Về phường Nhị Châu đúng ngày bầu cử đại biểu QH khóa XIII và bầu cử đại biểu HÐND các cấp nhiệm kỳ 2011-2016, chúng tôi nhận thấy niềm phấn khởi của người dân nơi đây trước sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong thời gian qua, nhất là việc kiến thiết, xây dựng hạ tầng kỹ thuật, quy hoạch mở rộng các tuyến đường, tuyến phố... Ðứng bên tuyến đường Phan Chu Trinh đã được giải phóng mặt bằng (GPMB), chị Nguyễn Thị Hương cho biết: Gia đình chị cũng như những hộ dân không thuộc diện phải GPMB rất cảm kích trước sự tự nguyện hiến đất để làm đường của hàng trăm hộ dân trong phường. Việc làm đầy trách nhiệm và nghĩa tình của bà con đã góp phần làm thay đổi bộ mặt của một phường có nhiều khó khăn bởi không ít hộ dân vẫn còn sản xuất nông nghiệp.
Phường Nhị Châu được thành lập đầu năm 2010 trên cơ sở tách ra từ phường Ngọc Châu. Ðể xây dựng phường mới, phát triển theo hướng văn minh, hiện đại, Ðảng bộ phường nhiệm kỳ 2010-2015 đã đề ra những mục tiêu, nhiệm vụ mang tính đột phá, đó là cải tạo, nâng cấp tất cả các tuyến đường ở khu dân cư; mở rộng một số tuyến phố chính; xây mới một số công trình trường học, nhà văn hóa, khu hành chính của phường...
Khi thành lập, hệ thống giao thông ở phường Nhị Châu chỉ có một tuyến phố chính (phố Nhị Châu), còn lại đều là đường làng. Giữa năm 2010, phường đề nghị thành phố sớm được xây dựng hai tuyến phố mới là Trương Hán Siêu và Phan Chu Trinh. Theo quy hoạch, đường Trương Hán Siêu sẽ mở rộng từ 3 m đến 13,5 m, dài 510 m; đường Phan Chu Trinh mở rộng từ 3 m đến 18,5 m, dài 593,8 m. Nhưng trong dự án được phê duyệt, cả hai tuyến phố đều không có phần kinh phí từ ngân sách Nhà nước cho đền bù GPMB, đó là trở ngại lớn không dễ vượt qua, nhất là trong thời buổi đất rất có giá trị.
Khi mở tuyến đường Trương Hán Siêu, theo quy hoạch sẽ lấn vào đất đang sử dụng của 117 hộ dân, trong đó 26 hộ có diện tích đất cần giải tỏa đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ); khoảng 50 hộ có quán bán hàng, nhà cấp bốn, công trình phụ, tường bao, cổng xây phải tháo dỡ. Tuyến đường Phan Chu Trinh, theo quy hoạch sẽ lấn vào đất của 85 hộ. Nhiều hộ phải dỡ bỏ nhà cấp bốn, công trình phụ, hoặc tường rào, cây xanh, trong đó 25 hộ có sổ đỏ đối với diện tích cần giải tỏa.
Ðể thực hiện GPMB, Ðảng ủy, UBND phường Nhị Châu xác định phải làm tốt công tác vận động quần chúng, sao cho tất cả người dân thấu hiểu mục đích, ý nghĩa của việc làm đường, từ đó có ý thức chung tay xây dựng quê hương. Tại các cuộc họp bàn với dân, UBND phường trình bày rõ những khó khăn của một phường mới thành lập, lợi ích kinh tế - xã hội của việc mở rộng các đường phố, xin ý kiến nhân dân về kế hoạch GPMB. Ban đầu nhiều hộ đồng tình nhưng yêu cầu phường phải đền bù GPMB theo quy định của Nhà nước.
