Trong bối cảnh Gia Lai đăng cai Năm Du lịch quốc gia 2026, việc bảo tồn và phát huy các lễ hội đó càng có ý nghĩa khi vừa giữ hồn văn hóa, vừa mở ra hướng đi mới cho ngành du lịch.
Tại Pleiku, làng Ơp của người Gia Rai vẫn tồn tại như một “làng trong phố”. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh chóng khiến cho nhiều nghi lễ truyền thống đứng trước nguy cơ bị lãng quên. Những lễ ăn hỏi, lễ mừng lúa mới, lễ cúng bến nước… vốn gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng nay thưa dần, chỉ còn trong ký ức của người già.
Trước thực tế đó, Phòng Văn hóa-Xã hội phường Pleiku đã phối hợp cùng cộng đồng phục dựng lễ ăn hỏi theo phong tục người Gia Rai. Đây không chỉ là một nghi lễ hôn nhân, mà còn là dịp để thế hệ trẻ được biết đến một phần nếp sinh hoạt văn hóa vốn quen thuộc trong đời sống xưa. Lần đầu tham dự lễ ăn hỏi theo phong tục truyền thống, anh Rơ Mah Luy (làng Ơp) chia sẻ, những lời khuyên của già làng khiến cho đôi trai gái càng quý trọng tình yêu và ý thức hơn về việc gìn giữ giá trị gia đình.
Anh hy vọng sau này khi lập gia đình, anh cũng sẽ được thực hiện lễ ăn hỏi theo đúng phong tục truyền thống của dân tộc mình. Thời gian qua, hàng chục lễ hội đặc trưng của người Ba Na, Gia Rai đã được ngành văn hóa hỗ trợ phục dựng trên nguyên tắc tôn trọng giá trị nguyên bản. Các hoạt động này đều do cộng đồng làm chủ thể, chính quyền đóng vai trò hỗ trợ, tạo điều kiện. Năm 2026, Gia Lai sẽ tổ chức nhiều hoạt động gắn với di sản văn hóa cồng chiêng để góp phần quảng bá và khôi phục giá trị văn hóa truyền thống.
Theo kế hoạch, chương trình “Cồng chiêng cuối tuần-Thưởng thức và trải nghiệm” sẽ diễn ra vào tối thứ bảy hằng tuần. Đồng thời, Bảo tàng tỉnh sẽ tổ chức không gian trưng bày và các triển lãm chuyên đề về di sản Không gian văn hóa cồng chiêng Gia Lai. Bên cạnh đó, Ngày hội văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai dự kiến được tổ chức vào tháng 4 và Liên hoan cồng chiêng quốc tế sẽ diễn ra trong quý IV. Đồng thời với các hoạt động lễ hội, tỉnh cũng triển khai chính sách hỗ trợ khôi phục Không gian văn hóa cồng chiêng.
Cụ thể, tỉnh sẽ có cơ chế hỗ trợ kinh phí để các làng đồng bào dân tộc Ba Na, Gia Rai, Chăm và H’rê xây dựng nhà rông truyền thống, ưu tiên tại những địa điểm phát triển du lịch cộng đồng. Mức hỗ trợ tối đa cho mỗi công trình là 1 tỷ đồng, nhằm tạo điều kiện để các làng vừa giữ gìn bản sắc văn hóa, vừa gắn kết với phát triển kinh tế- xã hội địa phương.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai Lê Thị Thu Hương cho biết, Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Không gian văn hóa cồng chiêng tỉnh Gia Lai giai đoạn 2026-2030. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục duy trì, phục dựng các nghi lễ, lễ hội truyền thống. Đề án nhấn mạnh vai trò của cộng đồng, vốn được coi là chủ thể của di sản để hướng đến bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa một cách bền vững, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển du lịch địa phương.
Trong bối cảnh tỉnh Gia Lai đăng cai Năm Du lịch quốc gia 2026, việc phục dựng lễ hội càng có ý nghĩa đặc biệt. Điều này không chỉ là sự trở về với cội nguồn, mà còn là bước đi chiến lược để đưa văn hóa bản địa hòa nhập vào dòng chảy phát triển. Mỗi lễ hội được tái hiện là một minh chứng cho sức sống mãnh liệt của văn hóa truyền thống, là cách để đồng bào Ba Na, Gia Rai khẳng định giá trị, để du khách thêm yêu mến vùng đất cao nguyên và để Gia Lai bước vào tương lai với niềm tự hào về bản sắc văn hóa truyền thống của địa phương.
