Quản lý xe điện ở TP Sầm Sơn phải hài hòa lợi ích các bên

Tăng cường quản lý xe điện

Xe điện được du nhập, tham gia vận tải hành khách ở Sầm Sơn từ năm 2008. Với ưu thế thân thiện môi trường, thuận tiện, cơ động, xe điện dần thay thế một số phương tiện vận chuyển khách du lịch truyền thống. Ðến năm 2012, Chính phủ mới cho phép thí điểm sử dụng xe bốn bánh chạy bằng năng lượng điện phục vụ chở khách tham quan, du lịch ở đô thị Sầm Sơn. Ðầu tháng 4-2013, UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 1040/QÐ-UBND quy định về tổ chức và hoạt động thí điểm xe ô-tô điện vận chuyển khách du lịch tại TP Sầm Sơn. Số lượng xe điện bốn bánh, các tuyến phố, quãng đường lưu hành hạn chế phù hợp hạ tầng, phương án bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông. Năm 2014, TP Sầm Sơn được bổ sung 96 xe điện, nâng tổng số xe điện hoạt động ở đây lên 431 xe. Số lượng xe điện bốn bánh này đã đưa vào hoạt động tại thành phố trước khi Thông tư số 86/2014/TT-BGTVT ngày 31-12-2014 của Bộ Giao thông vận tải và Thông tư số 15/2014/TT-BCA của Bộ Công an có hiệu lực thi hành.

Kiểm tra của Cục đăng kiểm Việt Nam cho thấy: Số lượng phương tiện xe điện nêu trên không thể đăng ký biển số với cơ quan công an vì thiếu các giấy tờ theo quy định như: Không có đầy đủ hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc xe và giấy chứng nhận chất lượng nhập khẩu hoặc phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng. Phần lớn các xe không phù hợp với yêu cầu kỹ thuật đối với xe chở người bốn bánh khi tham gia giao thông như: Hệ thống phanh chính không phải là loại 2 dòng trở lên và tác động lên tất cả các bánh xe, xe không có đèn lùi, đèn soi biển số sau, không có đồng hồ đo vận tốc, không có kính chắn gió phía trước hoặc có kính chắn gió nhưng không phải là kính an toàn hoặc kính bằng vật liệu dẻo, không trang bị hệ thống gạt nước. Thượng tá Nguyễn Văn Hanh, Phó trưởng Công an TP Sầm Sơn thông tin thêm: Khoảng ba năm trở lại đây, khi xe điện tham gia giao thông đã xảy ra một số vụ tai nạn, trong đó có nguyên nhân là do phương tiện không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, điều kiện an toàn.

Căn cứ các quy định pháp luật hiện hành, trên cơ sở khảo sát đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, bất cập về đăng ký, đăng kiểm phương tiện, lấy ý kiến đại diện người lao động, các doanh nghiệp kinh doanh vận tải bằng xe điện, các tổ chức, hiệp hội doanh nghiệp, các ngành liên quan, các thành viên UBND tỉnh, ngày 9-3-2018, UBND tỉnh Thanh Hóa có Quyết định số 06/2018/QÐ-UBND về việc ban hành Quy định tổ chức và quản lý hoạt động thí điểm xe điện bốn bánh vận chuyển khách tại TP Sầm Sơn thay thế Quyết định số 1040/2013/QÐ-UBND đã hết hiệu lực thi hành. Theo đó, ngoài việc được phép tăng thêm 43 xe điện, với 431 xe điện hoạt động trước ngày Thông tư số 86/2014/TT-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải và Thông tư số 15/2014/TT-BCA của Bộ Công an có hiệu lực mà không đủ điều kiện đăng ký, cấp biển số, đăng kiểm định kỳ theo quy định thì phải thay thế theo lộ trình. Cụ thể, năm 2018 các doanh nghiệp đang khai thác, sử dụng xe điện phải thay 40% số xe; năm 2019 phải thay 60% số xe còn lại của từng đơn vị, bảo đảm tất cả các xe điện đang thí điểm hoạt động ở Sầm Sơn được đăng ký, đăng kiểm.

