Lúc mới 11 tuổi, năm 1925, Lý Tự Trọng là một trong tám thiếu niên được Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên chọn sang Quảng Châu để học tập. Ở đây, anh được Bác Hồ dìu dắt, giáo dục, được gần gũi với những nhà cách mạng đàn anh. Thời gian học tại Trường Trung Sơn, Lý Tự Trọng đã thể hiện rõ tư chất thông minh và kỷ luật. Khi Quảng Châu công xã nổ ra, Trường Trung Sơn bị đóng cửa, Lý Tự Trọng được giao nhiệm vụ liên lạc cho Tổng bộ của Hội ở Hương Cảng, rồi sau đó được phân công giữ liên lạc với thủy thủ trên các tàu từ Hương Cảng đi Thượng Hải, Sài Gòn và đi Pháp... Trong hoàn cảnh hoạt động bí mật, anh vừa hoạt động, vừa lao động để tự nuôi sống mình.
Khi về hoạt động tại Sài Gòn, trong một cuộc mít- tinh tuyên truyền ở sân đá bóng La-ray-ni-e ngày 8-2-1931, Lý Tự Trọng được phân công bảo vệ cho đồng chí cán bộ diễn thuyết. Để đồng chí cán bộ chạy thoát, Lý Tự Trọng bắn chết tên mật thám người Pháp Lơ-gơ-răng khét tiếng hung ác và bị địch bắt. Sau nhiều tháng bị giam cầm, tra tấn bằng mọi cực hình, anh vẫn giữ vững lòng son với cách mạng, bọn địch hèn nhát đã đưa anh lên máy chém. Lý Tự Trọng hy sinh ngày 21-11-1931, lúc 17 tuổi, đã nêu tấm gương cao đẹp về chí khí cách mạng, về tinh thần lạc quan cách mạng.
Là người được Bác Hồ trực tiếp dìu dắt từ tuổi thiếu niên, sau này trở thành người đoàn viên đầu tiên, được giao nhiệm vụ tuyên truyền cho tổ chức Đoàn, được làm công tác liên lạc của tổ chức Đảng. Lúc về Sài Gòn được giữ liên lạc cho đồng chí Trần Phú, Ung Văn Khiêm, Châu Văn Liêm... Lý Tự Trọng đã không ngừng học tập, rèn luyện để có thể đáp ứng mọi công việc. Lúc ra tòa đại hình của Pháp, ngày 17-4-1931, Lý Tự Trọng đã dõng dạc: Tôi hành động có suy nghĩ, tôi hiểu việc tôi làm, tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng không thể có con đường nào khác.
Bộ trưởng thuộc địa Pháp đã đến dụ dỗ: "Nếu anh muốn, chính phủ sẽ đưa anh sang Pháp học rồi trở về làm việc với quyền cao, chức trọng, giàu sang".
Đồng chí Lý Tự Trọng trả lời: "Ta sinh ra không phải vì những thứ ấy".
Trong những ngày ở khám lớn Sài Gòn, Lý Tự Trọng đã nhờ người chuyển vào nhà giam quyển Truyện Kiều để đọc cho tới lúc đi xa.
Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Lý Tự Trọng là hiện thân của tuổi trẻ không ngừng phấn đấu học tập và rèn luyện, lao động và làm việc không ngừng để có nhận thức đúng đắn, bản lĩnh vững vàng, khả năng làm việc và tồn tại trong mọi hoàn cảnh và điều kiện khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Lý Tự Trọng đã chăm chỉ học tập và biết nhiều thứ tiếng, ngoài tiếng mẹ đẻ, anh còn biết sử dụng các tiếng Trung, Anh, Pháp... Anh được tin tưởng giao cho những công việc lớn, giữ liên lạc cho các đồng chí lãnh đạo của Đảng, được bồi dưỡng chính trị, học hỏi nhiều điều từ các đồng chí cách mạng đàn anh, từ tấm gương của các anh hùng, liệt sĩ.
Đối với tuổi trẻ, việc vun bồi lòng yêu nước, trách nhiệm công dân là quan trọng, điều đó được thể hiện trong học tập, lao động và công tác trên các lĩnh vực để góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Khát vọng vươn lên làm giàu chính đáng nhằm làm cho dân giàu, nước mạnh của tuổi trẻ cần được khích lệ, được giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi. Để có được bản lĩnh, tuổi trẻ cần có trình độ, năng lực và điều quan trọng là phải học, phải rèn luyện thông qua hoạt động thực tiễn và có được môi trường để được thử thách, trưởng thành. Vấn đề đặt ra là phải đổi mới cách giáo dục của nhà trường, vừa cung cấp kiến thức dùng được, vừa mở ra chân trời mơ ước, sáng tạo của tuổi trẻ. Đoàn thanh niên cũng phải đổi mới phương thức hoạt động, nhằm giúp cho thanh niên có môi trường rèn luyện và cống hiến. Cùng với nhà trường, xã hội và gia đình, với sự tác động tích cực và tạo điều kiện thuận lợi, lớp trẻ sẽ phát huy khả năng sáng tạo, phát triển toàn diện và vượt bậc.
Để có được lớp thanh niên kế thừa "vừa hồng, vừa chuyên", Đảng và Nhà nước cần có sự quan tâm nhiều mặt trong đó coi trọng việc thu hút và trọng dụng người có đức, có tài một cách thực chất thông qua hoạt động thực tiễn, qua thử thách và rèn luyện chứ không phải là khuyến khích chạy theo bằng cấp. Tuổi trẻ cần được tin tưởng, được giao công việc để cống hiến, trưởng thành, có môi trường làm việc với năng suất cao.
Đoàn thanh niên phải sâu sát hơn nữa với thanh niên, lắng nghe và có những đề xuất phù hợp. Mỗi cán bộ Đoàn phấn đấu để thật sự là thủ lĩnh của thanh niên.
Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Anh hùng Lý Tự Trọng, chúng ta, những thế hệ tiếp nối luôn biết ơn anh, người đoàn viên đầu tiên đã nêu tấm gương cao đẹp về sự hy sinh, sự phấn đấu học tập và rèn luyện để làm cho bằng được những công việc lớn được giao. Súng gươm, bạo tàn và những cám dỗ đã không khuất phục được anh. Bản lĩnh, trí tuệ và phẩm chất cách mạng kiên cường của anh đã làm cho hình ảnh anh luôn đẹp mãi, luôn cổ vũ, động viên lớp lớp thanh niên Việt Nam vững bước trên con đường đưa đất nước tiến lên sánh vai với các cường quốc năm châu trong thời kỳ hội nhập và phát triển.
PHẠM PHƯƠNG THẢO
Nguyên Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh
![[Video] Thời sự 24h ngày 12/1/2026: Phiên họp thứ 53 Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Cần làm rõ “lỗ hổng” trong quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm](https://cdn.nhandan.vn/images/003c52c769afecc63d3979ea24a31f4a6ba3a4f60e23dea6c2a720729df9a6591cff804c42e985149eb3723a80b0f364f889af5e09dfdb4f6625cf8b6702e74a4b6a5cd5198547fec77e7649856d3ba9f55b9aedc6e114038d602fb5d83c100b43313a37993e9ca5ab86f2a561726753/z7423591229451-b27c0371bf3233b4c22c920c8841bedf.jpg.webp)
