Ngân hàng tăng đầu ra
Thời gian gần đây, nhu cầu vay vốn của người dân và doanh nghiệp rất lớn, trong khi nguồn vốn huy động của các ngân hàng có hạn, đã đẩy lãi suất cho vay vốn tại các ngân hàng nhích lên. Trước đây lãi suất cho vay của ngân hàng quốc doanh thường thấp hơn ngân hàng cổ phần, nay tình hình đã khác. Hiện Agribank đang dẫn đầu khối ngân hàng quốc doanh về lãi suất cho vay: ngắn hạn thấp nhất là 1,03%/tháng, trung hạn thấp nhất là 1,18%/tháng.
Ở khối ngân hàng cổ phần, cũng có ngân hàng mới tháng trước cho vay ngắn hạn chỉ 0,9-0,95%/tháng thì nay thấp nhất cũng phải là 1,2%/tháng. Ngoài việc tăng lãi suất, một số ngân hàng còn hạn chế tín dụng bằng cách dừng hẳn việc cho vay tín chấp hoặc nâng cao lãi suất cho vay. Lãi suất tăng gây bất lợi cho hoạt động tín dụng, làm giảm lượng khách hàng vay và có thể khiến chất lượng tín dụng xấu đi.
Một cán bộ ngân hàng cho rằng cái đáng lo hiện nay không phải là doanh nghiệp không vay, mà là lãi suất cao khiến doanh nghiệp kinh doanh không hiệu quả, không trả được cả vốn lẫn lãi. Nếu không cho vay được, ngân hàng lỗ 5% - 10%/năm là cùng, còn cho vay mà không đòi được thì mất cả chì lẫn chài.
Theo ông Phạm Văn Thiệt, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), với mức lãi suất ngắn hạn từ 9,6 đến 11,4% mà nhiều doanh nghiệp dân doanh đang vay sẽ tạo cho doanh nghiệp nhiều rủi ro do chi phí sử dụng vốn quá cao. Có thể vận dụng xu hướng cắt giảm lãi suất trên thế giới để vay vốn lãi suất rẻ bằng cách chuyển sang vay ngoại tệ. Lãi vay ngoại tệ ở ACB tính ra chỉ bằng 30% so với vay bằng VNĐ, nếu cộng cả trượt giá cũng chỉ bằng 50%.
Doanh nghiệp có thể chủ động phòng ngừa được rủi ro tỷ giá bằng cách mua ngoại tệ có kỳ hạn để bảo đảm có nguồn ngoại tệ trả trong tương lai và tính được chính xác chi phí sử dụng vốn.
Doanh nghiệp nói gì?
Theo Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TP Hồ Chí Minh, trong 5 tháng đầu năm, dư nợ vay tăng đến 11,9% (đạt 152.800 tỷ đồng) trong khi huy động vốn chỉ tăng 7,98% (đạt 162.300 tỷ đồng). Tốc độ tăng của dư nợ cho vay vẫn cao hơn huy động dù các ngân hàng đã chủ động kiểm soát tín dụng với mục tiêu tốc độ tăng dư nợ vay phải thấp hơn tốc độ tăng vốn huy động.
Hiện nay, khách hàng cá nhân ít quan tâm đến sự gia tăng của lãi suất cho vay vì cho rằng vay ngân hàng có mức lãi cao nhất vẫn lợi hơn nhiều so với vay bên ngoài. Tuy nhiên, việc tăng lãi suất lại là vấn đề sống còn của nhiều doanh nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành, sức cạnh tranh của sản phẩm.
Ông Huỳnh Văn Hòa, Giám đốc Công ty TNHH Thịnh Hưng, cho rằng chủ trương tăng lãi suất cho vay và thắt chặt tín dụng đang thu hẹp cơ hội vay vốn của nhiều doanh nghiệp.
Theo một giám đốc một công ty dệt may, từ năm ngoái công ty của ông dự kiến đầu tư dự án mở rộng sản xuất kinh doanh hàng hóa sang một số thị trường mới. Khi dự án triển khai, có thể giải quyết được việc làm cho cả ngàn lao động. Tuy nhiên, trước tình hình các ngân hàng tăng lãi suất tín dụng hàng loạt, buộc ban giám đốc phải cân nhắc lại việc đầu tư. Bởi đối với dự án có mức đầu tư nhỏ thì việc tăng lãi suất sẽ không ảnh hưởng nhiều, nhưng đối với dự án lớn thì phải cẩn trọng khi xem lại hiệu quả đồng vốn.
Nhiều doanh nghiệp dệt may cũng cho rằng tăng lãi suất sẽ gây khó khăn cho các doanh nghiệp ngành may bởi hiện tại giá gia công không tăng trong khi giá nguyên vật liệu lại có xu hướng tăng. Nhiều doanh nghiệp không chịu bó tay, không được vay với lãi suất thấp họ đã tìm cách tiết kiệm chi phí. Có khá nhiều doanh nghiệp đã sử dụng tài khoản và phương thức thanh toán qua ngân hàng để sử dụng vốn hiệu quả. Tiền bán hàng thu qua chuyển khoản, tiền vào ngay tài khoản ngân hàng, nếu doanh nghiệp có vay vốn thì vay ngắn hạn, tính từng ngày.
Theo các chuyên gia, trong thời gian tới nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp sẽ tiếp tục tăng ở mức cao nhưng lãi suất cho vay của các ngân hàng đang có nguy cơ làm vượt khả năng chịu đựng của doanh nghiệp và nền kinh tế.