Mỗi mét vuông, một loài linh chi
Tôi sửng sốt khi đến phòng thí nghiệm của ông, thật sự quá ấn tượng! Căn phòng bé tẹo 20m2, chỉ toàn… nấm linh chi -những thứ mà bình thường người “bình dân” như tôi hiếm khi được diện kiến. Một kho tàng thực sự với các loại Hoàng chi, Xích chi, Cổ linh chi, Tử chi…
Ông hồ hởi dẫn tôi đi tham quan phòng thí nghiệm. Chật hẹp vô cùng, xoay hướng nào cũng va phải… nấm linh chi. Ông nói: “Căn phòng này bé quá, bình quân mỗi m2 chỉ được trồng một loài nấm. Ở đây có đủ 20 loài linh chi dược liệu quý hiếm mà tôi đã bỏ công nghiên cứu suốt 30 năm qua. Tuy nhiên, tôi chỉ mới công bố 14 loài thôi. Sáu loài còn lại còn nằm trong… vòng bí mật”.
Ông là Tiến sĩ Ngô Anh, giảng viên Khoa Sinh học, Trường Đại học Khoa học Huế. Những người thân quen thường gọi ông là tiến sĩ nấm. Bởi sau 30 năm trèo đèo, lội suối đi tìm nấm, ông đã phát hiện được 346 loài nấm có mặt ở vùng sinh thái Huế. Ngoài ra, ông còn tìm thấy 14 loài nấm hoại sinh chuyên phá hủy các công trình di tích ở Huế, đã giúp ích rất nhiều cho công tác xử lý mối mọt, nấm mốc nhằm giữ gìn, tôn tạo di tích.
Phòng nghiên cứu của ông đầy ăm ắp các mẫu nấm khô, nấm tươi. Thí nghiệm ở trường chưa đủ, ông đem cả việc về nhà. Thế nên, tư gia của ông cũng là một kho… nấm khô quý hiếm.
Thần dược cho bệnh ung thư
Hoàng chi là loài nấm dược liệu quý hiếm ở vùng sinh thái châu Á, được tiến sĩ Ngô Anh tìm thấy vào năm 1995 tại vùng rừng núi phía Tây-Bắc của tỉnh Thừa Thiên - Huế. Sau một quá trình nghiên cứu, phân tích -với sự giúp đỡ của các giáo sư đầu ngành của Đức và giáo sư Trịnh Tam Kiệt, tiến sĩ Ngô Anh cùng nhóm của mình đã công bố đặc tính dược lý và công nghệ nuôi trồng nấm hoàng chi tại Hội nghị thực vật dược ở Bangladesh.
Năm 2001, nhóm lại phát hiện 7 hợp chất hoàn toàn mới từ hoàng chi có khả năng chống lại sự viêm nhiễm và tế bào ung thư (đăng trên Tạp chí Jounal of Natural Product- Mỹ).
Tuy nhiên, phải đến 4 năm sau, tiến sĩ Ngô Anh mới công bố trồng thành công nấm hoàng chi, trở thành người đầu tiên trên thế giới nuôi cấy thành công nấm hoàng chi bằng phương pháp vô trùng mô và tế bào.
UBND Thừa Thiên - Huế đã tổ chức một hội thảo khoa học dành riêng cho công trình nghiên cứu các loại nấm quý dùng làm dược liệu của ông.
Không chỉ giới hạn việc nghiên cứu hai loại hoàng chi và xích chi theo đơn đặt hàng của UBND Thừa Thiên - Huế, tiến sĩ Ngô Anh đã mở rộng ra nghiên cứu nuôi trồng 20 loại nấm linh chi khác nhau trong phòng thí nghiệm.
Ông tâm sự: “Tôi muốn hoàn thiện công nghệ trồng nấm hoàng chi và các loại linh chi khác. Sau đó, sẽ chuyển giao công nghệ nuôi trồng này cho bà con nông dân. Linh chi có giá trị rất lớn trong dược liệu nên giá cả trên thị trường cũng rất cao, hoàn toàn có thể trở thành một loại cây kinh tế giúp nông dân xóa đói giảm nghèo. Từ các loại linh chi, chúng tôi sẽ chiết xuất được các hợp chất dùng làm thuốc để chữa trị và làm giảm các cơn đau cho người bị bệnh ung thư. Thời gian tới đây, linh chi sẽ không còn là loại dược liệu chỉ dành cho… người giàu”.
