Quân đội thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở

Tất cả các đơn vị đầu mối thuộc Ðảng ủy Quân sự T.Ư đều kiện toàn đầy đủ Ban chỉ đạo thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở và đi vào hoạt động tương đối có nền nếp. Dân chủ trong lãnh đạo, dân chủ trong chỉ huy và ba dân chủ lớn của quân nhân gồm: dân chủ về chính trị, dân chủ về quân sự và chuyên môn, dân chủ về kinh tế, đời sống được thực hiện nghiêm túc.

Việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở đã tác động sâu sắc đến việc hình thành phương pháp, phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ, đảng viên các cấp. Quan điểm tôn trọng, lắng nghe ý kiến quần chúng, phát huy trí tuệ tập thể của cán bộ, chiến sĩ được lãnh đạo, chỉ huy các cấp chú trọng, góp phần giải quyết được nhiều khâu yếu, mặt yếu, phức tạp kéo dài của cơ quan, đơn vị. Các biểu hiện vi phạm quyền dân chủ như quân phiệt, vi phạm nhân cách chiến sĩ, đơn thư khiếu nại tố cáo vượt cấp, nặc danh sai sự thật... không còn tình trạng như trước đây. Các hình thức công khai, minh bạch về kinh tế, tài chính, chế độ chính sách, gặp gỡ đối thoại với quần chúng, với cấp dưới được nhiều cơ quan, đơn vị duy trì thành nền nếp hàng tháng, quý, năm; tạo môi trường đoàn kết, thống nhất, gắn bó trong từng cấp, cấp trên với cấp dưới, cán bộ với chiến sĩ, đồng chí với đồng đội ngày càng sâu sắc.

Thực tế cho thấy, hai vấn đề cơ bản đáng quan tâm nhất hiện nay trong quân đội, đó là nhận thức và sự cụ thể hóa về thực hiện Quy chế dân chủ ở từng cấp. Kinh nghiệm là, nơi nào giải quyết được nhận thức của cán bộ, đảng viên và quần chúng về vai trò, ý nghĩa của Quy chế dân chủ ở cơ sở thì việc quán triệt vận dụng các chỉ thị, nghị quyết, cụ thể hóa thành quy định, quy ước, hướng dẫn cụ thể trong mọi hoạt động lãnh đạo, quản lý và công tác đạt hiệu quả thiết thực. Nơi nào Quy chế dân chủ ở cơ sở được cụ thể hóa thì cấp ủy, chỉ huy, cơ quan, đơn vị đoàn kết thống nhất, gắn bó hài hòa, ý thức trách nhiệm được nâng cao. Nơi nào thật sự phát huy được dân chủ thì phát động được phong trào quần chúng, tạo nên động lực thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ chính trị trọng tâm.

Ngược lại, nơi nào nhận thức chưa đầy đủ thì thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở còn hình thức, hành chính, không có chiều sâu. Ðối với môi trường quân đội, do hệ thống chỉ huy, lãnh đạo chặt chẽ, chính quy, tập trung thống nhất cao, nếu cán bộ, đảng viên giữ cương vị chủ trì không quán triệt sâu sắc quan điểm, nguyên tắc thì cũng sẽ có những vi phạm quyền dân chủ, quan liêu, mệnh lệnh lấn át các phương pháp dân chủ, chủ quan áp đặt khách quan, cá nhân lấn át tập thể. Mọi quyền hạn của người chỉ huy, giám đốc... đều đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy đảng và ràng buộc trong mối quan hệ lãnh đạo và quản lý của một tập thể. Muốn giải quyết tốt vấn đề nhận thức, gắn chặt với việc tổ chức thực hiện Cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Ðảng và các phong trào hành động cách mạng của các tổ chức quần chúng; đồng thời từng cấp phải đặt ra yêu cầu cụ thể cho sát với đối tượng, loại hình hoạt động của cơ quan, đơn vị.

Ðể toàn quân tiếp tục thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở thật sự có hiệu quả, cần quán triệt quan điểm "Dân là gốc", dân là chủ và dân làm chủ của Bác Hồ. Ðây là tư tưởng xuyên suốt trong toàn bộ cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác, nhất là tư tưởng về xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân. Quyền lực chính trị của nhân dân được bảo đảm, dân chủ được mở rộng, đời sống xã hội cởi mở và năng động hơn sẽ là động lực tích cực chính trị của quần chúng. Ðẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng trong cán bộ, đảng viên nhằm thống nhất nhận thức và hành động.

