Ngày 12/1, nhằm hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Liên minh Trí tuệ nhân tạo (AI) Âu Lạc công bố Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize, trao tặng 1 triệu USD cho 1 sản phẩm, giải pháp AI xuất sắc nhất do người Việt làm chủ. Đây là giải thưởng công nghệ lớn nhất Việt Nam hiện nay.
Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize tôn vinh sản phẩm, giải pháp AI do người Việt phát triển và làm chủ, tạo ra tác động mạnh mẽ, bền vững cho kinh tế-xã hội. Mục tiêu của Giải thưởng là khuyến khích tinh thần làm chủ công nghệ và góp phần khẳng định vị thế trí tuệ Việt Nam trên bản đồ công nghệ toàn cầu. Giải thưởng dự kiến trao trong 3 năm liên tiếp, bắt đầu từ năm 2026.
Giải thưởng được khởi xướng bởi Liên minh AI Âu Lạc, bảo trợ bởi Tập đoàn FPT và có sự đồng hành bảo trợ truyền thông của Cổng Thông tin điện tử Chính Phủ, Báo VnExpress. Hội đồng thẩm định gồm các chuyên gia AI hàng đầu, nhà khoa học, lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư, trường Đại học/Đại học và đại diện cộng đồng đổi mới sáng tạo trong nước và quốc tế, bảo đảm tính độc lập, khách quan và chuẩn mực toàn cầu trong quá trình đánh giá.
"Chúng tôi hướng tới những sản phẩm AI do người Việt Nam phát triển, phục vụ cho người Việt Nam"
Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Liên minh AI Âu Lạc, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn FPT, chia sẻ: “Nhiều người đặt câu hỏi vì sao giá trị giải thưởng là 1 triệu USD – con số tương đương với Giải Nobel. Chúng tôi xin khẳng định rằng, Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize không có ý định so sánh với giải Nobel hay Turing Award trong lĩnh vực AI".
"Điều chúng tôi hướng tới là những sản phẩm AI do người Việt Nam phát triển, phục vụ cho người Việt Nam. Lịch sử cho thấy rằng hơn ai hết, chúng ta phải có trách nhiệm bảo vệ đất nước mình, và trong bối cảnh mới, đó là bảo vệ chủ quyền công nghệ, chủ quyền AI", PGS, TS Trương Gia Bình nói.
Theo ông, nếu hệ sinh thái AI trong nước không được hình thành, thì những bạn trẻ Việt Nam dù có ý tưởng lớn đến đâu cũng sẽ phải dùng công cụ nước ngoài để thực hiện, ý tưởng cũng theo đó ra nước ngoài. Khi đó, chúng ta sẽ đánh mất nguồn lực trí tuệ của chính mình.
"Vì vậy, chúng ta chỉ còn một con đường: dựa vào chính dân tộc mình, tự lực, tự cường, xây dựng năng lực AI của Việt Nam", ông Trương Gia Bình bày tỏ.
Chủ tịch FPT mong muốn giải thưởng này trở thành nguồn cảm hứng lớn đối với thanh niên Việt Nam, đồng thời gửi đi thông điệp tới từng gia đình, để các bậc phụ huynh hiểu rằng: con đường theo đuổi khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là con đường cao quý, đáng được tin tưởng và ủng hộ.
"Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo chính là con đường để đưa Việt Nam sánh vai với các cường quốc năm châu", ông khẳng định.
Trí tuệ Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới có thêm một không gian để gắn kết, đồng hành
Phát biểu tại lễ công bố, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn khẳng định, việc tổ chức Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize của Liên minh AI Âu Lạc và sự tài trợ của Tập đoàn FPT là một sáng kiến có ý nghĩa thiết thực, góp phần cụ thể hóa các quyết sách quan trọng của Đảng và Nhà nước, đồng thời tạo ra một không gian kết nối hiệu quả giữa nghiên cứu, ứng dụng và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Đồng chí Lê Anh Tuấn đánh giá, Giải thưởng mang ý nghĩa sâu sắc đối với cộng đồng người Việt Nam trên toàn cầu. "Đây là cầu nối quan trọng giữa các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân công nghệ người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nước", Thứ trưởng Ngoại giao nói.
"Thông qua giải thưởng, trí tuệ Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới có thêm một không gian để gắn kết, cống hiến và đồng hành cùng sự phát triển của đất nước", đồng chí Lê Anh Tuấn nhận định.
Thứ trưởng cho biết, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó có Liên minh AI Âu Lạc, thông qua việc đẩy mạnh ngoại giao khoa học công nghệ, kết nối các mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ trên toàn cầu.
Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương và các đối tác quốc tế nhằm tạo điều kiện thuận lợi để các sáng kiến, công trình AI tiêu biểu của Việt Nam tiếp cận tri thức, nguồn lực, thị trường và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu, qua đó góp phần nâng cao vị thế, uy tín và năng lực cạnh tranh quốc gia của Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ cao.
Thứ trưởng Lê Anh Tuấn tin tưởng, với sự đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước, sự tham gia chủ động của doanh nghiệp và trí tuệ của cộng đồng người Việt Nam trong và ngoài nước, Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize sẽ trở thành một điểm tựa quan trọng, thúc đẩy hợp tác quốc tế và lan tỏa các giá trị khoa học công nghệ của Việt Nam ra thế giới.
"Chúng tôi cũng tin tưởng rằng cộng đồng trí tuệ nhân tạo Việt Nam trong và ngoài nước sẽ tiếp tục phát huy trí tuệ, tinh thần đổi mới sáng tạo và trách nhiệm xã hội, đóng góp thiết thực cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước", Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn nói.
Tìm kiếm những giải pháp AI đã hoàn thiện và triển khai thực tế
Bên cạnh 1 triệu USD tiền thưởng, cá nhân, tổ chức đạt giải còn nhận được sự đồng hành, cố vấn chiến lược, chuyên môn, kết nối mở rộng ra thị trường quốc tế từ Liên minh AI Âu Lạc, Tập đoàn FPT và các đối tác của Giải thưởng.
Âu Lạc Grand Prize tập trung đánh giá các sản phẩm, giải pháp AI đã hoàn thiện và triển khai thực tế, dựa trên hệ tiêu chí cụ thể về tác động, đổi mới sáng tạo, tính bền vững, khả năng mở rộng và tuân thủ các nguyên tắc đạo đức AI.
Tác động: Giải pháp đã hoàn thiện và triển khai thực tế, tạo ra các lợi ích xã hội hoặc kinh tế tại Việt Nam có thể đo lường được, với những kết quả rõ ràng, được đánh giá từ đối tác hoặc khách hàng.
Tính đổi mới, làm chủ công nghệ: Thể hiện tư duy đột phá về công nghệ, mô hình triển khai hoặc cách tiếp cận vấn đề.
Tính bền vững: Bảo đảm khả năng tồn tại lâu dài, có thể mở rộng quy mô và sử dụng nguồn lực hiệu quả.
Đóng góp cho việc giải quyết các thách thức toàn cầu: Giải pháp có tiềm năng mở rộng ra thị trường quốc tế, góp phần giải quyết các bài toán chung của thế giới.
Yếu tố đạo đức AI: Tuân thủ các nguyên tắc minh bạch, bảo vệ quyền riêng tư, giảm thiểu rủi ro và tác động tiêu cực của AI đối với xã hội.
Nhằm khơi dậy và khuyến khích tinh thần làm chủ công nghệ của người Việt, Âu Lạc Grand Prize mở rộng cơ hội cho mọi cá nhân là công dân Việt Nam và các tổ chức có trưởng nhóm phát triển sản phẩm, giải pháp là công dân Việt Nam, không phân biệt độ tuổi hay lĩnh vực hoạt động.
Các cá nhân, tổ chức tham gia Giải thưởng phải cam kết sản phẩm, giải pháp dự thi là tài sản trí tuệ hợp pháp, do người Việt phát triển và sở hữu, khai thác theo quy định pháp luật.
Trong năm 2026, Giải thưởng Âu Lạc Grand Prize dự kiến triển khai theo lộ trình sau:
Tháng 3: Mở cổng đăng ký trực tuyến
Tháng 7: Kết thúc nhận hồ sơ
Tháng 8: Vòng Sơ khảo
Tháng 10: Vòng Chung khảo
Tháng 11: Trao giải.
Liên minh AI Âu Lạc được thành lập để hưởng ứng lời kêu gọi của Tổng Bí thư Tô Lâm về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là lựa chọn bắt buộc, là con đường duy nhất để đưa đất nước phát triển và nâng cao đời sống cho nhân dân.
Liên minh AI Âu Lạc quy tụ hơn 20 cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học tham gia với mục đích phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có khả năng xử lý tiếng Việt chính xác, tự nhiên, phù hợp với văn hóa và bản sắc Việt Nam, từ đó nâng cao dân trí và thúc đẩy phát triển kinh tế quốc gia.