Pác Bó - sẵn sàng cho hành trình mới

Nhiều năm nay, dòng người hành hương về Pác Bó mỗi năm thêm đông. Cao Bằng dải đất đẹp, hùng vĩ, miền biên thùy, từng có sân bay. Khu du lịch Pác Bó vừa hình thành, quyến rũ những ai ham du lịch văn hóa - sinh thái. Pác Bó còn có sức hút khác. Quần thể di tích lịch sử Quốc gia Pác Bó có con đường lớn chạy cùng dòng suối Lê-nin tới tận đầu nguồn.Từ đây có nhiều con đường nhỏ. Con đường đến bên chiếc "bàn đá chông chênh dịch sử Ðảng". Con đường lên cột mốc 108, nơi Bác Hồ lần đầu đặt chân lên đất mẹ, sau 30 năm bôn ba nước ngoài tìm đường cứu nước. Có con đường lên hang Cốc Bó, lán Khuổi Nặm lịch sử.

Ðược biết, đáp ứng nhu cầu tham quan, nghiên cứu của du khách ngày càng tăng, tỉnh Cao Bằng đã quyết định xây dựng, cải tạo nâng cấp khu di tích lịch sử Quốc gia Pác Bó với tổng số vốn 240 tỷ đồng. Anh Hoàng Ngọc Thông, Trưởng ban Quản lý di tích, người dân tộc Tày, dáng vạm vỡ, bê chồng sổ ghi cảm tưởng của khách đến Pác Bó. Năm 2004 có hơn 21 nghìn lượt khách trong nước và quốc tế tham quan và nghiên cứu, có 122 đoàn khách quốc tế, mang quốc tịch 17 nước trên thế giới. Bảy tháng đầu năm 2005, có hơn 12 nghìn lượt  khách, trong đó có 251 lượt khách với 73 đoàn khách quốc tế. Cùng với đó là hàng nghìn trang sổ, bày tỏ sự biết ơn, khâm phục, niềm tin, của người dân trong nước và khách quốc tế. Tony Hải, một Việt kiều từ Mỹ về thăm Pác Bó thêm một lần khẳng định "Tổ quốc luôn trong trái tim tôi". Bà Norico, một nhà báo Nhật Bản: "Ðến đây mới thấu hiểu chân lý Việt Nam". Ông Hồ Tế Thành, du khách Trung Quốc: "Thăm nơi đây thấy sứ mệnh vun đắp tình hữu nghị Việt - Trung". Từ sự chiêm nghiệm, ông Daniel, nhà văn hóa người Pháp đã không dưới hai lần thăm Pác Bó, viết những dòng máu thịt: "Ai đã từng là lãnh tụ, đang là lãnh tụ, chuẩn bị làm lãnh tụ, hãy một lần đến Pác Bó - Cao Bằng"...

TRÒN 60 năm trôi qua, là khoảng thời gian chín muồi để người ta suy ngẫm và chiêm nghiệm về cuộc đời và những sự kiện. Sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc đã chọn Pác Bó làm nơi đặt chân về Tổ quốc. Từ đây Người xây dựng căn cứ địa cách mạng thực hiện đường lối kháng chiến giải phóng dân tộc. Tháng 8-1945, tại lán Khuổi Nặm ở Pác Bó, Người chủ trì Hội nghị lần thứ VIII của Trung ương Ðảng, quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh, xây dựng căn cứ cách mạng.

Tại Cao Bằng, theo chỉ thị của Bác, các đồng chí Lê Thiết Hùng, Lê Quảng Ba, Hoàng Lâm đã mở những lớp quân sự, chính trị đầu tiên đào tạo hàng trăm học viên. Chúng tôi tìm gặp bà Minh Khai, người dân tộc Tày, xã Nà Toàn, huyện Hòa An, một trong những học viên thời đó. Bà vào Ðảng năm 1941, nay ở tuổi 93, hằng ngày bà vẫn nghe đài, đọc báo. Gia đình, dòng họ bà, như nhiều gia đình, dòng họ khác ở Cao Bằng, đều theo Ðảng, làm cách mạng. Chồng bà là ông Lê Công, đảng viên kết nạp năm 1930, anh chồng bà là ông Lê Mới, nguyên Bí thư Tỉnh ủy. Ông Lê Ðoàn, em chú là Bí thư đầu tiên của Huyện ủy Nguyên Bình, nơi thành lập Ðội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân, tiền thân của QÐND Việt Nam. Trong ngôi nhà nơi chân dốc, nắng chiều đã nhạt trên vạt rau vườn nhà, bà hào sảng kể: Tôi là một trong bốn học viên nữ (cùng chị Tám, Ðình Lương, Xuân Hồng) được dự lớp phổ biến về đường lối Việt Minh do Bác trực tiếp giảng tại một hang đá ở Lũng Vài,  Hòa An. Nhớ một kỷ niệm về Bác, bà rưng rưng kể: Lớp đang học, Bác biết con đầu của bà ở nhà bị ốm, Bác chỉ thị phải về và chăm sóc cháu.

