Hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề

Xã Phước Hải là một trong những địa phương đầu tiên của Thành phố Hồ Chí Minh có tàu cá được phá dỡ, làm thủ tục giải bản. Việc ngư dân tự nguyện chuyển đổi nghề góp phần giảm áp lực khai thác, tạo điều kiện để nguồn lợi thủy sản phục hồi, hướng tới phát triển nghề cá bền vững.

Tàu cá BV 90831-TS đang được tháo dỡ ở xã Phước Hải, Thành phố Hồ Chí Minh.
Tàu cá BV 90831-TS đang được tháo dỡ ở xã Phước Hải, Thành phố Hồ Chí Minh.

Bảo vệ nguồn lợi thủy sản cho con cháu đời sau

Những ngày cuối tháng 11/2026, tại cơ sở đóng, sửa tàu thuyền ở ấp An Hải, xã Phước Hải, Thành phố Hồ Chí Minh, hoạt động phá dỡ tàu cá diễn ra khẩn trương. Các chủ tàu thuê xe cuốc và nhân công thực hiện phá dỡ; trong khi đó, đại diện ngành nông nghiệp, bộ đội biên phòng, công an và chính quyền địa phương có mặt giám sát, ghi nhận quá trình thực hiện bằng biên bản.

Hoạt động này nhằm triển khai chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá theo Nghị quyết số 30/2026 của Hội đồng nhân dân thành phố, có hiệu lực từ ngày 27/8/2026 đến hết ngày 31/12/2030. Chính sách góp phần hỗ trợ ngư dân chuyển đổi sinh kế, giảm áp lực khai thác thủy sản và từng bước cơ cấu lại đội tàu cá theo hướng bền vững.

Ngày 19/11, theo ghi nhận ở cơ sở đóng sửa tàu thuyền trên, có bốn tàu cá đang được phá dỡ. Ngư dân Nguyễn Trung Chánh, đại diện chủ tàu BV 90831-TS cho biết: “Lý do gia đình mình giải bản tàu cá là bởi hiện nay ngư trường không còn dồi dào như trước đây. Ngoài ra, còn do biến đổi khí hậu nên thời tiết trên biển thay đổi thất thường. Ông cha mình ngày trước đi biển theo mùa, theo tháng. Nhưng ngày nay mùa biển êm vẫn có gió mạnh”.

Được biết, chủ trương chuyển đổi nghề nhận được sự đồng tình của nhiều ngư dân, nhất là quy định phân vùng khai thác thủy sản theo từng loại tàu. Bên cạnh việc giải bản tàu cá, nhiều ngư dân xã Phước Hải cũng chuyển từ phương thức khai thác có tính chất tận diệt sang đánh bắt có chọn lọc.

Ngư dân Trần Văn Thành cho biết, gia đình anh có hai ghe từng hành nghề giã cào (lưới kéo), sử dụng lưới mắt nhỏ để khai thác tận đáy biển. Nay anh đã chuyển sang nghề lưới rê, sử dụng mắt lưới đúng quy định. Anh Thành chia sẻ: “Muốn ngư trường bền vững, không còn cách nào khác chính ngư dân như chúng tôi phải có ý thức, phải nhận thức được để chuyển đổi. Chuyện bảo vệ cho ngư trường bền vững rất quan trọng cho đời con cháu về sau”.

Ngoài ra, nhiều ngư dân tại Phước Hải đang cải hoán tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên xuống dưới 15m để hoạt động trong vùng khai thác phù hợp với quy định.

Hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề, ổn định cuộc sống

Đến cuối tháng 11/2026, Thành phố Hồ Chí Minh có gần 80 chủ tàu cá đăng ký xóa tàu, giải bản; trong đó, xã Phước Hải có 22 trường hợp, xã Long Hải có 33 trường hợp. Bên cạnh chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 30/2026 của Hội đồng nhân dân thành phố, chính quyền các địa phương cũng chủ động hỗ trợ ngư dân thực hiện thủ tục và chuyển đổi sinh kế.

