủy ban nhân dân các xã, phường ngày càng rõ ràng hơn; vừa bảo đảm quản lý thống nhất của ngành, vừa phát huy tính chủ động của cơ sở. Mô hình mới này đang mở ra nền tảng quan trọng để giáo dục Huế phát triển theo hướng hiện đại, đồng bộ và hội nhập.
Theo thống kê của ngành giáo dục, toàn thành phố hiện có 566 trường mầm non và phổ thông; 1 trung tâm giáo dục thường xuyên; 4 trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên; tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt gần 78,5%, thuộc nhóm cao của cả nước; với hơn 18.500 cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên. Sau sắp xếp, số phòng chuyên môn thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo giảm từ 9 xuống còn 6; hệ thống trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên được sắp xếp từ 8 trung tâm xuống còn 4 trung tâm khu vực.
Cùng với đó, ngành giáo dục đã chủ động điều tiết, bổ sung đội ngũ nhằm khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ. Trong năm qua, Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp địa phương thuyên chuyển 56 giáo viên, nhân viên từ nơi thừa sang nơi thiếu; hoán đổi theo nguyện vọng 25 giáo viên; tiếp nhận 13 công chức, viên chức; phân bổ 507 giáo viên hợp đồng theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP cho các địa phương.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Huế Nguyễn Tân cho rằng, điều quan trọng nhất sau một năm thực hiện mô hình mới là vai trò, trách nhiệm giữa ngành giáo dục và chính quyền cơ sở ngày càng được phân định rõ ràng. “Địa phương chủ động hơn trong quản lý trường học, còn ngành giáo dục tập trung sâu vào chuyên môn, chất lượng dạy học và chiến lược phát triển toàn ngành. Đây là nền tảng để xây dựng nền giáo dục hiện đại, linh hoạt và thích ứng với yêu cầu mới”, ông Tân nhấn mạnh.
Song song với kiện toàn bộ máy, ngành giáo dục thành phố cũng đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số. Năm qua, Sở đã tổ chức 9 hội nghị trực tiếp và trực tuyến; ban hành 25 văn bản hướng dẫn thực hiện quản lý nhà nước theo phân cấp; triển khai 17 cuộc kiểm tra chuyên đề và toàn diện nhằm bảo đảm chất lượng chuyên môn sau khi chức năng thanh tra được chuyển về thanh tra thành phố.
Xây dựng trung tâm giáo dục chất lượng cao
Một điểm đáng chú ý của mô hình chính quyền hai cấp là sự chuyển dịch từ “quản lý hành chính” sang “quản trị giáo dục” theo hướng phục vụ người học và nâng cao tính tự chủ của cơ sở. Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố thực hiện quản lý thống nhất về chương trình, chuyên môn, chất lượng giáo dục, đội ngũ và quy hoạch mạng lưới trường lớp; trong khi ủy ban nhân dân các xã, phường trực tiếp quản lý cơ sở giáo dục, bảo đảm điều kiện hoạt động, cơ sở vật chất và triển khai chính sách giáo dục tại địa phương.
Sự thay đổi này đang tạo thêm không gian phát triển cho các cơ sở giáo dục. Tại Trường THPT chuyên Quốc học Huế, nhiều mô hình đổi mới dạy học, giáo dục STEM và chuyển đổi số được triển khai mạnh mẽ hơn. Thầy giáo Nguyễn Phú Thọ, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: “Cơ chế mới giúp các trường chủ động hơn trong tổ chức hoạt động giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học và phát triển năng lực học sinh theo yêu cầu hội nhập”.
Nhiều trường vùng ven, miền núi tại Huế cũng ghi nhận chuyển biến tích cực khi việc đầu tư sửa chữa trường lớp, bổ sung trang thiết bị hay giải quyết các vấn đề phát sinh được xử lý nhanh hơn nhờ tăng thẩm quyền cho địa phương. Tuy nhiên, ngành giáo dục Huế vẫn còn không ít khó khăn. Thiếu giáo viên vẫn là bài toán lớn, nhất là ở các môn Tin học, Ngoại ngữ và giáo viên mầm non. Việc phân cấp về tài chính, biên chế và đầu tư cơ sở vật chất chưa thật sự đồng bộ; đội ngũ công chức phụ trách giáo dục cấp xã còn thiếu và kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực.
Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo cùng Chương trình hành động số 14-CTr/TU của Thành ủy Huế được xem là cú huých quan trọng để giáo dục Huế tạo đột phá trong giai đoạn mới. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Mạnh, thành phố xác định giáo dục là một trong những trụ cột phát triển chiến lược. Huế không chỉ hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông mà còn xây dựng trung tâm giáo dục-đào tạo lớn của khu vực miền trung và cả nước.
Thời gian tới, Huế sẽ ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng giáo dục, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển đội ngũ nhà giáo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho người dân. Đáng chú ý, hệ thống trường liên cấp nội trú tại các xã biên giới sẽ chính thức vận hành từ năm học 2026-2027, góp phần nâng cao điều kiện học tập cho học sinh vùng khó khăn và phát huy hiệu quả các chính sách an sinh giáo dục.
