Mệnh lệnh từ trái tim
Vừa trở về từ đợt tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ trong mùa khô 2025-2026 tại Thủ đô Viêng Chăn và tỉnh Bolykhamxay của nước bạn Lào, các thành viên Đội quy tập Bộ Chỉ huy quân sự Hà Tĩnh nhanh chóng thực hiện nhiệm vụ triển khai đợt cao điểm “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.
Thời điểm triển khai nhiệm vụ cũng là lúc Hà Tĩnh bước vào cao điểm nắng nóng, nhiệt độ ngoài trời nhiều nơi lên tới 38-40 độ C. Vượt qua mọi khó khăn, với tình cảm, trách nhiệm, các lực lượng tham gia lấy mẫu ADN tại các phần mộ đã nỗ lực, bảo đảm đúng quy trình, tiến độ kế hoạch đề ra.
Thượng tá Trần Văn Sơn, Đội trưởng Đội quy tập cho biết, từ ngày 30/5 đến nay, đội đã phối hợp các lực lượng, triển khai xác định danh tính hơn 300 hài cốt liệt sĩ ở các nghĩa trang: Can Lộc, Toàn Lưu, Đức Thọ, Hương Khê, Nầm. Dự kiến đến ngày 20/8, việc lấy mẫu tại 890 phần mộ chưa có thông tin sẽ được hoàn thành theo kế hoạch. Dưới cái nắng gay gắt, các tổ công tác vẫn tỉ mẩn thực hiện từng công đoạn, từ khai quật, số hóa, lựa chọn mẫu sinh phẩm đến bảo quản mẫu.
"Mọi thao tác đều được thực hiện cẩn trọng, đúng quy trình nhằm bảo đảm chất lượng mẫu phục vụ giám định ADN”, Đại tá Mai Ngọc Việt, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự Hà Tĩnh chia sẻ. Với cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang địa phương, việc lấy mẫu ADN không chỉ là thực hiện nhiệm vụ chính trị mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm, tình cảm đối với các anh hùng liệt sĩ của người lính thời bình.
Trong mùa khô 2025-2026, Đội quy tập Hà Tĩnh đã quy tập được 9 hài cốt liệt sĩ tại tỉnh Bolykhamxay và Thủ đô Viêng Chăn ( Lào). Đây đều là những hài cốt liệt sĩ chưa biết tên. Điều kiện thời tiết, khí hậu khắc nghiệt, thông tin về phần mộ liệt sĩ ngày càng ít, độ chính xác không cao, các phần mộ liệt sĩ chưa được quy tập chủ yếu nằm ở vùng sâu, vùng xa, địa hình rừng núi hiểm trở, xa dân; những người biết thông tin về phần mộ liệt sĩ đã già yếu, trí nhớ giảm...
Tuy nhiên, nhờ xây dựng kế hoạch tỉ mỉ, cụ thể và bảo đảm tốt công tác hậu cần, tài chính, trang bị, phương tiện kỹ thuật, cho nên Đội quy tập đã hoàn thành kế hoạch, nhiệm vụ được giao.
“Ngoài việc chủ động học tập nâng cao trình độ giao tiếp tiếng Lào, nắm chắc phong tục, tập quán của nước bạn, Đội quy tập đã thực hiện tốt công tác dân vận, đối ngoại, góp phần tăng cường tình cảm gắn bó, gần gũi giữa cán bộ, nhân viên Đội với cấp ủy, chính quyền, cán bộ, nhân dân nước bạn Lào. Vì vậy, quá trình thực hiện nhiệm vụ chúng tôi nhận được sự giúp đỡ tận tình của cấp ủy, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân nước bạn Lào”, Trung tá Bùi Đình Quân, thành viên Đội quy tập chia sẻ...
Nghĩa cử cao đẹp
Song song với công tác khai quật, số hóa, lấy mẫu và cập nhật dữ liệu tại từng phần mộ, thời gian này, các đơn vị, địa phương ở Hà Tĩnh đang triển khai công tác lấy mẫu ADN của các thân nhân liệt sĩ trên địa bàn. Khi biết thông tin tỉnh Hà Tĩnh tổ chức lẫy mẫu ADN để xác định danh tính liệt sĩ, bà Hoàng Thị Liên thân nhân liệt sĩ Hoàng Văn Mận đã thu xếp công việc từ Thành phố Hồ Chí Minh nhanh chóng về quê với hy vọng sớm tìm được phần mộ của anh trai.
Bà Liên chia sẻ, sau khi anh hy sinh tại chiến trường Quảng Trị, gia đình, đồng đội đã nhiều lần tổ chức tìm kiếm phần mộ của anh, tuy nhiên kết quả chưa được như mong đợi. Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị, sự giúp sức của khoa học, công nghệ, gia đình hy vọng sớm tìm được nơi an nghỉ của liệt sĩ Hoàng Văn Mận.
Chiến tranh đã lùi xa, nỗi nhớ thương hai người anh trai đã hy sinh tại chiến trường miền nam đối với ông Trần Trung ở xã Cổ Đạm (Hà Tĩnh) mãi không nguôi. Ông Trung kể, lúc hai anh lên đường nhập ngũ ông đang còn nhỏ, song hình ảnh về hai người anh tận tụy, có trách nhiệm với gia đình vẫn mãi lắng đọng trong tâm thức của ông.
“Cũng như bao gia đình người Việt khác, từ lúc các anh hy sinh, chúng tôi chưa bao giờ từ bỏ hy vọng tìm kiếm người thân, song do thiếu thông tin và vì điều kiện gia đình cho nên chưa từng có cơ hội thực hiện mong mỏi đưa anh về đoàn tụ với ông bà, tổ tiên...”, ông Trung chia sẻ.
Theo số liệu thống kê từ Công an Hà Tĩnh, từ ngày 3 đến ngày 7/7, công an các xã, phường trên địa bàn đã tổ chức thu nhận hơn 11.953 mẫu sinh phẩm trong tổng số 12.699 mẫu theo kế hoạch của Bộ Công an giao đối với tỉnh Hà Tĩnh, đạt tỷ lệ 94,13%.
Đây là bước chuẩn bị quan trọng cho lộ trình tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt các liệt sĩ trong Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” và là hoạt động ý nghĩa, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với thế hệ cha anh đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Trong công cuộc kháng chiến, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tỉnh Hà Tĩnh có 26.656 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, trong đó có hơn 12.000 liệt sĩ chưa xác định được phần mộ. Hành trình tìm kiếm và đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình luôn là tâm nguyện thiêng liêng, thể hiện truyền thống, đạo lý “Đền ơn đáp nghĩa” cao đẹp của dân tộc.
Do đó, việc lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ và thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần đẩy nhanh công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, trả lại tên cho các anh.