Trong giới trẻ, nhắc tới Chủ tịch Hội Thanh niên Khuyết tật Hà Nội Trịnh Công Thanh là nhắc tới một tấm gương không chịu đầu hàng số phận. Thanh từng là Tấm gương điển hình tiên tiến xuất sắc toàn quốc, Anh hùng chiến thắng nỗi đau, Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác, một trong mười gương mặt trẻ Thủ đô tiêu biểu năm 2011, giành giải thưởng “Khi Tổ quốc cần”... Năm 2005, chàng trai đầy nghị lực này lên ý tưởng và khởi xướng cuộc thi “Hoa hậu người khuyết tật - vẻ đẹp trong sự đa dạng”, với mục đích tạo sân chơi thiết thực, tôn vinh những giá trị đẹp của các nữ thanh niên không may mắn trong cuộc sống. Anh tâm sự: “Trên thế giới đã có những cuộc thi mang tính thường xuyên như Para Games, Paralympics, vậy tại sao lại không thể tổ chức một cuộc thi hoa hậu dành cho NKT?”. Thế nhưng, sau lần đầu tổ chức năm 2005, do thiếu kinh phí, cuộc thi đã không thể trở thành sự kiện thường xuyên như mong ước đầy tính nhân văn này. Đến năm 2010, Luật Người khuyết tật được Quốc hội thông qua và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1-1-2011. Trước sự quan tâm, hỗ trợ ngày một lớn của xã hội dành cho cộng đồng NKT, Trịnh Công Thanh lại tiếp tục hoàn thiện ý tưởng với thông điệp về vẻ đẹp đa dạng, không chỉ phụ thuộc cơ thể hoàn thiện, mà còn tiềm ẩn trong trí tuệ, nghị lực và tài năng con người.
Phát động từ tháng 10-2012, Liên hoan “Vẻ đẹp vầng trăng khuyết” lần đầu được tổ chức vào năm 2013. Từ hơn 70 hồ sơ dự thi trên cả nước, ban tổ chức đã lựa chọn mười gương mặt tiêu biểu góp mặt ở đêm chung kết, diễn ra ngày 14-4-2013 tại Hà Nội. Cuộc thi đã gây hiệu ứng truyền thông mạnh mẽ về hình ảnh tích cực, tự tin và nghị lực của những “vầng trăng khuyết”, tạo ấn tượng có sức lan tỏa trong cộng đồng NKT. Trịnh Công Thanh cho hay, sau cuộc thi, ban tổ chức cũng chủ động tạo điều kiện, kết nối với các tổ chức đoàn - hội, nhóm từ thiện, trường đại học, cơ sở giáo dục chuyên nghiệp, thậm chí cả các trại giam để đưa những “vầng trăng khuyết” đến tận nơi giao lưu, chia sẻ.
Tiếp nối những thành công của Liên hoan năm 2013, tháng 4-2014, cuộc thi “Vẻ đẹp Vầng trăng khuyết năm 2015” đã được khởi động và nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng NKT, các cơ quan truyền thông và nhà tài trợ. Các tiêu chí chấm điểm thí sinh năm nay gồm: Khả năng nhận diện và thể hiện các điểm mạnh bản thân; tạo động lực, truyền cảm hứng cho cộng đồng; nỗ lực vươn lên trong cuộc sống; thể hiện sáng tạo trong cuộc sống; suy nghĩ tích cực và phản biện về vấn đề của NKT; hình ảnh năng động; hình ảnh ấn tượng.
Nhiếp ảnh gia Phạm Hoài Thanh, Phó trưởng Ban cuộc thi chia sẻ: “Đây không phải một cuộc thi người đẹp thông thường. Ngoài mục đích giảm sự di chuyển cho thí sinh, việc đến tận nhà thí sinh là cơ hội để ban tổ chúc có được cảm nhận khách quan, thực tế về đời sống, tâm tư, con người của từng thí sinh. Cá nhân tôi thấy rằng, những cuộc tiếp xúc này đã mang lại hiểu biết, nhận thức mới mẻ về NKT. Tôi nhận ra, để hiểu được họ, cần phải có cảm nhận sâu xa hơn kiến thức thông thường”.
Nói về Liên hoan năm 2015, ông cho rằng, ban giám khảo sẽ gặp nhiều khó khăn trong công tác chấm giải, bởi mười thí sinh góp mặt trong đêm chung kết diễn ra vào ngày 23-12 tới đều là những “vầng trăng khuyết” có vẻ đẹp sáng trong, thuần khiết; những tấm gương nghị lực cao cả, không những tự khẳng định mình mà còn giúp đỡ nhiều người cùng cảnh ngộ.
Mười ứng viên lọt vào vòng chung kết “Vẻ đẹp Vầng trăng khuyết” năm 2015 đều là những gương sáng tiêu biểu về nghị lực vượt qua bản thân để vươn lên trong cuộc sống. Trong số đó có thể kể tới Huỳnh Thị Kim Hoàng, VĐV môn bơi lội của đoàn thể thao NKT thành phố Hồ Chí Minh. Bị teo cơ cánh tay trái sau lần ốm nặng khi mới một tuổi, Kim Hoàng vẫn đi học, đi làm như bao người. Cô còn tham gia nhiều hoạt động ở các câu lạc bộ NKT với mục đích giúp đỡ những người cùng cảnh ngộ. Hiện, cô đang cùng Đoàn thể thao NKT Việt Nam tham dự ASEAN Para Games 8 tại Xin-ga-po. Bên cạnh đó là Nguyễn Phương Linh, cô gái khuyết tật vận động, phải ngồi xe lăn vẫn thi đỗ Trường đại học Luật Hà Nội. Do đặc biệt quan tâm nhóm đối tượng khiếm thính, cho nên sau khi tốt nghiệp cử nhân Luật, cô tiếp tục thi vào Khoa Công tác xã hội của Đại học Công đoàn với mong muốn tích lũy kiến thức để sau này giúp đỡ những số phận không may khác. Phương Linh cho biết, cô đã chọn chủ đề về người khiếm thính trong phần thi biện luận ở vòng chung kết Liên hoan, diễn ra vào tối 23-12 tới đây tại Hà Nội.
Cuộc thi nào cũng phải có người thắng cuộc, nhưng với “Vẻ đẹp Vầng trăng khuyết” có lẽ lại khác. Không chỉ vượt qua mục tiêu ban đầu là giúp xã hội xóa bỏ các định kiến về NKT, tôn vinh vẻ đẹp tâm hồn của những người thiếu may mắn, Liên hoan còn cho chúng ta - những người “lành lặn” - thấy được giá trị của cái đẹp trong sự đa dạng, từ đó trân trọng, nỗ lực hơn với những gì cuộc sống đã ban tặng.
