Chính sách dựa vào thực tiễn
Từ quốc lộ rẽ vào trung tâm xã Canh Vinh, những tuyến đường bê-tông thẳng tắp dẫn lối về các thôn, điện đường chiếu sáng rực rỡ vào mỗi tối. Đây chính là thành quả từ việc chú trọng thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Canh Vinh Dương Hiệp Hòa, việc hoàn thiện hệ thống giao thông nông thôn tạo động lực thúc đẩy kinh tế-xã hội, giao thương hàng hóa, nâng cao chất lượng sống của người dân.
Những đổi thay tích cực, sâu sắc đến từ chính đời sống nhân dân, đặc biệt ở các nhóm đối tượng yếu thế: hộ nghèo, cận nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số vùng khó khăn. Hằng năm, nhiều hộ được hỗ trợ trực tiếp bởi các Chương trình mục tiêu quốc gia, từ phát triển sản xuất, hỗ trợ vật nuôi, cây trồng, đào tạo nghề, kết nối việc làm…, bảo đảm đúng đối tượng, đúng nhu cầu thực tiễn.
Chị Lê Thị Xuân Trang, Trưởng thôn Kinh Tế, một nữ cán bộ gần 40 năm gắn bó với phong trào cơ sở chia sẻ: “Hộ nào đúng tiêu chí, được xét hỗ trợ là mình mừng cho dân, bởi chỉ cần được “cái cần câu”, như con bò, bưởi giống, hoặc một suất học nghề, là cuộc sống bà con đã thay đổi hẳn. Nhiều nhà làm được là vươn lên thật sự, không còn cảnh nghèo đeo bám như xưa”. Sự gắn kết giữa vai trò thôn trưởng với tổ trưởng các tổ tín dụng nằm ở chỗ trực tiếp nắm bắt hoàn cảnh, tránh sót lọt hoặc cấp phát không đúng, đồng thời quán triệt trách nhiệm hậu kiểm các nguồn vốn và dự án phát sinh.
Theo đồng chí Dương Hiệp Hòa, xã Canh Vinh chủ trương hỗ trợ sinh kế theo hướng “bảo đảm đúng đối tượng, đúng nhu cầu”, không cào bằng hay áp đặt. Việc rà soát, khảo sát nhu cầu thực tế từng hộ diễn ra định kỳ, có sự phối hợp giữa các đoàn thể, cán bộ cơ sở và người dân. Hiện nay, xã tập trung triển khai các giải pháp giảm nghèo đối với tổng số 124 hộ, trong đó có 32 hộ nghèo, 57 hộ cận nghèo và 35 hộ mới thoát nghèo. Các hộ này được thụ hưởng trực tiếp từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững thông qua các dự án, tiểu dự án hỗ trợ phát triển sản xuất và đa dạng hóa sinh kế. Cụ thể, Dự án 2 đang được xã xác lập đầy đủ hồ sơ, thủ tục để triển khai cho 67 hộ; đồng thời thực hiện Tiểu dự án 1 của Dự án 3 cho 57 hộ. Các mô hình tập trung vào chăn nuôi, trồng trọt phù hợp điều kiện thực tế địa phương.
Ủy ban nhân dân xã còn xác định phát triển giáo dục nghề nghiệp là mũi nhọn lâu dài cho tiến trình giảm nghèo bền vững. Năm 2025, xã đã tổ chức 4 lớp đào tạo nghề cho 140 người dân, cung cấp kiến thức sản xuất, chăn nuôi, phòng trị bệnh cây trồng - vật nuôi, hướng dẫn kỹ năng quản lý vốn, tiếp cận thị trường. Thông qua 4 phiên giao dịch việc làm, khoảng 240 lao động được kết nối với doanh nghiệp.
Điểm tựa phát triển bền vững
Những mô hình tiêu biểu đã “làm nên chuyện”, tạo sức lan tỏa sâu rộng. Chị Phạm Thị Vinh đã khởi nghiệp thành công trên đất Canh Vinh bằng mô hình vườn ươm keo giống và trang trại bò. Từ “hai bàn tay trắng”, hiện tại mỗi tháng, sau khi trừ mọi chi phí, chị Vinh thu nhập ổn định khoảng 20 triệu đồng. Mô hình của chị thu hút, tạo việc làm ổn định cho 20 lao động địa phương với mức thu nhập từ 350.000- 400.000 đồng/người/ngày. “Bà con trước đây công việc không ổn định, thu nhập bấp bênh, giờ vào làm vườn ươm, có thu nhập đều, quanh năm”, chị Vinh chia sẻ.
Chuỗi mô hình này cũng giúp nhiều hộ nghèo, hộ cận nghèo thay đổi số phận, tiêu biểu như hộ chị Phạm Thị Hiền. “Năm 2005, vợ chồng tôi ra ở riêng, không đất, ở tạm trại bạt. Được Nhà nước hỗ trợ 7 triệu đồng vốn vay ưu đãi, tôi mua bò sinh sản, nuôi dần. Sau đó, nhờ bán bò, tích cóp thêm, tôi mới có được nhà cửa ổn định, hết cảnh nhà tạm. Đến nay, ngoài nuôi bò, tôi thường xuyên làm tại vườn ươm, thu nhập ổn định”, chị Hiền nhớ lại. Ở xã Canh Vinh, nhiều hộ không chỉ thoát nghèo mà còn trở thành hạt nhân vươn lên “làm ăn lớn” trong xóm làng.
Xã Canh Vinh đặc biệt chú trọng công khai, minh bạch, rà soát đối tượng thụ hưởng hằng năm; hướng dẫn người dân chủ động tiếp cận các nguồn vốn, các lớp đào tạo nghề thay vì chỉ “đến nhận hỗ trợ rồi thôi”. Ủy ban nhân dân xã cũng thường xuyên phối hợp với các hội, đoàn thể vận động, hướng dẫn, khảo sát và tư vấn lựa chọn mô hình sinh kế phù hợp từng nhóm hộ, nhằm tránh dàn trải, lãng phí hoặc không hiệu quả.
Chia sẻ về khó khăn, đồng chí Dương Hiệp Hòa thừa nhận: “Huy động vốn đối ứng từ người dân vẫn là điểm nghẽn lớn, bởi đa phần hộ nghèo, cận nghèo không đủ điều kiện về tài sản, ý chí, trong khi tâm lý từng quen nhận cấp phát của các chương trình 135, 30A trước đây. Nay, chuyển sang hỗ trợ có xoay vòng vốn, bà con bước đầu còn ngại đổi mới”. Để khắc phục, Canh Vinh tập trung truyền thông, giải thích về cơ chế hỗ trợ, gắn quyền lợi của hộ thụ hưởng với trách nhiệm, cam kết sử dụng vốn đúng mục đích, hiệu quả; lựa chọn các mô hình dễ thực hiện, có hiệu quả nhanh để tạo “đòn bẩy” thay đổi nhận thức từng bước.