Ðầu tháng 5-1945, Bác thực hiện cuộc hành trình từ Pác Bó về xã Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang để lãnh đạo cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên cả nước. Ðến xã Phù Ngọc cuối huyện Hà Quảng, Bác nghỉ chân vào thăm cơ sở cách mạng tại bản Lũng Vài. Chủ nhân ngôi nhà sàn gần hang đá này là ông Nông Văn Ðồ và bà Phạm Thị Thạch, cùng con trai Nông Thế Hùng được đón Bác. Ông Nông Thế Hùng năm ấy vừa là Bí thư Thanh niên vừa là Chủ nhiệm Việt minh. Nay ở tuổi 85, dáng người nhỏ, săn rắn như khúc nghiến, gặp chúng tôi ông kể: Ngày đó Bác mặc bộ quần áo Nùng, đội nón Nùng. Qua xã, Bác căn dặn cán bộ vận động bà con làm vườn không, nhà trống chuẩn bị kháng chiến.

Ngày ấy tại Pác Bó, Cao Bằng, từ chủ trương, đường lối của Ðảng, của Bác, có một thế hệ cán bộ như các đồng chí Lê Quảng Ba, Bằng Giang, Ðàm Quang Trung, Nông Thị Trưng, Hoàng Tô, Dương Ðại Lâm... cùng hàng trăm cán bộ khác, vốn là con em đồng bào các dân tộc, làm nòng cốt trong cuộc hành trình đi tới thắng lợi vĩ đại của cuộc Cách mạng Tháng Tám. Có thể nói rằng, bài học về công tác cán bộ, công tác vận động quần chúng ngày ấy còn nguyên giá trị với Cao Bằng.

Ở Pác Bó, chúng tôi tìm về ngôi nhà sàn của cụ Dương Văn Ðình, nơi khi xưa Bác thường đến gặp mặt đồng bào địa phương. Ngôi nhà sàn bên con mương nhỏ với 16 cột gỗ nghiến còn vẹn nguyên. Chủ nhân bây giờ là anh Dương Chí Hải, cháu nội cụ Ðình. Hà Quảng những ngày này thóc khô đã đóng bồ, mạ cấy đã ấm chân xanh ruộng, cũng là lúc đồng bào ngẫm ngợi về mùa cũ, phấp phỏng lo vụ mới.

Ông Nông Quốc Chấn, một đảng viên lâu năm của bản kể: Vụ này Trường Hà  trúng vụ lúa đông- xuân, và vụ thuốc lá cho năng suất và thu nhập gấp rưỡi vụ trước. Bên núi Các Mác, 10 ha cây đặc sản, chè đắng đã bám rễ sẽ tạo nguồn thu cho hàng trăm hộ dân... Từ năm 2001 đến nay, nghĩa là qua nhiệm kỳ Ðại hội lần thứ XVI của huyện, điện lưới quốc gia, đường ô-tô đến 18/18 xã. Toàn huyện xây dựng 41 công trình kênh mương, trường học và trạm y tế.

Nhiều công trình cấp tỉnh, cấp quốc gia mới xây dựng đã đánh thức dải đất miền núi này. Dây chuyền sản xuất nước tinh khiết Pác Bó đóng bình tại Bản Hoong xã Trường Hà, vừa đi vào sản xuất. Nhiều mặt hàng nông sản từ Cao Bằng do chính bàn tay đồng bào mình làm ra được xuất qua cửa khẩu Cửa khẩu Sóc Giang của Hà Quảng. Năm qua, thu thuế xuất nhập khẩu đạt gần 10 tỷ đồng. Mới đây, HÐND tỉnh quyết định đầu tư gần 72 tỷ đồng nâng cấp cửa khẩu nhằm đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu hàng hóa tại vùng kinh tế này.

Một sự khởi động đáng ghi nhận: Trung tuần tháng 8 này, UBND tỉnh Cao Bằng và thành phố Hà Nội đã ký cam kết hợp tác phát triển về du lịch thương mại và công nghiệp, chế biến nông - lâm sản. Theo đó, Cao Bằng sẽ tập trung phát triển cơ sở hạ tầng, hoàn thiện cơ chế, chính sách cho các nhà đầu tư. Hà Nội hỗ trợ Cao Bằng trong bồi dưỡng cán bộ về hội nhập kinh tế quốc tế và đào tạo nguồn nhân lực.

Với Pác Bó, Hà Quảng và cả Cao Bằng nơi từng tạo dựng nền tảng của những thắng lợi to lớn trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, đã và đang bắt đầu cuộc hành trình phát huy nội lực xây dựng quê hương giàu đẹp - Một cuộc hành trình mới đầy cam go, thử thách...