Đây được xem là nền tảng thu hút nguồn vốn đầu tư quốc tế, đồng thời nâng cao vai trò của Việt Nam trong chuỗi giá trị và hệ thống tài chính toàn cầu.
Tăng cạnh tranh dựa trên ba trụ cột cốt lõi
Từ khi Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC) chính thức đi vào hoạt động từ ngày 19/12/2025, thành phố liên tục triển khai nhiều bước đi nhằm khẳng định vị thế trung tâm tài chính của khu vực. Trong đó, các đối tác quốc tế, nhất là Vương quốc Anh tham gia khá sớm thông qua các hoạt động tư vấn chiến lược, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và kết nối chuyên gia.
Bà Alexandra Smith, Tổng Lãnh sự Anh tại Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, việc phát triển các trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng mở ra cơ hội đặc biệt cho Việt Nam. Tuy nhiên, thành công của các trung tâm này phụ thuộc vào việc xây dựng nền tảng ngay từ đầu một cách vững chắc và đồng bộ. Theo bà Alexandra Smith, một trung tâm tài chính quốc tế muốn cạnh tranh cần dựa trên ba trụ cột cốt lõi: khuôn khổ pháp lý vững chắc, cơ chế quản lý độc lập và đáng tin cậy, cùng hệ thống dịch vụ thị trường hiện đại hỗ trợ giao dịch và huy động vốn.
Trong đó, Đại diện Tổng Lãnh sự Anh tại Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá trụ cột thứ ba là lĩnh vực Việt Nam có thể tăng tốc mạnh mẽ, tức là phát triển hệ thống dịch vụ thị trường tài chính. Đây là lĩnh vực gắn liền với đổi mới công nghệ, số hóa giao dịch và nâng cao năng lực cung cấp dịch vụ tài chính, đồng thời là yếu tố giúp thu hút các nhà đầu tư quốc tế trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt.
Theo đánh giá của các chuyên gia, khi ba yếu tố được thiết lập đầy đủ, Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng không chỉ góp phần thay đổi diện mạo thị trường tài chính Việt Nam mà còn nâng cao vị thế của quốc gia trên bản đồ tài chính toàn cầu. “Trong bối cảnh đó, Vương quốc Anh với tư cách là một đối tác tin cậy và cam kết lâu dài, sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong chặng đường tiếp theo, góp phần hiện thực hóa tầm nhìn xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế đẳng cấp thế giới”, bà Alexandra Smith khẳng định.
Từ góc độ quản lý nhà nước, lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế là nhiệm vụ chiến lược trong giai đoạn phát triển mới của thành phố. Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh: “Thành phố đang nỗ lực không ngừng để đưa VIFC phát triển ở tầm khu vực, đồng thời tăng cường trao đổi sâu với các đối tác quốc tế về khung pháp lý, cơ chế giám sát tài chính và các bài học thực tiễn từ những mô hình thành công trên thế giới”.
Theo định hướng, thành phố yêu cầu hoàn thiện thể chế để thu hút nguồn vốn quốc tế. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để hình thành một thị trường tài chính có độ mở cao nhưng vẫn bảo đảm an toàn hệ thống. Việc cải cách thể chế, hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực giám sát và bảo đảm tính minh bạch của thị trường không chỉ giúp củng cố niềm tin của nhà đầu tư, mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của hệ thống tài chính quốc gia.
Phát triển thị trường hàng hóa phái sinh, tăng năng lực hội nhập
Song song với quá trình hoàn thiện thể chế và xây dựng hạ tầng thị trường tài chính, việc hình thành và phát triển thị trường hàng hóa phái sinh đang được xác định là một bước đi quan trọng trong chiến lược xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Trong khuôn khổ hợp tác chiến lược, Vương quốc Anh đang cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho Việt Nam trong việc thành lập các sàn giao dịch hàng hóa phái sinh, dựa trên kinh nghiệm từ các mô hình quốc tế. Các sàn giao dịch này được kỳ vọng sẽ mở ra các kênh mới cho hoạt động phòng vệ rủi ro, đầu tư và khám phá giá đối với nhiều loại hàng hóa, từ nông sản, kim loại đến tín chỉ carbon và các công cụ tài chính xanh.
Theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), Việt Nam đang định hướng phát triển Sở Giao dịch hàng hóa trong khuôn khổ Trung tâm tài chính quốc tế, trong đó thị trường hàng hóa phái sinh sẽ đóng vai trò là công cụ quản lý rủi ro và tạo kênh đầu tư mới cho doanh nghiệp và nhà đầu tư. Hàng hóa phái sinh là các hợp đồng tài chính dựa trên giá của hàng hóa cơ sở, cho phép doanh nghiệp và nhà đầu tư giao dịch hoặc “khóa” giá trong tương lai nhằm phòng ngừa rủi ro biến động giá. Đây là công cụ phổ biến tại các trung tâm tài chính lớn trên thế giới và được xem là yếu tố quan trọng để hình thành một thị trường tài chính có chiều sâu.
Đối với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực như cà-phê, hồ tiêu hay cao su, việc sử dụng công cụ phái sinh có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất-kinh doanh, giảm rủi ro biến động giá và khắc phục tình trạng “được mùa mất giá, được giá mất mùa”. Đồng thời, sự phát triển của thị trường phái sinh còn góp phần ổn định thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài.
Không chỉ dừng lại ở chức năng phòng ngừa rủi ro, thị trường hàng hóa phái sinh còn tạo điều kiện để Việt Nam tham gia sâu hơn vào quá trình định giá hàng hóa trên thị trường quốc tế. Đây là bước chuyển quan trọng, giúp nâng cao vai trò của Việt Nam từ một quốc gia sản xuất lớn trở thành quốc gia có tiếng nói trong việc xác lập giá cả trên thị trường toàn cầu.
Theo ông Vincent Chin, Giám đốc điều hành và Đối tác cấp cao Boston Consulting Group, việc thành lập trung tâm hàng hóa khu vực sẽ giúp Việt Nam tham gia quá trình khám phá giá, qua đó từ vị thế sản xuất lớn có thêm khả năng thiết lập giá cả trên thị trường quốc tế, thay vì chỉ phụ thuộc vào giá tham chiếu từ bên ngoài.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, các chuyên gia cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống vận hành sàn giao dịch minh bạch, hiệu quả và đào tạo nguồn nhân lực có đủ năng lực tham gia thị trường. Theo ông Warrick Cleine, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc điều hành Klynveld Peat Marwick Goerdeler (KPMG) Việt Nam và Campuchia, việc bảo đảm tính chính trực của thị trường thông qua cơ chế cấp phép, giám sát chặt chẽ và hệ thống thanh toán hiện đại sẽ là yếu tố quyết định đối với sự thành công của thị trường hàng hóa phái sinh.
Quá trình hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng thị trường và xây dựng thị trường hàng hóa phái sinh đang tạo nên những trụ cột quan trọng cho Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đây không chỉ là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, mà còn là tiền đề để Việt Nam hội nhập sâu hơn vào hệ thống tài chính toàn cầu và từng bước khẳng định vai trò trên bản đồ tài chính quốc tế.