Trước khó khăn nêu trên, tất cả cán bộ, đảng viên, các tổ chức đoàn thể quần chúng ở phường Nhị Châu đã tích cực vào cuộc, tập trung làm công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục nhân dân hiến đất làm đường vì lợi ích chung của tập thể. Trước hết, gia đình cán bộ, đảng viên, viên chức có diện tích đất nằm trong kế hoạch GPMB gương mẫu tự tháo dỡ các công trình, đồng thời có trách nhiệm vận động, thuyết phục những gia đình thuộc dòng họ sớm tháo dỡ công trình để bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công. Chủ tịch Hội Người cao tuổi phường Trần Văn Sử đã tự nguyện hiến 30 m2 đất, đồng thời vận động các gia đình trong nội tộc, những hộ lân cận tự tháo dỡ các công trình xây dựng mà không yêu cầu tiền hỗ trợ. Việc làm đó đã tạo sự thuận lợi rất lớn cho công tác GPMB, thi công đường Trương Hán Siêu, khắc phục được tâm lý chờ đợi nhà nọ nhìn nhà kia tháo dỡ rồi mới làm theo. Cán bộ chủ chốt của phường và các tổ chức đoàn thể thường xuyên đến những hộ 'chưa thông' động viên, thuyết phục các gia đình ủng hộ chủ trương lớn của địa phương. Có trường hợp, cán bộ phường làm công tác dân vận chưa khéo khiến người dân không đồng tình. Chủ tịch UBND phường Phạm Văn Cảnh đã trực tiếp đến gia đình nhận khuyết điểm thay cho cán bộ, nói rõ về chính sách đền bù GPMB cũng như những khó khăn thực tế của địa phương và đề nghị bà con đồng tình ủng hộ. Ðiều đáng quý là, công tác vận động nhân dân hiến đất làm đường ở phường Nhị Châu đã thu hút đông đảo người dân tham gia. Ông Nguyễn Văn Ðậu (khu dân cư số 2), người sớm tự nguyện phá cả cổng rào, tường bao kiên cố và hiến hàng chục m2 đất cho biết: Khi có chủ trương làm đường, người dân ở Nhị Châu đều phấn khởi. Tuy vậy, cũng không tránh được tâm lý so bì bởi đối chiếu với quy hoạch thì không ít nhà phải hiến từ 20 đến 30 m2 đất đã được cấp sổ đỏ (không tính phần diện tích đất vườn), nếu bán đi đủ để xây dựng cả một ngôi nhà; có nhà thì chỉ mất một vài m2 đất và nhiều hộ hoàn toàn được hưởng lợi. Nhưng người dân chúng tôi đã bảo nhau, Nhị Châu là phường Anh hùng, thời kháng chiến chống thực dân Pháp, cha ông chúng ta đã từng tiêu thổ kháng chiến; trong những năm chiến tranh chống Mỹ, cứu nước nhiều hộ dân Nhị Châu không so đo tính toán đã dỡ nhà, dỡ bếp để lấy gỗ, lấy gạch làm trận địa pháo, trận địa tên lửa cho bộ đội bảo vệ cầu Phú Lương, bảo vệ quốc lộ 5, đường tàu... Vậy thì chúng ta phải vì tập thể, vì chủ trương đúng đắn của cấp ủy, chính quyền để xứng đáng với thế hệ đi trước. Các ông Ðào Văn Ngô, Ðỗ Văn Kỳ... là những điển hình trong hiến đất làm đường và nhiều hộ dân cho chúng tôi biết: Việc tự nguyện hiến đất làm đường ở phường Nhị Châu đã trở thành phong trào. Ba năm trước, cả trăm hộ dân nơi đây cũng đã hiến hàng nghìn m2 đất đã được cấp sổ đỏ, đất vườn để xây dựng tuyến phố Nhị Châu mà không đòi hỏi tiền hỗ trợ đền bù. Vì vậy, khi phường có chủ trương mở hai tuyến phố mới, đối với những người còn lừng khừng, chậm trễ trong việc bàn giao mặt bằng, mỗi khi gặp mặt hàng xóm láng giềng, mọi người đều chân tình vận động, thấm đượm tình làng nghĩa xóm. Các cụ cao tuổi bày tỏ: Chúng ta đang thực hiện Cuộc vận động 'Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh', vậy thì không gì thiết thực hơn là mỗi người, mỗi nhà hãy góp công, góp của, tự nguyện tháo dỡ công trình, tạo mọi điều kiện thuận lợi để cùng với Nhà nước xây dựng phường Nhị Châu đàng hoàng hơn, to đẹp hơn. Bên cạnh đó, Ðài Truyền thanh phường, các tổ chức đoàn thể thường xuyên thông báo tiến độ GPMB, biểu dương những gia đình sớm chủ động tháo dỡ nhà, tường bao, lều quán trả mặt bằng cho thi công... Cứ vậy, 'mưa dầm thấm sâu', qua quá trình vận động, tất cả các hộ dân đều đồng tình ủng hộ việc phường triển khai làm đường giao thông. Một số hộ khó khăn có nhà cấp bốn hoặc có công trình phụ xây dựng kiên cố chỉ yêu cầu phường hỗ trợ phần tháo dỡ, di chuyển công trình.