Một mặt, thông qua hệ thống thông tin đại chúng, báo chí, phát thanh, truyền hình tuyên truyền sâu rộng, thường xuyên những quan điểm, tư tưởng chỉ đạo của Ðảng về dân chủ và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở. Mặt khác, phải thông qua thực tiễn hoạt động của cấp ủy, chỉ huy, cán bộ, đảng viên các cấp thật sự đổi mới phong cách, phương pháp lãnh đạo bảo đảm cho quá trình ra các nghị quyết, quyết định thật sự phát huy được dân chủ; tự mình học tập, rèn luyện nâng cao trình độ dân chủ ngay từ sinh hoạt chi bộ, tổ đảng, chi đoàn, chi hội...

Các cơ quan, đơn vị căn cứ chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn để chủ động xác định mức độ cụ thể hóa thực hiện dân chủ ở từng cấp. Trước hết phải có quy chế, quy định cụ thể, phù hợp bảo đảm dân chủ trong hoạt động lãnh đạo của cấp ủy đảng, hoạt động quản lý của người chỉ huy các cấp. Hệ thống quy chế, quy định đó phải có cơ chế để hoạt động và phát huy tác dụng. Xây dựng và mở rộng dân chủ ở cơ sở thực chất là một quá trình nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cấp ủy đảng, chỉ huy các cấp mà trước hết là ở cơ sở.

Do vậy, Quy chế dân chủ ở cơ sở cần được lượng hóa về nội dung, phạm vi, hình thức bằng các quy định cụ thể. Phải tăng cường các phương thức giao tiếp, đối thoại giữa lãnh đạo, chỉ huy với cán bộ, chiến sĩ, đảng viên, đoàn viên, hội viên. Mở rộng cơ hội cho cán bộ, chiến sĩ ở cơ sở được tham gia đóng góp ý kiến đối với các hoạt động của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể bằng các hình thức: đối thoại, giao tiếp, hòm thư góp ý, hội nghị, hội họp, các diễn đàn... để giải quyết các khúc mắc từ cơ sở, giải quyết thỏa đáng yêu cầu, nguyện vọng của quần chúng.

Hiện nay, nhiều đơn vị đã quy định bắt buộc định kỳ lãnh đạo, chỉ huy các cấp gặp gỡ đối thoại với cán bộ, chiến sĩ theo phân cấp: sư đoàn đối thoại trực tiếp với cấp tiểu đoàn, trung đoàn đối thoại trực tiếp với cấp đại đội, tiểu đoàn đối thoại với trung đội. Nhiều đồng chí lãnh đạo, chỉ huy cấp quân khu, quân chủng, quân đoàn gặp gỡ trực tiếp cán bộ, chiến sĩ ở phân đội, giải quyết các vướng mắc nhanh nhất, hiệu quả nhất. Tập trung rà soát các loại hình quy chế lãnh đạo của cấp ủy, chỉ huy và cơ quan các cấp, bảo đảm bốn nội dung của cơ chế dân chủ là: dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra được cụ thể hóa và phát huy sâu rộng.

Quan tâm xây dựng, rèn luyện phong cách công tác, sinh hoạt dân chủ cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ, đảng viên giữ cương vị chủ trì. Tập thể cấp ủy, chỉ huy gương mẫu, công khai, minh bạch, hành động theo những giá trị chuẩn mực và nguyên tắc dân chủ, là cơ sở để mở rộng và phát huy dân chủ trong cơ quan, đơn vị. Mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ cán bộ chủ trì phải luôn tự ghép mình vào kỷ luật và nguyên tắc.

Những vấn đề bức xúc từ thực tiễn cơ sở được tiến hành xem xét, đánh giá thực sự dân chủ thì sẽ đem lại kết quả giải quyết hiệu quả. Cán bộ, đảng viên bất kỳ cương vị nào đều phải thực hiện tốt phương châm: trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân. Có thể nói, lắng nghe quần chúng, hiểu được tâm tư, nguyện vọng của quần chúng cũng là một phẩm chất năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Chú trọng phát huy vai trò của các tổ chức thanh niên, phụ nữ, công đoàn và hội đồng quân nhân, phát động được phong trào quần chúng tham gia vào quá trình thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở. Có như vậy Quy chế dân chủ mới thật sự không ngừng được xây dựng, mở rộng, góp phần tạo động lực phát triển, phát huy sức mạnh tổng hợp, sức mạnh chính trị của tinh thần quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.