Ông Mike Brown, Trưởng nhóm nghiên cứu thiên văn thuộc Viện kỹ thuật California cho biết, mặt trăng này chuyển động rất gần với hành tinh Xena. Trước đó, các kính viễn vọng đặt trên trái đất đã để mất dấu vết của nó cho đến tận bây giờ.
Trên website cá nhân của mình hôm 10-9, ông Brown cho biết nhóm của ông đã quan sát thấy hình ảnh mờ nhạt của mặt trăng này từ Đài quan sát Keck đặt ở Mauna Kea, Hawaii.
Phân tích các hình ảnh mới, các nhà thiên văn quan sát thấy một điểm sáng nhỏ chuyển động gần hành tinh Xena và khẳng định nó chỉ có thể là mặt trăng, vì các ngôi sao thì đứng yên, không di chuyển.
Hồi tháng 7, ông Brown đã công bố khám phá ra hành tinh Xena, mang số hiệu 2003 UB313 trong dải Kuiper, nơi tồn tại hầu hết các hành tinh nhỏ thuộc hệ mặt trời. Hành tinh 2003 UB313 lớn hơn hành tinh thứ chín Pluto trong hệ mặt trời nên nó được xếp là hành tinh thứ mười.
Tuy nhiên không phải tất cả các nhà thiên văn đều đồng ý với cách gọi của ông Brown, thậm chí một nhóm của Hiệp hội thiên văn quốc tế còn đang chuẩn bị định nghĩa lại khái niệm về hành tinh.
Hiện các nhà thiên văn chưa xác định được chính xác kích thước của mặt trăng này, nhưng họ ước chừng nó có đường kính khoảng 350km, nhỏ hơn tám lần so với hành tinh Xena. Họ đặt tên cho mặt trăng này là Gabrielle.
Hệ mặt trăng mới phát hiện và hành tinh Xena cũng tương tự như hệ Trái đất và Mặt trăng. Khoảng cách từ mặt trăng này đến hành tinh Xena nhỏ hơn khoảng cách giữa Trái đất và Mặt trăng khoảng mười lần. Hành tinh Xena có đường kính khoảng 2800 km, nhỏ hơn trái đất năm lần và mặt trăng Gabrielle cũng nhỏ hơn Mặt trăng của Trái đất khoảng tám lần.
Phát hiện về mặt trăng mới sẽ giúp các nhà thiên văn xác định được khối lượng của hành tinh Xena. Ông Brown viết: “Việc tìm ra một mặt trăng, rồi xác định khoảng cách đến hành tinh của nó, tiếp đến xác định khoảng thời gian nó quay một vòng quanh hành tinh của nó, cho phép chúng ta tính được chính xác khối lượng của hành tinh”.
Khám phá này còn giúp hiểu được nguyên lý phát sáng trong lịch sử của hệ mặt trời. Các nhà thiên văn cho rằng, mặt trăng của hành tinh Xena hình thành từ một vụ va chạm giữa các thiên thể trong dải Kuiper, giống như giả thiết cho rằng Mặt trăng của Trái đất được tạo ra từ một vụ va chạm giữa Trái đất và một thiên thể có kích thước lớn như sao Hỏa. Do đó, hiểu được quỹ đạo hoạt động của mặt trăng quay quanh hành tinh Xena sẽ giúp khẳng định giả thiết hình thành trên là đúng.
Hành tinh Xena và mặt trăng Gabrielle cách Mặt trời khoảng 16 tỷ km, gấp ba lần khoảng cách từ Mặt trời tới hành tinh thứ chín (gần đó nhất) là Pluto.
Tân Hoa xã, CNN