Ðến nay, hơn 200 hộ dân đã bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công, chỉ còn một khuôn viên đất (có công trình xây dựng) của một gia đình đang sinh sống ở nơi khác là chưa bàn giao xong. Lãnh đạo phường đang liên hệ với chủ khu đất để tuyên truyền, vận động nhằm có được sự đồng thuận trong việc hiến đất để mở rộng đường và để dự án được thực hiện đúng tiến độ. Ông Nguyễn Ðình Thuyết, Giám đốc Công ty Thủy Minh, đơn vị đang thi công tuyến đường Phan Chu Trinh nhận xét: Chính quyền phường làm công tác vận động quần chúng rất tốt, đã đi trước một bước đối với phần việc khó khăn phức tạp nhất là công tác GPMB. Người dân trong phường rất có ý thức đối với việc xây dựng quê hương. Nhờ vậy, chúng tôi đã được bàn giao mặt bằng sớm hơn so với kế hoạch. Ðể bày tỏ lòng biết ơn bà con, chúng tôi sẽ tập trung máy, thiết bị cố gắng thi công tuyến đường bảo đảm chất lượng tốt nhất và hoàn thành sớm trước thời hạn.
Với phương châm 'Nhà nước và nhân dân cùng làm', nhân dân góp đất, Nhà nước đầu tư kinh phí, ý Ðảng hợp với lòng dân cho nên hai tuyến đường Trương Hán Siêu và Phan Chu Trinh với tổng mức đầu tư khoảng 12 tỷ đồng sẽ sớm được hoàn thành, là những công trình mang ý nghĩa thiết thực chào mừng kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9 năm nay.
Do làm tốt công tác dân vận, phường Nhị Châu đã hoàn thành công tác giải phóng
mặt bằng thi công đường Phan Chu Trinh.
Kết quả đó tạo động lực và niềm tin để sắp tới phường Nhị Châu tiếp tục triển khai mô hình 'dân vận khéo' đối với một số công việc quan trọng và nhạy cảm. Ðó là vận động nhân dân ở khu làng cũ GPMB để xây dựng tuyến đường Hoàng Ngân từ trung tâm phường lên đê sông Thái Bình và xây dựng khu trung tâm hành chính của phường; cùng với thành phố lập phương án GPMB khai thông nút thắt ở tuyến đường gom ven quốc lộ 5 đoạn qua địa bàn phường. Trao đổi ý kiến với chúng tôi, Chủ tịch UBND phường Phạm Văn Cảnh cho biết: Từ thực tiễn của địa phương, cán bộ, đảng viên phường Nhị Châu càng thêm thấm thía và tâm huyết với lời dạy của Bác Hồ 'Dễ mười lần không dân cũng chịu, khó trăm lần dân liệu cũng xong'. Quan điểm của lãnh đạo địa phương là phải tôn trọng nhân dân, không ép dân; để thực hiện một chủ trương lớn cần phải phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, của khối đại đoàn kết toàn dân, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, phân tích có lý, có tình để tạo được sự đồng thuận của nhân dân.
Qua việc hiến đất làm đường ở phường Nhị Châu, lãnh đạo TP Hải Dương cần quan tâm chỉ đạo, biểu dương, khen thưởng các hộ dân đã đồng tình hiến đất cho tập thể làm đường giao thông, và biểu dương những điển hình làm công tác dân vận khéo. Mô hình 'dân vận khéo' ở Nhị Châu cũng cần được đúc kết, rút kinh nghiệm để triển khai ra diện rộng, nhất là đối với các địa phương vừa được nâng cấp từ xã lên phường và những xã mới sáp nhập về thành phố.
