Nằm dưới chân dãy Tam Đảo hùng vĩ, hồ Đoàn Ủy ở xã Đại Từ rộng khoảng 16 ha, có dung tích gần 1 triệu mét khối nước, không chỉ cung cấp nước tưới cho hơn 300 ha đất nông nghiệp mà còn có tiềm năng nuôi cá.
Nhiều năm qua, gia đình bà Trần Thị Tình và một số cá nhân khác đã đầu tư hàng tỷ đồng mua sắm lồng bè, trang thiết bị, ngư cụ để nuôi các loại cá lăng, nheo, trắm cỏ... Hằng năm, gia đình bà Tình xuất bán ra thị trường hàng tấn cá các loại, doanh thu vài trăm triệu đồng, giải quyết việc làm thường xuyên cho 3 lao động.
Bà Trần Thị Tình chia sẻ: “Hồ Đoàn Ủy có mặt nước rộng, mực nước tương đối ổn định, nước lưu thông thường xuyên, không bị ô nhiễm cho nên có tiềm năng để nuôi cá, phát triển kinh tế, góp phần quản lý, bảo vệ hồ”.
Núi Cốc là hồ thủy lợi với diện tích mặt nước lên đến 25 km², cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, phát điện, sinh hoạt, du lịch; đồng thời có tiềm năng lớn về nuôi trồng, phát triển nguồn lợi thủy sản.
Những năm qua, hàng chục trang trại nuôi cá lồng, bè, trong đó có một số loài đặc sản như cá tầm, chép giòn... góp phần mang lại giá trị kinh tế không nhỏ. Các trang trại nuôi cá tại hồ Núi Cốc được tổ chức hợp lý, thu hút khách du lịch trải nghiệm, từ đó phát huy tính chất đa chức năng của hồ trong phát triển kinh tế.
Tỉnh Thái Nguyên có gần 1.900 hồ chứa nước thủy lợi, phần lớn do Nhà nước đầu tư và được giao cho đơn vị sự nghiệp, ủy ban nhân dân các xã, phường quản lý, vận hành.
Tuy nhiên, nhiều hồ chứa ở vùng sâu, vùng xa còn thiếu cán bộ quản lý, bảo vệ, vận hành, chưa giám sát được liên tục 24/24 giờ... Do đó, việc cho cá nhân, tổ chức sử dụng mặt nước nuôi trồng thủy sản vừa tạo ra nguồn thực phẩm, vừa góp phần trông coi, bảo vệ hồ, kịp thời phát hiện các hành vi lấn chiếm, làm ô nhiễm nước hồ.
Bên cạnh các hồ chứa thủy lợi, toàn tỉnh còn có 3.320 ha ao. Những năm qua, người dân trên địa bàn tích cực ứng dụng kỹ thuật, từng bước nuôi cá thâm canh và bán thâm canh các loài thủy sản, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn cho cá, tạo nguồn thực phẩm tại chỗ nhằm cải thiện cuộc sống; góp phần tăng thu nhập, giải quyết việc làm nhàn rỗi.
Theo báo cáo của Chi cục Chăn nuôi, thú y và thủy sản tỉnh Thái Nguyên, sản xuất thủy sản giai đoạn 2021-2025 tăng bình quân 8,5%/năm; trong đó, sản lượng thủy sản năm 2025 đạt 21.837 tấn, giá trị đạt gần 1.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng khoảng 2,6% trong cơ cấu nội ngành nông, lâm nghiệp.
Công ty TNHH một thành viên khai thác thủy lợi Thái Nguyên đang được giao quản lý hơn 200 hồ chứa ở khu vực phía nam (tỉnh Thái Nguyên cũ) với diện tích mặt nước khoảng 4.000 ha. Hiện công ty đang phối hợp đơn vị tư vấn xây dựng đơn giá nuôi trồng thủy sản tại các hồ chứa, tới đây sẽ trình các cơ quan có thẩm quyền của tỉnh thẩm định, phê duyệt, làm cơ sở đấu giá, đấu thầu cho thuê mặt nước để nuôi trồng thủy sản.
Khi đó, cơ chế quản lý, phương thức khai thác hồ chứa thủy lợi do Nhà nước đầu tư để nuôi trồng thủy sản sẽ rõ ràng, ổn định, là cơ sở để thu hút các cá nhân, tổ chức, hợp tác xã... đầu tư nuôi trồng thủy sản bền vững, lâu dài.
Chi cục trưởng Chăn nuôi, thú y và thủy sản Đinh Thị Hồng Chiêm cho biết: Thời gian tới, tỉnh định hướng phát triển thủy sản theo hướng thâm canh, nâng cao giá trị, cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng tăng tỷ trọng ngành thủy sản, phấn đấu đến năm 2030 đạt 4% trong tổng cơ cấu nội ngành nông, lâm nghiệp của tỉnh. Dự kiến đến năm 2030, diện tích nuôi trồng thủy sản đạt 7.500 ha; trong đó, sản xuất thủy sản theo hướng hàng hóa tập trung, thâm canh và bán thâm canh chất lượng cao đạt 2.500 ha, nuôi cá lồng trên các hồ chứa đạt thể tích 50.000 m³; tiếp tục hình thành, phát triển các vùng nuôi thủy sản tập trung.
Nhằm phát triển nuôi trồng thủy sản, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng khoa học, kỹ thuật; chuyển giao các quy trình nuôi an toàn; sử dụng con giống có chất lượng; nâng cao năng lực phòng chống dịch bệnh và tăng cường quản lý môi trường trong nuôi trồng.
Cùng với đó, tổ chức lại sản xuất theo hướng tăng cường liên kết giữa người nuôi, hợp tác xã, doanh nghiệp và đơn vị tiêu thụ; từ đó hình thành các chuỗi sản xuất, nâng cao chất lượng, truy xuất nguồn gốc và khả năng cạnh tranh của sản phẩm thủy sản trên thị trường.