Xã Long Hải tổ chức các buổi giải đáp thắc mắc về thủ tục giải bản tàu và nhận hỗ trợ; xã Phước Hải ghi nhận những khó khăn, vướng mắc phát sinh để kiến nghị cơ quan chức năng xem xét, giải quyết. Nhờ đó, ngày 18/11, những tàu cá đầu tiên của thành phố đã được giải bản tại xã Phước Hải.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nguyễn Huỳnh Trung cho biết, trong quá trình ngư dân phá dỡ tàu cá, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng đã tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng, phương án sinh kế của các gia đình sau chuyển đổi nghề. Thời gian tới, xã sẽ liên hệ với các nhà máy chế biến hải sản trên địa bàn để giới thiệu việc làm cho ngư dân, đồng thời kết nối với các trung tâm dạy nghề nhằm hỗ trợ họ học nghề mới. Địa phương cũng rà soát hoàn cảnh kinh tế, việc làm của từng hộ; qua đó ghi nhận một số gia đình đã chuyển sang buôn bán hải sản.

Ghi nhận tại các xã phía đông thành phố cho thấy, nhiều gia đình có truyền thống đi biển đã chủ động định hướng con cháu chuyển sang nghề khác. Ông Trần Văn Thành cho biết, hai người con của ông hiện có công việc và hướng đi riêng: Một người làm việc tại Khu công nghiệp Phú Mỹ, người còn lại đang theo học đại học ngành kinh doanh.

Theo quy định hiện hành, ngư dân phải tự chi trả toàn bộ chi phí tháo dỡ tàu cá, trong khi máy tàu chỉ bán được dưới dạng sắt vụn, gỗ tàu chủ yếu tận dụng làm củi. Vì vậy, một số ngư dân kiến nghị Nhà nước hỗ trợ một phần chi phí giải bản. Bên cạnh đó, có ý kiến đề xuất xem xét cho phép một số tàu cá dài trên 15m sử dụng phương thức khai thác thân thiện như đặt bẫy bằng vỏ ốc giác để bắt mực, bạch tuộc, được hoạt động ở vùng lộng thay vì chỉ ở vùng khơi.

Sau sáp nhập, thành phố có thêm lợi thế phát triển thủy sản với hơn 330 km bờ biển, vùng biển rộng khoảng 300.000 km² và hơn 15.000 ha đất nuôi trồng thủy sản. Đồng thời có thế mạnh về kinh tế, khoa học - công nghệ, chế biến, logistics và thị trường tiêu thụ. Đây là những điều kiện để phát triển thủy sản công nghệ cao, hình thành chuỗi giá trị, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh.

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hải (Tổ chức Môi trường Thái Bình Dương tại Việt Nam) đề xuất nghiên cứu hình thành khu công nghiệp nuôi biển quy mô lớn tại vùng Đông Nam Bộ, qua đó thu hút đầu tư và tạo việc làm ổn định cho ngư dân chuyển từ khai thác sang nuôi trồng thủy sản.

Chính sách hỗ trợ giải bản và chuyển đổi nghề theo Nghị quyết số 30/2026 của Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh áp dụng đối với các chủ tàu cá đã đăng ký hoạt động khai thác tại thành phố. Mức hỗ trợ được phân định theo chiều dài lớn nhất của phương tiện. Cụ thể, tàu từ 6m đến dưới 12m nhận 50 triệu đồng/tàu; tàu từ 12m đến dưới 15m nhận 100 triệu đồng/tàu; tàu từ 15m trở lên nhận 200 triệu đồng/tàu. Ngoài ra, chủ tàu và các thành viên gia đình trực tiếp tham gia khai thác hoặc sống phụ thuộc còn được nhận hỗ trợ ổn định đời sống ở mức 2,5 triệu đồng/người/tháng trong thời gian 3 tháng.

Có thể bạn quan tâm