Hài hòa lợi ích của doanh nghiệp, người lao động

Ông Lê Văn Lưu, Giám đốc Công ty TNHH xây dựng và du lịch Hưng Phong, đang kinh doanh xe điện ở TP Sầm Sơn thừa nhận: Xe điện đưa vào hoạt động ở đô thị Sầm Sơn từ năm 2008 nhưng có phương tiện sản xuất từ năm 2003 đến 2005. Lộ trình thay thế 431 xe điện đang sử dụng vào mục đích kinh doanh, sẽ phát sinh tốn kém và lãng phí về kinh tế không nhỏ cho doanh nghiệp, người lao động. Theo báo cáo của doanh nghiệp và thông tin từ cơ quan quản lý nhà nước, hiện mỗi chiếc xe điện 8 chỗ ngồi trở xuống đủ tiêu chuẩn điều kiện để đăng ký, đăng kiểm trị giá khoảng 300 triệu đồng. Một số người lao động phản ánh, cách đây mấy năm họ đã mua mỗi chiếc xe điện với giá tương tự. Từ năm 2013 đến 2017, TP Sầm Sơn không được phép tăng số lượng xe điện. Vận tải du khách bằng xe điện cho thu nhập khá, lại được hưởng hoa hồng từ dịch vụ đưa, dẫn khách, cho nên nhiều người lao động tự thỏa thuận, bán, mua lại xe điện cùng "lốt" lưu hành, đẩy giá chuyển nhượng mỗi chiếc xe điện lên quá cao.

Với tỷ lệ thay thế 40% phương tiện không đủ tiêu chuẩn, điều kiện đăng ký, đăng kiểm, năm nay doanh nghiệp Hưng Phong phải thay thế 103 xe, Chiến Thắng 40 xe, Việt Cường 24 xe, BMC 6 xe. Trên thực tế, có ba doanh nghiệp mới tham gia kinh doanh bằng xe điện từ năm 2012 và 2013. Ấn định tỷ lệ thay thế 40% phương tiện không đủ điều kiện đăng ký, đăng kiểm cho mỗi doanh nghiệp gây tốn kém, lãng phí cho chủ sở hữu, nhất là người lao động mới đầu tư, tham gia kinh doanh. Nhiều xe điện đang hoạt động tốt nếu phải thay thế sẽ gây tổn thất trực tiếp cho người lao động.

Thiết nghĩ, cùng với việc đánh giá hiện trạng mỗi phương tiện, căn cứ năm sản xuất, thời gian sử dụng, cơ quan quản lý nhà nước có thông báo cụ thể tới mỗi doanh nghiệp, người sở hữu những phương tiện bắt buộc phải thay thế xe điện trong năm 2018 và 2019.

Qua trao đổi với người lao động, doanh nghiệp, lãnh đạo TP Sầm Sơn và Sở Giao thông vận tải tỉnh Thanh Hóa có thể nhận thấy: Mỗi chiếc xe điện đang hoạt động ở TP Sầm Sơn có giá quá cao. Giám đốc Sở Giao thông vận tải Thanh Hóa Trần Văn Hải nhấn mạnh: Từ năm 2019, việc bổ sung xe điện được thực hiện theo hình thức đấu thầu rộng rãi theo quy định của Luật Ðấu thầu. Căn cứ chỉ tiêu bổ sung xe điện hằng năm, TP Sầm Sơn tổ chức đấu thầu lựa chọn số lượng xe điện cho từng đơn vị cụ thể, hoàn thành trước ngày 30-10 hằng năm. Mục đích nhằm chấm dứt cơ chế xin - cho, đưa mỗi chiếc xe điện đủ tiêu chuẩn, được phép lưu hành về giá trị thật của nó.